Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.315 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.921 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.635 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.299 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.458 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.592 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.384 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.207 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.324 dəfə oxundu
9 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.569 dəfə oxundu
10 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.623 dəfə oxundu
11 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.656 dəfə oxundu
12 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.857 dəfə oxundu
13 Tağut 28.04.17 1.005 dəfə oxundu
14 Təsbeh 06.07.09 3.469 dəfə oxundu
15 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.096 dəfə oxundu
16 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.568 dəfə oxundu
17 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.470 dəfə oxundu
18 Vəhy 12.04.13 1.711 dəfə oxundu
19 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.253 dəfə oxundu
20 Qəndil 30.06.09 7.341 dəfə oxundu
21 Qadının döyülməsi 07.06.10 9.095 dəfə oxundu
22 İsra və Merac 02.04.16 1.040 dəfə oxundu
23 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.263 dəfə oxundu
24 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.425 dəfə oxundu
25 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.750 dəfə oxundu
26 Şəfaət 08.04.10 3.010 dəfə oxundu
27 Surroqat analıq 03.02.12 4.440 dəfə oxundu
28 Təvəssül 10.06.13 2.857 dəfə oxundu
29 Donuz dərisi 02.11.09 3.106 dəfə oxundu
30 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.863 dəfə oxundu
31 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.315 dəfə oxundu
32 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.398 dəfə oxundu
33 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.079 dəfə oxundu
34 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.704 dəfə oxundu
35 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 32.847 dəfə oxundu
36 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.493 dəfə oxundu
37 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.235 dəfə oxundu
38 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.694 dəfə oxundu
39 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.136 dəfə oxundu
40 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.786 dəfə oxundu
41 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.374 dəfə oxundu
42 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.201 dəfə oxundu
43 Şəfaət inancı 08.02.11 2.787 dəfə oxundu
44 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.787 dəfə oxundu
45 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.747 dəfə oxundu
46 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.686 dəfə oxundu
47 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.450 dəfə oxundu
48 Dua 25.11.10 6.508 dəfə oxundu
49 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.417 dəfə oxundu
50 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.697 dəfə oxundu
51 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.847 dəfə oxundu
52 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.529 dəfə oxundu
53 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.662 dəfə oxundu
54 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.322 dəfə oxundu
55 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.706 dəfə oxundu
56 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.270 dəfə oxundu
57 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.927 dəfə oxundu
58 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.222 dəfə oxundu
59 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.390 dəfə oxundu
60 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.432 dəfə oxundu
61 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.367 dəfə oxundu
62 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.267 dəfə oxundu
63 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.214 dəfə oxundu
64 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.272 dəfə oxundu
65 Şirk və küfr 14.07.11 3.203 dəfə oxundu
66 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.881 dəfə oxundu
67 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.847 dəfə oxundu
68 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.932 dəfə oxundu
69 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.973 dəfə oxundu
70 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.994 dəfə oxundu
71 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.769 dəfə oxundu
72 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.698 dəfə oxundu
73 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.361 dəfə oxundu
74 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.607 dəfə oxundu
75 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.534 dəfə oxundu
76 Hikmət 09.01.16 3.147 dəfə oxundu
77 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.569 dəfə oxundu
78 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.349 dəfə oxundu
79 Faiz 29.03.10 4.085 dəfə oxundu
80 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.111 dəfə oxundu
81 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 881 dəfə oxundu
82 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.470 dəfə oxundu
83 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.356 dəfə oxundu
84 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.117 dəfə oxundu
85 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.361 dəfə oxundu
86 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.206 dəfə oxundu
87 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 914 dəfə oxundu
88 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.916 dəfə oxundu
89 Vərdişlər 10.04.10 2.493 dəfə oxundu
90 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.589 dəfə oxundu
91 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.769 dəfə oxundu
92 Qadınların döyülməsi 29.03.17 589 dəfə oxundu