Kəramət nə deməkdir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Tədqiqatlar > Təsəvvüf-təriqət Tarix: 15 Şubat 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Kəramətin mənası nə deməkdir? Sizin bu məsələyə münasibətiniz necədir?

Cavab: Kəramət sözünün mənası kərim olmaq, kərəm sahibi və qiymətli olmaq deməkdir.1 Allah Təala bildirir ki, insanı qiymətli bir varlıq kimi (kəramətli, mükərrəm) yaradıb və bir çox şeyi onun ixtiyarına verib:

“Biz Adəm oğullarını həqiqətən də, hörmətli etdik (çox kəramətli etdik), onları quruda və dənizdə (minik üstündə) daşıdıq, onlara pak ruzilər verdik və onları yaratdıqlarımızın bir çoxundan da üstün elədik”. (İsra, 17/70)

İnsan övladından (insan) başqa elə bir varlıq yoxdur ki, getdiyi yerə başqaları tərəfindən daşınsın. Elə isə bir insanın dənizdə balıq kimi üzməyi kəramətdir, yoxsa bir gəmiyə minib oturaraq və yaxud uzanaraq getməyi?

Havada uçan, uça bilən quşlardır. İnsanın quş kimi uçub istədiyi yerə getməyi kəramətdir, yoxsa bir təyyarənin içində harasa getməyi? Bir sözlə, bütün bunlara baxıb Allahın insana nə dərəcədə qiymət verdiyini dərk etmək lazımdır.

Allah Təalanın insana verdiyi ən böyük nemət şübhəsiz ki, şirk günahından uzaq olan bir imandır.

“İman gətirdikdən sonra imanlarına şirk2 qatışdırmayanları əmin-amanlıq gözləyir. Doğru yola yönəlmişlər də məhz onlardır”. (Ənam, 6/82)

Allah insanların ən kərim olanını, yəni, ən kəramətli insanı da izah etmişdir:

“Ey insanlar, Biz sizi bir erkək və dişidən yaratdıq. Bir-birinizlə qaynayıb qarışın deyə, sizi millət və qəbilələrə böldük. Allah dərgahında ən kərim olanınız təqvası ən yaxşı olanınızdır”. (Hucurat, 49/13)

Kəramət deyildikdə yuxarıda sadalananlar deyil, fövqəltəbii şeylər nəzərdə tutulur. Bunlar bir peyğəmbərdə olduğu vaxt möcüzə adlanır. Vəlidə olduqda isə kəramət deyilir. Vəli Allaha zidd hərəkət etməkdən çəkinən hər bir müsəlman deməkdir.

“Şübhəsiz ki, Allahın vəlilərinin heç bir qorxusu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər.

O kəslər ki, iman gətirmiş və təqva əhli olan kəslərdir.

Dünya həyatında da, axirətdə də onlara müjdə vardır”. (Yunus, 10/62-64)

Həmin müjdə elə bir şeydir ki, ən çətin vaxtlarda belə, möminləri rahatlığa qovuşdurur. Allah bu dostlarını tək qoymaz.

“Kim Allaha zidd düşməkdən çəkinsə, Allah ona bir çıxış yolu göstərər.

Ona heç gözləmədiyi yerdən ruzi verər. Kim Allaha arxalansa, Allah ona bəs edər. Çünki Allah işini bütöv görər. Allah hər şeyə bir ölçü qoyub”. (Talaq, 65/2-3)

İnsana kömək edən Allahdır. Ona görə də köməyi adi yollarla da edir, qeyri-adi vasitələrlə də. Odur ki, Allahın fövqəladə yollarla etdiyi köməyə kəramət deyilir.

Kəramət Allahın bir nemətidir. Bütün nemətlər kimi, ona da şükür etmək lazımdır. Mal-dövlət, mövqe və rütbə kimi, kəramət də insanı başdan çıxarda bilər. İnsan kəraməti deyil, Allahın razılığını arayıb axtarmalıdır.

Allah Təala çətin vaxtlarda mömin bəndələrinə bu və ya digər şəkildə mütləq surətdə kərəm edir, onların dadına çatır. Yuxarıdakı ayə də bunu göstərir. İnsan bu kərəmi özündən deyil, Allahdan bilməlidir. Mal-dövlətlə fəxr edib öyünmək nalayiq bir hərəkət olduğu kimi, kəramətlə fəxr eləmək də pis bir əməldir. Allah Bədr döyüşündə çətinliklə üz-üzə gələn müsəlmanlara kömək üçün mələkləri göndərib. Bununla yanaşı, qalibiyyətin mələklərin deyil, məhz Allahın köməyi ilə əldə olunduğunu bildirib. Bu hadisədən bəhs edən ayə həmişə yadımızda olmalıdır:

“Siz Rəbbinizdən kömək diləyirdiniz. O da: “Budur, mən sizə bir-birinin ardınca gələn minlərlə mələklə kömək göndərirəm”, – deyib diləyinizi qəbul etmişdi.

Allah bunu sadəcə olaraq sizə müjdə olsun və ürəyiniz bununla arxayınlaşsın deyə, etmişdi. Əksinə, qələbə (mələklərdən yox) ancaq Allah dərgahındandır. Allah güclüdür və hər şeyi yerli yerində edir!”. (Ənfal, 8/9-10)

Özündə kəramətlər olan şəxs xilas olduğunu güman etməməlidir. Dünya həyatı dolambaclı bir qaçış yarışı kimidir. Hər dəqiqə bir şeyə ilişib yıxıla bilərik.

İnsan ölənə qədər ibadətə davam etməlidir. Quran da bunu xüsusi olaraq vurğulayır:

“Ölənə qədər Rəbbinə ibadət et!”. (Hicr, 15/99)

MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Quranın işığında təriqətçiliyə baxış, 6-cı nəşr, İstanbul, 2010, s. 116-119.

Sualınızla əlaqədar olaraq aşağıdakı yazını da oxuyun:

http://www.muselmanlar.com/fitvalar/1723.html

Materiallardan istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Baxın: Mütərcim Asim, Qamus tərcüməsi, 4-cü cild, s. 464-465. []
  2. Şirk kimi tərcümə etdiyimiz söz ayədə zülm kimi işlədilib. Bu mənanı həm bundan əvvəlki ayədən, həm də Loğman surəsinin 13-cü ayəsindəki: “Şirk həqiqətən də, böyük bir zülmdür”, – ifadəsindən çıxartmaq olur. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.649 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Feyz nə deməkdir? Şeyxlər feyz paylaya bilərlər? 12.03.10 1.796 dəfə oxundu
2 Rəvasi nə deməkdir? 21.06.11 1.645 dəfə oxundu
3 Dara düşdüyümüz vaxt qəbirlərdən kömək diləməklə əlaqədar bir hədis var? 10.03.10 3.123 dəfə oxundu
4 Nəfsin mərtəbələri nədən ibarətdir? 10.05.10 2.458 dəfə oxundu
5 Təriqət dərsinə getmək lazımdır? 08.07.11 1.628 dəfə oxundu
6 Qurani-Kərimdə təriqətlə əlaqədar hər hansı bir ayə var? 26.07.09 2.232 dəfə oxundu
7 Vəhy və ilhamın arasında fərq var? Vəhy hamıya gələ bilər? 14.05.10 1.954 dəfə oxundu
8 Xəlifə Ömər yağış duasında həzrəti Abbasla təvəssül edib? 07.10.11 1.884 dəfə oxundu
9 Allah dostları məsələsi 26.07.09 1.856 dəfə oxundu
10 Nəfsimizi tərbiyə etmək üçün halal şeyləri özümüzə haram etməyimiz düzgündür? 18.06.10 1.837 dəfə oxundu
11 Dini məsələlərdə bir alimə tabe olmaq səhvdir? 09.02.12 2.114 dəfə oxundu
12 Təriqətlərdə üstünlük təşkil edən əqidə və anlayışlar 26.07.09 2.677 dəfə oxundu
13 Din böyüklərini müqəddəs hesab etmək 22.07.10 2.429 dəfə oxundu
14 İslamda Üveysilik var? 05.04.12 1.494 dəfə oxundu
15 Bəlqisin taxtının Yəməndən Qüdsə gəririlməsi kəramət deyilmi? 01.03.10 1.810 dəfə oxundu
16 Peyğəmbəri tanrılaşdırmaq 30.03.10 3.103 dəfə oxundu
17 Bəqərə surəsinin 200-cü ayəsi təriqətlərin ucadan zikrinə sübutdur? 28.05.12 1.454 dəfə oxundu
18 Dinin geyim-kecimdən ibarət olduğunu güman etmək 28.07.09 1.680 dəfə oxundu
19 Din 31.03.10 2.957 dəfə oxundu
20 Tayyi-məkan var? Şeyxlər insanın ürəyindən keçənləri bilə bilərlər? 02.03.13 1.366 dəfə oxundu
21 Qurana müvafiq rəftar etmək 28.07.09 1.490 dəfə oxundu
22 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.746 dəfə oxundu
23 Allahın gözüylə görmək nə deməkdir? 01.05.13 1.450 dəfə oxundu
24 “Ümmətimin alimləri İsrail oğullarının peyğəmbərləri kimidirlər” hədisi səhihdir? 28.07.09 1.841 dəfə oxundu
25 Şəfaət inancı 08.02.11 2.874 dəfə oxundu
26 “Vəhdəti-vücud” nə deməkdir? 28.12.13 1.763 dəfə oxundu
27 Vəkil sözünü insanlar haqqında işlətmək düzdür? 21.05.14 1.020 dəfə oxundu
28 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.649 dəfə oxundu
29 Təriqətlərdəki cəzbə halı nə deməkdir? 26.03.11 1.711 dəfə oxundu
30 Təriqətlərdəki insani-kamil məfhumunun izahı 07.03.11 1.535 dəfə oxundu
31 Təriqətlərin rabitə inancı dini cəhətdən düzgündür? 12.02.10 1.595 dəfə oxundu
32 Siz təsəvvüf əhlinə kafir deyirsiniz? 08.03.11 1.792 dəfə oxundu
33 Təriqətlərdə mövcud olan tövbə almaq nə deməkdir? 12.02.10 2.158 dəfə oxundu
34 18 min aləm söhbəti düzdür? 17.03.11 4.342 dəfə oxundu
35 Zikrli ilahi və kollektiv zikr haqında fikriniz nədir? 11.02.10 1.808 dəfə oxundu
36 Şəfa tapmaq üçün silsilə ilə dua və ibadət etmək olar? 12.04.11 3.613 dəfə oxundu
37 Səid Nursinin sözləri ilham ola bilməzmi? 11.02.10 1.817 dəfə oxundu
38 Təriqətçilər hansı məqsədlə rabitə ilə məşğul olurlar? 14.04.11 1.553 dəfə oxundu
39 Ənvaru-l Aşiqin necə bir kitabdır? 14.08.14 1.028 dəfə oxundu
40 Təriqətə daxil olan insanlar öz üsullarına əsasən zikr edə bilərlər? 20.05.11 1.622 dəfə oxundu