Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.378 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.977 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.683 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.468 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.495 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.644 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.526 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.321 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.498 dəfə oxundu
9 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.091 dəfə oxundu
10 Vərdişlər 10.04.10 2.532 dəfə oxundu
11 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.752 dəfə oxundu
12 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.812 dəfə oxundu
13 Qadınların döyülməsi 29.03.17 736 dəfə oxundu
14 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.620 dəfə oxundu
15 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.671 dəfə oxundu
16 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.709 dəfə oxundu
17 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.018 dəfə oxundu
18 Tağut 28.04.17 1.295 dəfə oxundu
19 Təsbeh 06.07.09 3.517 dəfə oxundu
20 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.151 dəfə oxundu
21 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.603 dəfə oxundu
22 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.702 dəfə oxundu
23 Vəhy 12.04.13 1.742 dəfə oxundu
24 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.287 dəfə oxundu
25 Qəndil 30.06.09 7.391 dəfə oxundu
26 Qadının döyülməsi 07.06.10 9.251 dəfə oxundu
27 İsra və Merac 02.04.16 1.078 dəfə oxundu
28 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.305 dəfə oxundu
29 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.463 dəfə oxundu
30 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.904 dəfə oxundu
31 Şəfaət 08.04.10 3.050 dəfə oxundu
32 Surroqat analıq 03.02.12 4.530 dəfə oxundu
33 Təvəssül 10.06.13 2.894 dəfə oxundu
34 Donuz dərisi 02.11.09 3.140 dəfə oxundu
35 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.957 dəfə oxundu
36 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.378 dəfə oxundu
37 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.424 dəfə oxundu
38 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.118 dəfə oxundu
39 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.741 dəfə oxundu
40 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 33.644 dəfə oxundu
41 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.617 dəfə oxundu
42 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.303 dəfə oxundu
43 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.746 dəfə oxundu
44 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.165 dəfə oxundu
45 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.045 dəfə oxundu
46 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.403 dəfə oxundu
47 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.245 dəfə oxundu
48 Şəfaət inancı 08.02.11 2.824 dəfə oxundu
49 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.819 dəfə oxundu
50 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.789 dəfə oxundu
51 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.717 dəfə oxundu
52 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.490 dəfə oxundu
53 Dua 25.11.10 6.598 dəfə oxundu
54 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.452 dəfə oxundu
55 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.787 dəfə oxundu
56 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.890 dəfə oxundu
57 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.572 dəfə oxundu
58 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.726 dəfə oxundu
59 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.374 dəfə oxundu
60 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.807 dəfə oxundu
61 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.428 dəfə oxundu
62 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.969 dəfə oxundu
63 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.268 dəfə oxundu
64 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.425 dəfə oxundu
65 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.462 dəfə oxundu
66 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.395 dəfə oxundu
67 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.328 dəfə oxundu
68 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.366 dəfə oxundu
69 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.362 dəfə oxundu
70 Şirk və küfr 14.07.11 3.259 dəfə oxundu
71 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.936 dəfə oxundu
72 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.904 dəfə oxundu
73 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.963 dəfə oxundu
74 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.122 dəfə oxundu
75 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.038 dəfə oxundu
76 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.807 dəfə oxundu
77 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.837 dəfə oxundu
78 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.414 dəfə oxundu
79 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.651 dəfə oxundu
80 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.592 dəfə oxundu
81 Hikmət 09.01.16 3.310 dəfə oxundu
82 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.776 dəfə oxundu
83 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.385 dəfə oxundu
84 Faiz 29.03.10 4.132 dəfə oxundu
85 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.191 dəfə oxundu
86 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 922 dəfə oxundu
87 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.607 dəfə oxundu
88 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.380 dəfə oxundu
89 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.188 dəfə oxundu
90 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.393 dəfə oxundu
91 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.230 dəfə oxundu
92 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.032 dəfə oxundu