Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.988 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.054 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.386 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.197 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.255 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.085 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 4.947 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 4.747 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.217 dəfə oxundu
9 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.173 dəfə oxundu
10 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.685 dəfə oxundu
11 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.176 dəfə oxundu
12 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.019 dəfə oxundu
13 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 484 dəfə oxundu
14 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.229 dəfə oxundu
15 Vərdişlər 10.04.10 2.321 dəfə oxundu
16 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.137 dəfə oxundu
17 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.425 dəfə oxundu
18 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.292 dəfə oxundu
19 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.425 dəfə oxundu
20 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.452 dəfə oxundu
21 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.163 dəfə oxundu
22 Təsbeh 06.07.09 3.202 dəfə oxundu
23 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.687 dəfə oxundu
24 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.364 dəfə oxundu
25 Kişinin seksuallığı 09.01.12 12.393 dəfə oxundu
26 Vəhy 12.04.13 1.538 dəfə oxundu
27 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 2.985 dəfə oxundu
28 Qəndil 30.06.09 6.929 dəfə oxundu
29 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.569 dəfə oxundu
30 İsra və Merac 02.04.16 671 dəfə oxundu
31 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.016 dəfə oxundu
32 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.188 dəfə oxundu
33 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.073 dəfə oxundu
34 Şəfaət 08.04.10 2.765 dəfə oxundu
35 Surroqat analıq 03.02.12 4.041 dəfə oxundu
36 Təvəssül 10.06.13 2.622 dəfə oxundu
37 Donuz dərisi 02.11.09 2.916 dəfə oxundu
38 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.304 dəfə oxundu
39 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 4.988 dəfə oxundu
40 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.190 dəfə oxundu
41 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.831 dəfə oxundu
42 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.395 dəfə oxundu
43 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 26.098 dəfə oxundu
44 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.528 dəfə oxundu
45 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 6.821 dəfə oxundu
46 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.492 dəfə oxundu
47 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 1.990 dəfə oxundu
48 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 5.975 dəfə oxundu
49 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.215 dəfə oxundu
50 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 3.897 dəfə oxundu
51 Şəfaət inancı 08.02.11 2.591 dəfə oxundu
52 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.624 dəfə oxundu
53 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.509 dəfə oxundu
54 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.502 dəfə oxundu
55 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.225 dəfə oxundu
56 Dua 25.11.10 6.055 dəfə oxundu
57 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.160 dəfə oxundu
58 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.278 dəfə oxundu
59 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.590 dəfə oxundu
60 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.313 dəfə oxundu
61 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.266 dəfə oxundu
62 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 4.959 dəfə oxundu
63 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.326 dəfə oxundu
64 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 7.714 dəfə oxundu
65 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.635 dəfə oxundu
66 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.027 dəfə oxundu
67 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.182 dəfə oxundu
68 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.265 dəfə oxundu
69 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.182 dəfə oxundu
70 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.089 dəfə oxundu
71 Nişanlıların kəbini 14.05.09 9.695 dəfə oxundu
72 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 5.913 dəfə oxundu
73 Şirk və küfr 14.07.11 2.952 dəfə oxundu
74 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.657 dəfə oxundu
75 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.558 dəfə oxundu
76 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.785 dəfə oxundu
77 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.332 dəfə oxundu
78 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.699 dəfə oxundu
79 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.609 dəfə oxundu
80 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.156 dəfə oxundu
81 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.139 dəfə oxundu
82 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.393 dəfə oxundu
83 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.318 dəfə oxundu
84 Hikmət 09.01.16 2.273 dəfə oxundu
85 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 672 dəfə oxundu
86 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.129 dəfə oxundu
87 Faiz 29.03.10 3.830 dəfə oxundu
88 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.628 dəfə oxundu
89 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 693 dəfə oxundu
90 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 865 dəfə oxundu