Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.574 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.250 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.177 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.734 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.662 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.039 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.873 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.636 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.628 dəfə oxundu
9 Təsbeh 06.07.09 3.676 dəfə oxundu
10 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.659 dəfə oxundu
11 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.682 dəfə oxundu
12 İsra və Merac 02.04.16 1.206 dəfə oxundu
13 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.390 dəfə oxundu
14 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 843 dəfə oxundu
15 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.374 dəfə oxundu
16 Qəndil 30.06.09 8.040 dəfə oxundu
17 Şəfaət 08.04.10 3.198 dəfə oxundu
18 Surroqat analıq 03.02.12 4.834 dəfə oxundu
19 Təvəssül 10.06.13 3.143 dəfə oxundu
20 “Ən zəif ev” 09.03.18 363 dəfə oxundu
21 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.683 dəfə oxundu
22 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.232 dəfə oxundu
23 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.574 dəfə oxundu
24 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.606 dəfə oxundu
25 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.401 dəfə oxundu
26 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 579 dəfə oxundu
27 Donuz dərisi 02.11.09 3.271 dəfə oxundu
28 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.013 dəfə oxundu
29 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.912 dəfə oxundu
30 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.143 dəfə oxundu
31 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.205 dəfə oxundu
32 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 338 dəfə oxundu
33 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.116 dəfə oxundu
34 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.362 dəfə oxundu
35 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.875 dəfə oxundu
36 Şəfaət inancı 08.02.11 2.948 dəfə oxundu
37 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.857 dəfə oxundu
38 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.119 dəfə oxundu
39 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 618 dəfə oxundu
40 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.191 dəfə oxundu
41 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.464 dəfə oxundu
42 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.014 dəfə oxundu
43 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.916 dəfə oxundu
44 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.590 dəfə oxundu
45 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.111 dəfə oxundu
46 Xums nədir? 11.01.19 356 dəfə oxundu
47 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.965 dəfə oxundu
48 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.626 dəfə oxundu
49 Dua 25.11.10 7.099 dəfə oxundu
50 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.889 dəfə oxundu
51 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.137 dəfə oxundu
52 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.139 dəfə oxundu
53 Коран и культурное развитие. 30.01.19 227 dəfə oxundu
54 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.887 dəfə oxundu
55 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.353 dəfə oxundu
56 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.836 dəfə oxundu
57 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.506 dəfə oxundu
58 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.460 dəfə oxundu
59 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.611 dəfə oxundu
60 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 198 dəfə oxundu
61 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.433 dəfə oxundu
62 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.555 dəfə oxundu
63 Şirk və küfr 14.07.11 3.622 dəfə oxundu
64 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.203 dəfə oxundu
65 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.191 dəfə oxundu
66 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.863 dəfə oxundu
67 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.955 dəfə oxundu
68 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.203 dəfə oxundu
69 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.940 dəfə oxundu
70 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.208 dəfə oxundu
71 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.990 dəfə oxundu
72 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.181 dəfə oxundu
73 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.602 dəfə oxundu
74 Hikmət 09.01.16 4.605 dəfə oxundu
75 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.029 dəfə oxundu
76 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.646 dəfə oxundu
77 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.817 dəfə oxundu
78 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.603 dəfə oxundu
79 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.054 dəfə oxundu
80 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.015 dəfə oxundu
81 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.511 dəfə oxundu
82 Faiz 29.03.10 4.561 dəfə oxundu
83 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.451 dəfə oxundu
84 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.639 dəfə oxundu
85 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.174 dəfə oxundu
86 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.421 dəfə oxundu
87 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.031 dəfə oxundu
88 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.361 dəfə oxundu
89 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.088 dəfə oxundu
90 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.599 dəfə oxundu
91 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.616 dəfə oxundu
92 Vərdişlər 10.04.10 2.635 dəfə oxundu
93 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.903 dəfə oxundu
94 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.822 dəfə oxundu
95 Tağut 28.04.17 3.763 dəfə oxundu
96 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.750 dəfə oxundu
97 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.788 dəfə oxundu
98 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.430 dəfə oxundu
99 Vəhy 12.04.13 1.813 dəfə oxundu
100 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 733 dəfə oxundu