Miskin kimə deyilir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Zəkat Tarix: 05 Şubat 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quranda deyilir ki, cəmiyyətdə zəkatın verilməli olduğu təbəqələrdən biri də miskinlərdir. Miskin kimə deyilir? Quranda bu barədə məlumat var? Miskinin fəqirdən (kasıb) fərqi nədir? Görəsən, miskin öz vəziyyəti baxımından fəqirdən də aşağı səviyyədə olanlara deyilir?

Cavab: Miskin (مسكين) sözü sakin olmaq, qurtarmaq, susmaq, dayanmaq, öz hərəkətini başa vurmaq mənaları daşıyan s-k-n (سكن) kökündən əmələ gəlib. Bəziləri deyirlər ki, fəqirliyin yer etdiyi şəxs miskin adlandırılıb. Ona görə də miskinin vəziyyəti fəqirin vəziyyətindən pisdir. Bu, səhv bir fikirdir. Çünki bu məna ismi-məful1 mənasıdır. Halbuki, miskin sözündə ismi-fail mənası var; düşkün olan deməkdir.

Fəqir və miskin zəkat məsələsində eyni kateqoriyaya daxildir. Alimlər bu barədə həmfikirdirlər. Fikir ayrılığı isə bu sözlərin daşıdıqları məna məsələsində yaranıb. Bəzi alimlər miskinin halının fəqirin halından pis olduğunu deyiblər. Əbu Hənifə də bu fikri mənimsəyənlər arasındadır. O belə deyir: “Fəqir az bir şeyi olan şəxsdir. Miskin heç bir şeyi olmayandır”.2 İmam Şafii isə bunun tamamilə əksini deyib.3

Kəhf surəsinin 79-cu ayəsinə baxıldıqda məlum olur ki, miskinin vəziyyəti fəqirinkindən yaxşıdır. Çünki bu ayədə Musa peyğəmbərə (ə. s.) gəminin deşilməsinin sirri belə danışılır: “O gəmi dənizdə işləyən bir dəstə yoxsulun (miskin) idi (اما السفينة فكانت لمساكين)”.

Buradan belə başa düşmək mümkündür ki, Qurani-Kərimdə haqlarında məsakin (miskin sözünün cəm forması) sözü işlədilən həmin şəxslərin gəmisi varmış. Deməli, miskin heç bir şeyi olmayan demək deyil.

İndi isə gəlin bu fikri dəstəkləyən hədisə nəzər salaq. Qeyd edək ki, kütubu-sittədə4 ancaq Buxari və Nəsaidə nəql edilən bu hədisi Buxari Bəqərə surəsinin 273-cü ayəsini izah etmək üçün rəvayət edib. Əbu Hüreyrənin nəql etdiyi hədisdə Mühəmməd peyğəmbər (ə. s.) belə buyurub:

Miskin bir-iki loğma və bir-iki xurmadan ötrü qapı-qapı gəzən deyil; əksinə, möhtac olmaqdan (ehtiyacdan) xilas olmaq üçün zənginlik tapmayan, sədəqə vermək üçün (insanlar tərəfindən) fərqinə varılmayan, özü də durub camaatdan nəsə istəməyən şəxsdir.5

Bu hədisdən belə bir nəticə çıxır ki, miskin bir loğma yemək, yaxud bir-iki dənə xurma üçün çölə-bayıra çıxmır. Yoxsulluğa da üzü öyrəşməyib ki, insanlardan bir şey istəyib alsın.6

Beləliklə, miskin və fəqir arasındakı fərq məlumdur. Kəhf surəsində haqqında danışılan dəstə miskinlərdən ibarətdir; lakin yoxsulluq onlarda xroniki hala gəlməyib. Fəqirin yoxsulluğu isə xroniki və uzun müddətlidir. Elə isə miskinə belə bir tərif vermək mümkündür: Onu varlılıq səviyyəsinə çatdırmayan mal-mülkü olan, bəzi vaxtlarda da gündəlik ehtiyacını ödəyə bilməyən şəxs.7

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ərəb dilində feli sifətlərin mühüm bir qismini “fail” və “məful” adlanan feli sifətlər təşkil edir. Bunlarla bildirilən keyfiyyət hərəkətlə bağlı olduğu üçün fail “iş icra edən” və “məful” “üzərində iş icra olunanı” bildirən sifət hesab edilir. Qrammatik ədəbiyyatda birincisinə “feli sifətin indiki zamanı”, ikincisinə “feli sifətin keçmiş zamanı” da deyilir – Ə. C. Məmmədov, Ərəb dili, Bakı-Ankara, 1999, s. 296. []
  2. Mərğinani (vəfatı 1197-ci il), əl-hidayə şərhu bidayətil-mübtədi, İstanbul, 1991, II cild, s. 112. []
  3. İbnul-Əsir (vəfat tarixi 1210-cu il), ən-nihayə fi ğaribil-hadis, hazırlayan Mahmud Mühəmməd Ət-Tinahi, Beyrut, III cild, s. 335. []
  4. Altı kitab deməkdir. Əhli-sünnə tərəfindən ən mötəbər hədis qaynaqları olaraq qəbul edilən kitablar nəzərdə tutulur. Həmin kitablar bunlardır: Səhihi-Buxari, Səhihi-Müslim, Sünəni-Nəsai, Sünəni-Tirmizi, Sünəni Əbu Davud, Sünəni İbn Macə. []
  5. Buxari, Zəkat, 53; Nəsai, Zəkat, 76. []
  6. Əbu Cəfər Əhməd ibn Mühəmməd Ət-Təhavi (vəfat tarixi 321/933-cü il), əhkamul-Quran, editor Saadettin Önal,  İstanbul, 1995, I cild, s.361-362. []
  7. Geniş məlumat üçün baxın: Lisanul-Ərəb lüğəti, s-k-n (سكن) bəndi. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş

Etiketlər:

2.300 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Müsəlman olmayanlara zəkat vermək olar? 14.07.09 2.108 dəfə oxundu
2 Brilyant dəstindən zəkat vermək lazımdır? 30.06.10 1.712 dəfə oxundu
3 Zəkatın qırxda biri necə hesablanır? 26.08.11 3.222 dəfə oxundu
4 Nişanlımın təhsil haqqını ödəyirəm. Buna zəkat demək olar? 10.10.11 1.579 dəfə oxundu
5 Zəkat vaxtı ələ gələn pul da hesablanmalıdır? 04.08.13 1.721 dəfə oxundu
6 Oxuyan qardaşa və bacıya zəkat vermək olar? 14.07.09 1.669 dəfə oxundu
7 Zəkat verdiyimiz vaxt nəyə çox fikir verməliyik? 02.07.10 1.753 dəfə oxundu
8 Mən nişanlıyam. Nişanlım qızılından zəkat verməlidir? 26.08.11 1.604 dəfə oxundu
9 Sağmal inək saxlayan heyvandarlar zəkatı nə cür verməlidirlər? 30.10.11 1.543 dəfə oxundu
10 Namaz qılmayanlar dünyanı axirətdən üstün tuturlar? 13.12.13 2.625 dəfə oxundu
11 Əqli cəhətdən qüsurlu olanlara zəkat vermək olar? 14.07.09 1.555 dəfə oxundu
12 Varlı uşaqlar zəkat verməlidirlər? 02.07.10 1.660 dəfə oxundu
13 Arvad ərinə zəkat verə bilər? 27.08.11 1.512 dəfə oxundu
14 Xəlifə Əbu Bəkr zəkat verməyənlərlə nə üçün döyüşdü? 17.02.12 1.626 dəfə oxundu
15 Zəkat vermək ancaq imkanı olana fərzdir, yoxsa hər kəsə? 11.03.15 1.213 dəfə oxundu
16 Zəkat pulu ilə kimisə dini bir jurnala abunə etmək olar? 14.07.09 1.455 dəfə oxundu
17 Miskin kimə deyilir? 05.02.11 2.300 dəfə oxundu
18 Nisab miqdarını təzədən nizamlamaq olar? 27.08.11 1.539 dəfə oxundu
19 3 mənzilin zəkatı nə cür hesablanır? 20.02.12 1.711 dəfə oxundu
20 Qazancı olmayan torpaq sahəsinin zəkatı olurmu? 02.07.15 988 dəfə oxundu
21 Zəkatın təhsil sahəsinə istiqamətləndirilməsi 14.07.09 1.445 dəfə oxundu
22 Evdar qadınlar zəkat verməlidir? 21.03.16 791 dəfə oxundu
23 Sahibkarların əlindəki çeklərə zəkat düşür? 29.08.11 1.380 dəfə oxundu
24 Kitab çapı və vebsayt yaratmaq üçün zəkat vermək olar? 23.02.12 1.584 dəfə oxundu
25 Zəkata tabe bir malın üstündən 1 il keçməsi şərtinin mənası nədir? 21.07.15 911 dəfə oxundu
26 Ev almaq üçün pul yığmaq və zəkat vermək məsələsi 14.07.09 2.539 dəfə oxundu
27 İnfaq nə deməkdir? 06.02.11 2.417 dəfə oxundu
28 100 qram qızılım, 22000 də borcum var. Zəkat verməliyəm? 29.08.11 1.873 dəfə oxundu
29 Qızılımın əvvəlki illərə aid zəkatını nə cür hesablamalıyam? 13.03.12 1.470 dəfə oxundu
30 Kiraya verilmiş dairənin zəkatı necə hesablanmalıdır? 25.07.15 955 dəfə oxundu
31 Zəkatı hansı formada vermək mümkündür? 14.07.09 1.828 dəfə oxundu
32 Sədəqə nə deməkdir? 03.05.11 2.637 dəfə oxundu
33 Zəkat vermək kimlərə vacibdir? 30.08.11 2.677 dəfə oxundu
34 Müəlləfeyi-qülub kimlərdir? 20.06.12 1.294 dəfə oxundu
35 Meyvə ağacları olan biri məhsulunun öşrünü necə verməlidir? 20.06.16 605 dəfə oxundu
36 Mən ümumi iftar yeməyi verilən bir yerə yardım etmək istəyirəm. 14.07.09 1.585 dəfə oxundu
37 Zəkat kimi kasıblara ərzaq yeşiyi paylamaq düzdür? 01.05.11 1.707 dəfə oxundu
38 Şirkət və firmaların zəkatı necə hesablanır? 30.08.11 1.439 dəfə oxundu
39 Bir qadının dul olmağı zəkat və fitrə almağı üçün kifayətdir? 06.08.12 1.644 dəfə oxundu
40 Qeyri-müsəlmanların kasıblarına zəkat verilə bilər? 04.07.16 664 dəfə oxundu
41 Borc verilən qızılın zəkatı nə vaxt verilməlidir? 01.09.11 1.395 dəfə oxundu
42 20000 manatın zəkatı nə qədərdir? 19.07.11 2.937 dəfə oxundu
43 Zəkatı hesabladıqda ehtimal olunan borcu çıxmaq olar? 30.08.11 1.637 dəfə oxundu
44 Bir maldan zəkat verilib verilməməli olduğunu necə müəyyən edirlər? 18.02.13 1.548 dəfə oxundu
45 Quranda fağır kəliməsindən qəsd edilənlər kimlərdir. 23.09.16 504 dəfə oxundu
46 Mehrdən zəkat vermək lazımdırmı? 14.07.09 1.660 dəfə oxundu
47 Taksi işlədənlər zəkatı nə cür verməlidirlər? 22.08.14 1.081 dəfə oxundu
48 25000 manatlıq buğdası və 75000 manat borcu olan əkinçi zəkat verməlidir? 19.08.11 1.773 dəfə oxundu
49 Keçən il zəkatı verilən puldan bu il də zəkat verilməlidir? 31.08.11 1.739 dəfə oxundu
50 Ticarət malından zəkat verilməyinin dəlili nədir? 21.02.13 1.343 dəfə oxundu
51 Zəkatın veriləcək yerlərindən biri olan “fi səbilillah”dan qəsd edilən nədir? 26.09.16 542 dəfə oxundu
52 Kirayədəki əmlakın zəkatı nə cür verilməlidir? 14.07.09 1.777 dəfə oxundu
53 Kirayədə yaşayanlar zəkat verməlidirlər? 07.04.10 1.699 dəfə oxundu
54 Zəkatın zəkat olduğunu demək lazımdır? 22.08.11 1.740 dəfə oxundu
55 Pul il ərzində artıb azalır. Zəkatını necə hesablayaq? 31.08.11 1.855 dəfə oxundu
56 Zəkat da namaz kimi bizdən əvvəlki ümmətlərə fərz edilmişdi? 30.03.13 1.311 dəfə oxundu
57 Borcun bağışlanması, zəkatın borclulara bağışlanması 14.07.09 1.617 dəfə oxundu
58 Özəl universitetdə oxuyan tələbəyə zəkat vermək olar? 16.04.10 1.600 dəfə oxundu
59 Birjada uduzub borca düşənə zəkat vermək düzdür? 24.08.11 1.466 dəfə oxundu
60 Nisab miqdarında pulu olan başsız arvada zəkat vermək olar? 31.08.11 1.481 dəfə oxundu
61 İştirak bankındakı pulun hansı hissəsinə zəkat düşür? 15.04.13 1.305 dəfə oxundu
62 Mən bir kooperativə daxil oldum. 80 qramdan çox qızılım var. Zəkat verməliyəm? 14.07.09 1.506 dəfə oxundu
63 Mənim borcum da var, alacağım da. Zəkatı necə verməliyəm? 16.04.10 1.790 dəfə oxundu
64 Zəkatımı ərzaq yeşiyi formasında verə bilərəm? 22.08.11 1.534 dəfə oxundu
65 İşləyən insanlara zəkat niyyəti ilə bəxşiş vermək olar? 31.08.11 1.447 dəfə oxundu
66 Sədəqə məsələsində əsas meyar nədir? Bunda bir hədd var? 26.04.13 1.588 dəfə oxundu
67 Mənim 93 qram qızılım var. Bunun zəkatını necə hesablamalıyam? 14.07.09 1.934 dəfə oxundu
68 Zəkat və fitrəni Ramazan ayında vermək məcburidir? 16.04.10 1.919 dəfə oxundu
69 Bir adam yeznəsinə zəkat və fitrə verə bilər? 23.08.11 1.660 dəfə oxundu
70 Təzəbinələr qızıllarının zəkatını nə vaxt verməlidirlər? 01.09.11 1.393 dəfə oxundu
71 Əgər zəkat fərdi bir ibadətdirsə, onu nəyə görə dövlət yığırdı? 01.06.13 1.359 dəfə oxundu
72 Torpağın və satılan evlərin zəkatı necə hesablanır? 14.07.09 1.806 dəfə oxundu
73 Dul qadınlar və xəstələr zəkat verməlidirlər? 16.04.10 2.592 dəfə oxundu
74 Bir ailədə təkcə kişinin zəkat verməyi bəsdir? 23.08.11 1.683 dəfə oxundu
75 Bizim işlətdiyimiz 2 maşınımız var. Onlara zəkat düşür? 01.09.11 1.706 dəfə oxundu
76 Zəkat alan şəxs və ya fond bunu tikinti işində işlədə bilər? 03.07.13 1.185 dəfə oxundu
77 Mən ərdə olan bacıma zəkat verə bilərəm? 14.07.09 1.758 dəfə oxundu
78 Bəqərənin 215-ci ayəsinə əsasən doğma qardaş-bacıya zəkat vermək olar? 23.08.14 1.172 dəfə oxundu
79 Bir evdə arvadın zəkat verməyi ərinin zəkat almağına mane olur? 26.08.11 1.463 dəfə oxundu
80 125 qram qızılın zəkatı 01.09.11 1.770 dəfə oxundu
81 Ata-ana, övlad və nəvəyə nəyə görə zəkat vermək olmaz? 31.07.13 1.485 dəfə oxundu