Miskin kimə deyilir?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Zəkat Tarix: 05 Şubat 2011 Tövsiyə et Çap et
Sual: Quranda deyilir ki, cəmiyyətdə zəkatın verilməli olduğu təbəqələrdən biri də miskinlərdir. Miskin kimə deyilir? Quranda bu barədə məlumat var? Miskinin fəqirdən (kasıb) fərqi nədir? Görəsən, miskin öz vəziyyəti baxımından fəqirdən də aşağı səviyyədə olanlara deyilir?

Cavab: Miskin (مسكين) sözü sakin olmaq, qurtarmaq, susmaq, dayanmaq, öz hərəkətini başa vurmaq mənaları daşıyan s-k-n (سكن) kökündən əmələ gəlib. Bəziləri deyirlər ki, fəqirliyin yer etdiyi şəxs miskin adlandırılıb. Ona görə də miskinin vəziyyəti fəqirin vəziyyətindən pisdir. Bu, səhv bir fikirdir. Çünki bu məna ismi-məful1 mənasıdır. Halbuki, miskin sözündə ismi-fail mənası var; düşkün olan deməkdir.

Fəqir və miskin zəkat məsələsində eyni kateqoriyaya daxildir. Alimlər bu barədə həmfikirdirlər. Fikir ayrılığı isə bu sözlərin daşıdıqları məna məsələsində yaranıb. Bəzi alimlər miskinin halının fəqirin halından pis olduğunu deyiblər. Əbu Hənifə də bu fikri mənimsəyənlər arasındadır. O belə deyir: “Fəqir az bir şeyi olan şəxsdir. Miskin heç bir şeyi olmayandır”.2 İmam Şafii isə bunun tamamilə əksini deyib.3

Kəhf surəsinin 79-cu ayəsinə baxıldıqda məlum olur ki, miskinin vəziyyəti fəqirinkindən yaxşıdır. Çünki bu ayədə Musa peyğəmbərə (ə. s.) gəminin deşilməsinin sirri belə danışılır: “O gəmi dənizdə işləyən bir dəstə yoxsulun (miskin) idi (اما السفينة فكانت لمساكين)”.

Buradan belə başa düşmək mümkündür ki, Qurani-Kərimdə haqlarında məsakin (miskin sözünün cəm forması) sözü işlədilən həmin şəxslərin gəmisi varmış. Deməli, miskin heç bir şeyi olmayan demək deyil.

İndi isə gəlin bu fikri dəstəkləyən hədisə nəzər salaq. Qeyd edək ki, kütubu-sittədə4 ancaq Buxari və Nəsaidə nəql edilən bu hədisi Buxari Bəqərə surəsinin 273-cü ayəsini izah etmək üçün rəvayət edib. Əbu Hüreyrənin nəql etdiyi hədisdə Mühəmməd peyğəmbər (ə. s.) belə buyurub:

Miskin bir-iki loğma və bir-iki xurmadan ötrü qapı-qapı gəzən deyil; əksinə, möhtac olmaqdan (ehtiyacdan) xilas olmaq üçün zənginlik tapmayan, sədəqə vermək üçün (insanlar tərəfindən) fərqinə varılmayan, özü də durub camaatdan nəsə istəməyən şəxsdir.5

Bu hədisdən belə bir nəticə çıxır ki, miskin bir loğma yemək, yaxud bir-iki dənə xurma üçün çölə-bayıra çıxmır. Yoxsulluğa da üzü öyrəşməyib ki, insanlardan bir şey istəyib alsın.6

Beləliklə, miskin və fəqir arasındakı fərq məlumdur. Kəhf surəsində haqqında danışılan dəstə miskinlərdən ibarətdir; lakin yoxsulluq onlarda xroniki hala gəlməyib. Fəqirin yoxsulluğu isə xroniki və uzun müddətlidir. Elə isə miskinə belə bir tərif vermək mümkündür: Onu varlılıq səviyyəsinə çatdırmayan mal-mülkü olan, bəzi vaxtlarda da gündəlik ehtiyacını ödəyə bilməyən şəxs.7

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Ərəb dilində feli sifətlərin mühüm bir qismini “fail” və “məful” adlanan feli sifətlər təşkil edir. Bunlarla bildirilən keyfiyyət hərəkətlə bağlı olduğu üçün fail “iş icra edən” və “məful” “üzərində iş icra olunanı” bildirən sifət hesab edilir. Qrammatik ədəbiyyatda birincisinə “feli sifətin indiki zamanı”, ikincisinə “feli sifətin keçmiş zamanı” da deyilir – Ə. C. Məmmədov, Ərəb dili, Bakı-Ankara, 1999, s. 296. []
  2. Mərğinani (vəfatı 1197-ci il), əl-hidayə şərhu bidayətil-mübtədi, İstanbul, 1991, II cild, s. 112. []
  3. İbnul-Əsir (vəfat tarixi 1210-cu il), ən-nihayə fi ğaribil-hadis, hazırlayan Mahmud Mühəmməd Ət-Tinahi, Beyrut, III cild, s. 335. []
  4. Altı kitab deməkdir. Əhli-sünnə tərəfindən ən mötəbər hədis qaynaqları olaraq qəbul edilən kitablar nəzərdə tutulur. Həmin kitablar bunlardır: Səhihi-Buxari, Səhihi-Müslim, Sünəni-Nəsai, Sünəni-Tirmizi, Sünəni Əbu Davud, Sünəni İbn Macə. []
  5. Buxari, Zəkat, 53; Nəsai, Zəkat, 76. []
  6. Əbu Cəfər Əhməd ibn Mühəmməd Ət-Təhavi (vəfat tarixi 321/933-cü il), əhkamul-Quran, editor Saadettin Önal,  İstanbul, 1995, I cild, s.361-362. []
  7. Geniş məlumat üçün baxın: Lisanul-Ərəb lüğəti, s-k-n (سكن) bəndi. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş

Etiketlər:

2.306 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Torpağın və satılan evlərin zəkatı necə hesablanır? 14.07.09 1.809 dəfə oxundu
2 Dul qadınlar və xəstələr zəkat verməlidirlər? 16.04.10 2.604 dəfə oxundu
3 Bir ailədə təkcə kişinin zəkat verməyi bəsdir? 23.08.11 1.691 dəfə oxundu
4 Bizim işlətdiyimiz 2 maşınımız var. Onlara zəkat düşür? 01.09.11 1.712 dəfə oxundu
5 Zəkat alan şəxs və ya fond bunu tikinti işində işlədə bilər? 03.07.13 1.186 dəfə oxundu
6 Mən ərdə olan bacıma zəkat verə bilərəm? 14.07.09 1.769 dəfə oxundu
7 Bəqərənin 215-ci ayəsinə əsasən doğma qardaş-bacıya zəkat vermək olar? 23.08.14 1.175 dəfə oxundu
8 Bir evdə arvadın zəkat verməyi ərinin zəkat almağına mane olur? 26.08.11 1.464 dəfə oxundu
9 125 qram qızılın zəkatı 01.09.11 1.774 dəfə oxundu
10 Ata-ana, övlad və nəvəyə nəyə görə zəkat vermək olmaz? 31.07.13 1.492 dəfə oxundu
11 Müsəlman olmayanlara zəkat vermək olar? 14.07.09 2.112 dəfə oxundu
12 Brilyant dəstindən zəkat vermək lazımdır? 30.06.10 1.722 dəfə oxundu
13 Zəkatın qırxda biri necə hesablanır? 26.08.11 3.281 dəfə oxundu
14 Nişanlımın təhsil haqqını ödəyirəm. Buna zəkat demək olar? 10.10.11 1.585 dəfə oxundu
15 Zəkat vaxtı ələ gələn pul da hesablanmalıdır? 04.08.13 1.728 dəfə oxundu
16 Oxuyan qardaşa və bacıya zəkat vermək olar? 14.07.09 1.674 dəfə oxundu
17 Zəkat verdiyimiz vaxt nəyə çox fikir verməliyik? 02.07.10 1.761 dəfə oxundu
18 Mən nişanlıyam. Nişanlım qızılından zəkat verməlidir? 26.08.11 1.611 dəfə oxundu
19 Sağmal inək saxlayan heyvandarlar zəkatı nə cür verməlidirlər? 30.10.11 1.543 dəfə oxundu
20 Namaz qılmayanlar dünyanı axirətdən üstün tuturlar? 13.12.13 2.637 dəfə oxundu
21 Əqli cəhətdən qüsurlu olanlara zəkat vermək olar? 14.07.09 1.560 dəfə oxundu
22 Varlı uşaqlar zəkat verməlidirlər? 02.07.10 1.662 dəfə oxundu
23 Arvad ərinə zəkat verə bilər? 27.08.11 1.516 dəfə oxundu
24 Xəlifə Əbu Bəkr zəkat verməyənlərlə nə üçün döyüşdü? 17.02.12 1.632 dəfə oxundu
25 Zəkat vermək ancaq imkanı olana fərzdir, yoxsa hər kəsə? 11.03.15 1.218 dəfə oxundu
26 Zəkat pulu ilə kimisə dini bir jurnala abunə etmək olar? 14.07.09 1.459 dəfə oxundu
27 Miskin kimə deyilir? 05.02.11 2.306 dəfə oxundu
28 Nisab miqdarını təzədən nizamlamaq olar? 27.08.11 1.551 dəfə oxundu
29 3 mənzilin zəkatı nə cür hesablanır? 20.02.12 1.712 dəfə oxundu
30 Qazancı olmayan torpaq sahəsinin zəkatı olurmu? 02.07.15 990 dəfə oxundu
31 Zəkatın təhsil sahəsinə istiqamətləndirilməsi 14.07.09 1.451 dəfə oxundu
32 Evdar qadınlar zəkat verməlidir? 21.03.16 799 dəfə oxundu
33 Sahibkarların əlindəki çeklərə zəkat düşür? 29.08.11 1.380 dəfə oxundu
34 Kitab çapı və vebsayt yaratmaq üçün zəkat vermək olar? 23.02.12 1.584 dəfə oxundu
35 Zəkata tabe bir malın üstündən 1 il keçməsi şərtinin mənası nədir? 21.07.15 916 dəfə oxundu
36 Ev almaq üçün pul yığmaq və zəkat vermək məsələsi 14.07.09 2.554 dəfə oxundu
37 İnfaq nə deməkdir? 06.02.11 2.434 dəfə oxundu
38 100 qram qızılım, 22000 də borcum var. Zəkat verməliyəm? 29.08.11 1.880 dəfə oxundu
39 Qızılımın əvvəlki illərə aid zəkatını nə cür hesablamalıyam? 13.03.12 1.472 dəfə oxundu
40 Kiraya verilmiş dairənin zəkatı necə hesablanmalıdır? 25.07.15 957 dəfə oxundu
41 Zəkatı hansı formada vermək mümkündür? 14.07.09 1.834 dəfə oxundu
42 Sədəqə nə deməkdir? 03.05.11 2.691 dəfə oxundu
43 Zəkat vermək kimlərə vacibdir? 30.08.11 2.708 dəfə oxundu
44 Müəlləfeyi-qülub kimlərdir? 20.06.12 1.295 dəfə oxundu
45 Meyvə ağacları olan biri məhsulunun öşrünü necə verməlidir? 20.06.16 609 dəfə oxundu
46 Mən ümumi iftar yeməyi verilən bir yerə yardım etmək istəyirəm. 14.07.09 1.589 dəfə oxundu
47 Zəkat kimi kasıblara ərzaq yeşiyi paylamaq düzdür? 01.05.11 1.708 dəfə oxundu
48 Şirkət və firmaların zəkatı necə hesablanır? 30.08.11 1.440 dəfə oxundu
49 Bir qadının dul olmağı zəkat və fitrə almağı üçün kifayətdir? 06.08.12 1.647 dəfə oxundu
50 Qeyri-müsəlmanların kasıblarına zəkat verilə bilər? 04.07.16 665 dəfə oxundu
51 Borc verilən qızılın zəkatı nə vaxt verilməlidir? 01.09.11 1.395 dəfə oxundu
52 20000 manatın zəkatı nə qədərdir? 19.07.11 2.975 dəfə oxundu
53 Zəkatı hesabladıqda ehtimal olunan borcu çıxmaq olar? 30.08.11 1.639 dəfə oxundu
54 Bir maldan zəkat verilib verilməməli olduğunu necə müəyyən edirlər? 18.02.13 1.551 dəfə oxundu
55 Quranda fağır kəliməsindən qəsd edilənlər kimlərdir. 23.09.16 506 dəfə oxundu
56 Mehrdən zəkat vermək lazımdırmı? 14.07.09 1.664 dəfə oxundu
57 Taksi işlədənlər zəkatı nə cür verməlidirlər? 22.08.14 1.083 dəfə oxundu
58 25000 manatlıq buğdası və 75000 manat borcu olan əkinçi zəkat verməlidir? 19.08.11 1.777 dəfə oxundu
59 Keçən il zəkatı verilən puldan bu il də zəkat verilməlidir? 31.08.11 1.750 dəfə oxundu
60 Ticarət malından zəkat verilməyinin dəlili nədir? 21.02.13 1.344 dəfə oxundu
61 Zəkatın veriləcək yerlərindən biri olan “fi səbilillah”dan qəsd edilən nədir? 26.09.16 543 dəfə oxundu
62 Kirayədəki əmlakın zəkatı nə cür verilməlidir? 14.07.09 1.779 dəfə oxundu
63 Kirayədə yaşayanlar zəkat verməlidirlər? 07.04.10 1.701 dəfə oxundu
64 Zəkatın zəkat olduğunu demək lazımdır? 22.08.11 1.744 dəfə oxundu
65 Pul il ərzində artıb azalır. Zəkatını necə hesablayaq? 31.08.11 1.863 dəfə oxundu
66 Zəkat da namaz kimi bizdən əvvəlki ümmətlərə fərz edilmişdi? 30.03.13 1.311 dəfə oxundu
67 Borcun bağışlanması, zəkatın borclulara bağışlanması 14.07.09 1.620 dəfə oxundu
68 Özəl universitetdə oxuyan tələbəyə zəkat vermək olar? 16.04.10 1.602 dəfə oxundu
69 Birjada uduzub borca düşənə zəkat vermək düzdür? 24.08.11 1.466 dəfə oxundu
70 Nisab miqdarında pulu olan başsız arvada zəkat vermək olar? 31.08.11 1.481 dəfə oxundu
71 İştirak bankındakı pulun hansı hissəsinə zəkat düşür? 15.04.13 1.306 dəfə oxundu
72 Mən bir kooperativə daxil oldum. 80 qramdan çox qızılım var. Zəkat verməliyəm? 14.07.09 1.508 dəfə oxundu
73 Mənim borcum da var, alacağım da. Zəkatı necə verməliyəm? 16.04.10 1.791 dəfə oxundu
74 Zəkatımı ərzaq yeşiyi formasında verə bilərəm? 22.08.11 1.538 dəfə oxundu
75 İşləyən insanlara zəkat niyyəti ilə bəxşiş vermək olar? 31.08.11 1.456 dəfə oxundu
76 Sədəqə məsələsində əsas meyar nədir? Bunda bir hədd var? 26.04.13 1.591 dəfə oxundu
77 Mənim 93 qram qızılım var. Bunun zəkatını necə hesablamalıyam? 14.07.09 1.940 dəfə oxundu
78 Zəkat və fitrəni Ramazan ayında vermək məcburidir? 16.04.10 1.925 dəfə oxundu
79 Bir adam yeznəsinə zəkat və fitrə verə bilər? 23.08.11 1.660 dəfə oxundu
80 Təzəbinələr qızıllarının zəkatını nə vaxt verməlidirlər? 01.09.11 1.393 dəfə oxundu
81 Əgər zəkat fərdi bir ibadətdirsə, onu nəyə görə dövlət yığırdı? 01.06.13 1.361 dəfə oxundu