Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.511 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.118 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.926 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.247 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.588 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.890 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.706 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.507 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.441 dəfə oxundu
9 Təsbeh 06.07.09 3.617 dəfə oxundu
10 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.469 dəfə oxundu
11 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.652 dəfə oxundu
12 İsra və Merac 02.04.16 1.154 dəfə oxundu
13 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.343 dəfə oxundu
14 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 513 dəfə oxundu
15 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.332 dəfə oxundu
16 Qəndil 30.06.09 7.700 dəfə oxundu
17 Şəfaət 08.04.10 3.119 dəfə oxundu
18 Surroqat analıq 03.02.12 4.735 dəfə oxundu
19 Təvəssül 10.06.13 3.039 dəfə oxundu
20 “Ən zəif ev” 09.03.18 278 dəfə oxundu
21 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.607 dəfə oxundu
22 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.734 dəfə oxundu
23 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.511 dəfə oxundu
24 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.504 dəfə oxundu
25 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.285 dəfə oxundu
26 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 377 dəfə oxundu
27 Donuz dərisi 02.11.09 3.205 dəfə oxundu
28 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.552 dəfə oxundu
29 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.651 dəfə oxundu
30 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.963 dəfə oxundu
31 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.191 dəfə oxundu
32 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 108 dəfə oxundu
33 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.964 dəfə oxundu
34 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 43.196 dəfə oxundu
35 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.366 dəfə oxundu
36 Şəfaət inancı 08.02.11 2.874 dəfə oxundu
37 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.840 dəfə oxundu
38 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.970 dəfə oxundu
39 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.485 dəfə oxundu
40 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.431 dəfə oxundu
41 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.669 dəfə oxundu
42 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.653 dəfə oxundu
43 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.268 dəfə oxundu
44 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.012 dəfə oxundu
45 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.873 dəfə oxundu
46 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.577 dəfə oxundu
47 Dua 25.11.10 6.946 dəfə oxundu
48 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.462 dəfə oxundu
49 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.871 dəfə oxundu
50 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.061 dəfə oxundu
51 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.774 dəfə oxundu
52 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.065 dəfə oxundu
53 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.656 dəfə oxundu
54 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.482 dəfə oxundu
55 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.442 dəfə oxundu
56 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.441 dəfə oxundu
57 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.366 dəfə oxundu
58 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.522 dəfə oxundu
59 Şirk və küfr 14.07.11 3.462 dəfə oxundu
60 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.092 dəfə oxundu
61 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.070 dəfə oxundu
62 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.225 dəfə oxundu
63 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.698 dəfə oxundu
64 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.136 dəfə oxundu
65 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.892 dəfə oxundu
66 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.044 dəfə oxundu
67 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.981 dəfə oxundu
68 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.747 dəfə oxundu
69 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.406 dəfə oxundu
70 Hikmət 09.01.16 4.044 dəfə oxundu
71 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.461 dəfə oxundu
72 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.547 dəfə oxundu
73 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.746 dəfə oxundu
74 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.423 dəfə oxundu
75 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 990 dəfə oxundu
76 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.830 dəfə oxundu
77 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.469 dəfə oxundu
78 Faiz 29.03.10 4.345 dəfə oxundu
79 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.425 dəfə oxundu
80 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.409 dəfə oxundu
81 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.144 dəfə oxundu
82 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.396 dəfə oxundu
83 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.677 dəfə oxundu
84 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.636 dəfə oxundu
85 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.973 dəfə oxundu
86 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.211 dəfə oxundu
87 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.048 dəfə oxundu
88 Vərdişlər 10.04.10 2.587 dəfə oxundu
89 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.817 dəfə oxundu
90 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.224 dəfə oxundu
91 Tağut 28.04.17 2.649 dəfə oxundu
92 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.693 dəfə oxundu
93 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.757 dəfə oxundu
94 Kişinin seksuallığı 09.01.12 15.292 dəfə oxundu
95 Vəhy 12.04.13 1.798 dəfə oxundu
96 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 346 dəfə oxundu