Kəramət nə deməkdir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Tədqiqatlar > Təsəvvüf-təriqət Tarix: 15 Şubat 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Kəramətin mənası nə deməkdir? Sizin bu məsələyə münasibətiniz necədir?

Cavab: Kəramət sözünün mənası kərim olmaq, kərəm sahibi və qiymətli olmaq deməkdir.1 Allah Təala bildirir ki, insanı qiymətli bir varlıq kimi (kəramətli, mükərrəm) yaradıb və bir çox şeyi onun ixtiyarına verib:

“Biz Adəm oğullarını həqiqətən də, hörmətli etdik (çox kəramətli etdik), onları quruda və dənizdə (minik üstündə) daşıdıq, onlara pak ruzilər verdik və onları yaratdıqlarımızın bir çoxundan da üstün elədik”. (İsra, 17/70)

İnsan övladından (insan) başqa elə bir varlıq yoxdur ki, getdiyi yerə başqaları tərəfindən daşınsın. Elə isə bir insanın dənizdə balıq kimi üzməyi kəramətdir, yoxsa bir gəmiyə minib oturaraq və yaxud uzanaraq getməyi?

Havada uçan, uça bilən quşlardır. İnsanın quş kimi uçub istədiyi yerə getməyi kəramətdir, yoxsa bir təyyarənin içində harasa getməyi? Bir sözlə, bütün bunlara baxıb Allahın insana nə dərəcədə qiymət verdiyini dərk etmək lazımdır.

Allah Təalanın insana verdiyi ən böyük nemət şübhəsiz ki, şirk günahından uzaq olan bir imandır.

“İman gətirdikdən sonra imanlarına şirk2 qatışdırmayanları əmin-amanlıq gözləyir. Doğru yola yönəlmişlər də məhz onlardır”. (Ənam, 6/82)

Allah insanların ən kərim olanını, yəni, ən kəramətli insanı da izah etmişdir:

“Ey insanlar, Biz sizi bir erkək və dişidən yaratdıq. Bir-birinizlə qaynayıb qarışın deyə, sizi millət və qəbilələrə böldük. Allah dərgahında ən kərim olanınız təqvası ən yaxşı olanınızdır”. (Hucurat, 49/13)

Kəramət deyildikdə yuxarıda sadalananlar deyil, fövqəltəbii şeylər nəzərdə tutulur. Bunlar bir peyğəmbərdə olduğu vaxt möcüzə adlanır. Vəlidə olduqda isə kəramət deyilir. Vəli Allaha zidd hərəkət etməkdən çəkinən hər bir müsəlman deməkdir.

“Şübhəsiz ki, Allahın vəlilərinin heç bir qorxusu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər.

O kəslər ki, iman gətirmiş və təqva əhli olan kəslərdir.

Dünya həyatında da, axirətdə də onlara müjdə vardır”. (Yunus, 10/62-64)

Həmin müjdə elə bir şeydir ki, ən çətin vaxtlarda belə, möminləri rahatlığa qovuşdurur. Allah bu dostlarını tək qoymaz.

“Kim Allaha zidd düşməkdən çəkinsə, Allah ona bir çıxış yolu göstərər.

Ona heç gözləmədiyi yerdən ruzi verər. Kim Allaha arxalansa, Allah ona bəs edər. Çünki Allah işini bütöv görər. Allah hər şeyə bir ölçü qoyub”. (Talaq, 65/2-3)

İnsana kömək edən Allahdır. Ona görə də köməyi adi yollarla da edir, qeyri-adi vasitələrlə də. Odur ki, Allahın fövqəladə yollarla etdiyi köməyə kəramət deyilir.

Kəramət Allahın bir nemətidir. Bütün nemətlər kimi, ona da şükür etmək lazımdır. Mal-dövlət, mövqe və rütbə kimi, kəramət də insanı başdan çıxarda bilər. İnsan kəraməti deyil, Allahın razılığını arayıb axtarmalıdır.

Allah Təala çətin vaxtlarda mömin bəndələrinə bu və ya digər şəkildə mütləq surətdə kərəm edir, onların dadına çatır. Yuxarıdakı ayə də bunu göstərir. İnsan bu kərəmi özündən deyil, Allahdan bilməlidir. Mal-dövlətlə fəxr edib öyünmək nalayiq bir hərəkət olduğu kimi, kəramətlə fəxr eləmək də pis bir əməldir. Allah Bədr döyüşündə çətinliklə üz-üzə gələn müsəlmanlara kömək üçün mələkləri göndərib. Bununla yanaşı, qalibiyyətin mələklərin deyil, məhz Allahın köməyi ilə əldə olunduğunu bildirib. Bu hadisədən bəhs edən ayə həmişə yadımızda olmalıdır:

“Siz Rəbbinizdən kömək diləyirdiniz. O da: “Budur, mən sizə bir-birinin ardınca gələn minlərlə mələklə kömək göndərirəm”, – deyib diləyinizi qəbul etmişdi.

Allah bunu sadəcə olaraq sizə müjdə olsun və ürəyiniz bununla arxayınlaşsın deyə, etmişdi. Əksinə, qələbə (mələklərdən yox) ancaq Allah dərgahındandır. Allah güclüdür və hər şeyi yerli yerində edir!”. (Ənfal, 8/9-10)

Özündə kəramətlər olan şəxs xilas olduğunu güman etməməlidir. Dünya həyatı dolambaclı bir qaçış yarışı kimidir. Hər dəqiqə bir şeyə ilişib yıxıla bilərik.

İnsan ölənə qədər ibadətə davam etməlidir. Quran da bunu xüsusi olaraq vurğulayır:

“Ölənə qədər Rəbbinə ibadət et!”. (Hicr, 15/99)

MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Quranın işığında təriqətçiliyə baxış, 6-cı nəşr, İstanbul, 2010, s. 116-119.

Sualınızla əlaqədar olaraq aşağıdakı yazını da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/1723.html

Materiallardan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Baxın: Mütərcim Asim, Qamus tərcüməsi, 4-cü cild, s. 464-465. []
  2. Şirk kimi tərcümə etdiyimiz söz ayədə zülm kimi işlədilib. Bu mənanı həm bundan əvvəlki ayədən, həm də Loğman surəsinin 13-cü ayəsindəki: “Şirk həqiqətən də, böyük bir zülmdür”, – ifadəsindən çıxartmaq olur. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.974 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Vəkil sözünü insanlar haqqında işlətmək düzdür? 21.05.14 1.026 dəfə oxundu
2 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.974 dəfə oxundu
3 Təriqətlərdəki cəzbə halı nə deməkdir? 26.03.11 1.748 dəfə oxundu
4 Təriqətlərdəki insani-kamil məfhumunun izahı 07.03.11 1.535 dəfə oxundu
5 Təriqətlərin rabitə inancı dini cəhətdən düzgündür? 12.02.10 1.605 dəfə oxundu
6 Siz təsəvvüf əhlinə kafir deyirsiniz? 08.03.11 1.809 dəfə oxundu
7 Təriqətlərdə mövcud olan tövbə almaq nə deməkdir? 12.02.10 2.176 dəfə oxundu
8 18 min aləm söhbəti düzdür? 17.03.11 4.418 dəfə oxundu
9 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.842 dəfə oxundu
10 Şəfa tapmaq üçün silsilə ilə dua və ibadət etmək olar? 12.04.11 3.798 dəfə oxundu
11 Səid Nursinin sözləri ilham ola bilməzmi? 11.02.10 1.824 dəfə oxundu
12 Təriqətçilər hansı məqsədlə rabitə ilə məşğul olurlar? 14.04.11 1.575 dəfə oxundu
13 Ənvaru-l Aşiqin necə bir kitabdır? 14.08.14 1.032 dəfə oxundu
14 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.634 dəfə oxundu
15 Feyz nə deməkdir? Şeyxlər feyz paylaya bilərlər? 12.03.10 1.826 dəfə oxundu
16 Rəvasi nə deməkdir? 21.06.11 1.651 dəfə oxundu
17 Dara düşdüyümüz vaxt qəbirlərdən kömək diləməklə əlaqədar bir hədis var? 10.03.10 3.192 dəfə oxundu
18 Nəfsin mərtəbələri nədən ibarətdir? 10.05.10 2.587 dəfə oxundu
19 Təriqət dərsinə getmək lazımdır? 08.07.11 1.647 dəfə oxundu
20 Qurani-Kərimdə təriqətlə əlaqədar hər hansı bir ayə var? 26.07.09 2.273 dəfə oxundu
21 Vəhy və ilhamın arasında fərq var? Vəhy hamıya gələ bilər? 14.05.10 2.033 dəfə oxundu
22 Xəlifə Ömər yağış duasında həzrəti Abbasla təvəssül edib? 07.10.11 1.921 dəfə oxundu
23 Allah dostları məsələsi 26.07.09 1.886 dəfə oxundu
24 Nəfsimizi tərbiyə etmək üçün halal şeyləri özümüzə haram etməyimiz düzgündür? 18.06.10 1.848 dəfə oxundu
25 Dini məsələlərdə bir alimə tabe olmaq səhvdir? 09.02.12 2.153 dəfə oxundu
26 Təriqətlərdə üstünlük təşkil edən əqidə və anlayışlar 26.07.09 2.689 dəfə oxundu
27 Din böyüklərini müqəddəs hesab etmək 22.07.10 2.453 dəfə oxundu
28 İslamda Üveysilik var? 05.04.12 1.501 dəfə oxundu
29 Bəlqisin taxtının Yəməndən Qüdsə gəririlməsi kəramət deyilmi? 01.03.10 1.838 dəfə oxundu
30 Peyğəmbəri tanrılaşdırmaq 30.03.10 3.118 dəfə oxundu
31 Bəqərə surəsinin 200-cü ayəsi təriqətlərin ucadan zikrinə sübutdur? 28.05.12 1.468 dəfə oxundu
32 Dinin geyim-kecimdən ibarət olduğunu güman etmək 28.07.09 1.690 dəfə oxundu
33 Din 31.03.10 2.990 dəfə oxundu
34 Tayyi-məkan var? Şeyxlər insanın ürəyindən keçənləri bilə bilərlər? 02.03.13 1.370 dəfə oxundu
35 Qurana müvafiq rəftar etmək 28.07.09 1.495 dəfə oxundu
36 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.841 dəfə oxundu
37 Allahın gözüylə görmək nə deməkdir? 01.05.13 1.473 dəfə oxundu
38 “Ümmətimin alimləri İsrail oğullarının peyğəmbərləri kimidirlər” hədisi səhihdir? 28.07.09 1.860 dəfə oxundu
39 Şəfaət inancı 08.02.11 2.959 dəfə oxundu
40 “Vəhdəti-vücud” nə deməkdir? 28.12.13 1.870 dəfə oxundu