Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.412 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.000 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.729 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.496 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.512 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.667 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.541 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.337 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.573 dəfə oxundu
9 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.299 dəfə oxundu
10 Qəndil 30.06.09 7.437 dəfə oxundu
11 Şəfaət 08.04.10 3.073 dəfə oxundu
12 Surroqat analıq 03.02.12 4.619 dəfə oxundu
13 Təvəssül 10.06.13 2.925 dəfə oxundu
14 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.493 dəfə oxundu
15 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.128 dəfə oxundu
16 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.412 dəfə oxundu
17 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.445 dəfə oxundu
18 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.157 dəfə oxundu
19 Donuz dərisi 02.11.09 3.156 dəfə oxundu
20 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.110 dəfə oxundu
21 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.419 dəfə oxundu
22 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.804 dəfə oxundu
23 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.174 dəfə oxundu
24 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.754 dəfə oxundu
25 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 34.664 dəfə oxundu
26 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.660 dəfə oxundu
27 Şəfaət inancı 08.02.11 2.830 dəfə oxundu
28 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.821 dəfə oxundu
29 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.847 dəfə oxundu
30 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.524 dəfə oxundu
31 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.415 dəfə oxundu
32 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.323 dəfə oxundu
33 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.507 dəfə oxundu
34 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.912 dəfə oxundu
35 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.929 dəfə oxundu
36 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.769 dəfə oxundu
37 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.500 dəfə oxundu
38 Dua 25.11.10 6.661 dəfə oxundu
39 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.977 dəfə oxundu
40 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.555 dəfə oxundu
41 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.989 dəfə oxundu
42 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.613 dəfə oxundu
43 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.794 dəfə oxundu
44 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.464 dəfə oxundu
45 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.468 dəfə oxundu
46 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.408 dəfə oxundu
47 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.349 dəfə oxundu
48 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.288 dəfə oxundu
49 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.443 dəfə oxundu
50 Şirk və küfr 14.07.11 3.313 dəfə oxundu
51 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.963 dəfə oxundu
52 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.939 dəfə oxundu
53 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.599 dəfə oxundu
54 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.447 dəfə oxundu
55 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.068 dəfə oxundu
56 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.835 dəfə oxundu
57 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.887 dəfə oxundu
58 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.967 dəfə oxundu
59 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.286 dəfə oxundu
60 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.865 dəfə oxundu
61 Hikmət 09.01.16 3.473 dəfə oxundu
62 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.984 dəfə oxundu
63 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.439 dəfə oxundu
64 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.677 dəfə oxundu
65 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.252 dəfə oxundu
66 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 946 dəfə oxundu
67 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.674 dəfə oxundu
68 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.410 dəfə oxundu
69 Faiz 29.03.10 4.175 dəfə oxundu
70 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.401 dəfə oxundu
71 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.315 dəfə oxundu
72 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.051 dəfə oxundu
73 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.384 dəfə oxundu
74 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.328 dəfə oxundu
75 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.002 dəfə oxundu
76 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.861 dəfə oxundu
77 Qadınların döyülməsi 29.03.17 853 dəfə oxundu
78 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.308 dəfə oxundu
79 Vərdişlər 10.04.10 2.551 dəfə oxundu
80 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.743 dəfə oxundu
81 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.297 dəfə oxundu
82 Tağut 28.04.17 1.603 dəfə oxundu
83 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.642 dəfə oxundu
84 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.705 dəfə oxundu
85 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.078 dəfə oxundu
86 Vəhy 12.04.13 1.749 dəfə oxundu
87 Təsbeh 06.07.09 3.547 dəfə oxundu
88 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.249 dəfə oxundu
89 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.608 dəfə oxundu
90 İsra və Merac 02.04.16 1.102 dəfə oxundu
91 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.320 dəfə oxundu