Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.110 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.121 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.453 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.383 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.322 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.168 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.107 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 4.918 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.469 dəfə oxundu
9 Təsbeh 06.07.09 3.307 dəfə oxundu
10 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.919 dəfə oxundu
11 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.428 dəfə oxundu
12 Kişinin seksuallığı 09.01.12 12.784 dəfə oxundu
13 Vəhy 12.04.13 1.598 dəfə oxundu
14 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.106 dəfə oxundu
15 Qəndil 30.06.09 7.030 dəfə oxundu
16 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.798 dəfə oxundu
17 İsra və Merac 02.04.16 843 dəfə oxundu
18 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.129 dəfə oxundu
19 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.284 dəfə oxundu
20 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.322 dəfə oxundu
21 Şəfaət 08.04.10 2.864 dəfə oxundu
22 Surroqat analıq 03.02.12 4.178 dəfə oxundu
23 Təvəssül 10.06.13 2.728 dəfə oxundu
24 Donuz dərisi 02.11.09 3.005 dəfə oxundu
25 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.537 dəfə oxundu
26 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.110 dəfə oxundu
27 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.279 dəfə oxundu
28 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.929 dəfə oxundu
29 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.457 dəfə oxundu
30 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 26.771 dəfə oxundu
31 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.692 dəfə oxundu
32 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.006 dəfə oxundu
33 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.571 dəfə oxundu
34 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.039 dəfə oxundu
35 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.265 dəfə oxundu
36 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.281 dəfə oxundu
37 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.020 dəfə oxundu
38 Şəfaət inancı 08.02.11 2.676 dəfə oxundu
39 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.685 dəfə oxundu
40 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.600 dəfə oxundu
41 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.557 dəfə oxundu
42 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.323 dəfə oxundu
43 Dua 25.11.10 6.213 dəfə oxundu
44 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.273 dəfə oxundu
45 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.437 dəfə oxundu
46 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.693 dəfə oxundu
47 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.380 dəfə oxundu
48 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.424 dəfə oxundu
49 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.110 dəfə oxundu
50 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.485 dəfə oxundu
51 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 7.959 dəfə oxundu
52 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.754 dəfə oxundu
53 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.083 dəfə oxundu
54 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.266 dəfə oxundu
55 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.331 dəfə oxundu
56 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.246 dəfə oxundu
57 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.161 dəfə oxundu
58 Nişanlıların kəbini 14.05.09 9.911 dəfə oxundu
59 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.063 dəfə oxundu
60 Şirk və küfr 14.07.11 3.069 dəfə oxundu
61 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.743 dəfə oxundu
62 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.667 dəfə oxundu
63 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.840 dəfə oxundu
64 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.615 dəfə oxundu
65 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.827 dəfə oxundu
66 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.669 dəfə oxundu
67 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.391 dəfə oxundu
68 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.223 dəfə oxundu
69 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.487 dəfə oxundu
70 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.393 dəfə oxundu
71 Hikmət 09.01.16 2.633 dəfə oxundu
72 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 966 dəfə oxundu
73 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.232 dəfə oxundu
74 Faiz 29.03.10 3.927 dəfə oxundu
75 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.826 dəfə oxundu
76 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 766 dəfə oxundu
77 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.120 dəfə oxundu
78 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.247 dəfə oxundu
79 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.848 dəfə oxundu
80 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.238 dəfə oxundu
81 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.097 dəfə oxundu
82 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 715 dəfə oxundu
83 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.528 dəfə oxundu
84 Vərdişlər 10.04.10 2.390 dəfə oxundu
85 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.313 dəfə oxundu
86 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.574 dəfə oxundu
87 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.414 dəfə oxundu
88 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.503 dəfə oxundu
89 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.531 dəfə oxundu
90 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.394 dəfə oxundu