Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.060 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.097 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.428 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.268 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.294 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.133 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.002 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 4.813 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.323 dəfə oxundu
9 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.371 dəfə oxundu
10 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.471 dəfə oxundu
11 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.500 dəfə oxundu
12 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.310 dəfə oxundu
13 Təsbeh 06.07.09 3.265 dəfə oxundu
14 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.768 dəfə oxundu
15 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.397 dəfə oxundu
16 Kişinin seksuallığı 09.01.12 12.647 dəfə oxundu
17 Vəhy 12.04.13 1.574 dəfə oxundu
18 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.063 dəfə oxundu
19 Qəndil 30.06.09 6.993 dəfə oxundu
20 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.712 dəfə oxundu
21 İsra və Merac 02.04.16 737 dəfə oxundu
22 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.089 dəfə oxundu
23 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.256 dəfə oxundu
24 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.238 dəfə oxundu
25 Şəfaət 08.04.10 2.816 dəfə oxundu
26 Surroqat analıq 03.02.12 4.124 dəfə oxundu
27 Təvəssül 10.06.13 2.687 dəfə oxundu
28 Donuz dərisi 02.11.09 2.962 dəfə oxundu
29 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.459 dəfə oxundu
30 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.060 dəfə oxundu
31 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.233 dəfə oxundu
32 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.888 dəfə oxundu
33 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.434 dəfə oxundu
34 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 26.539 dəfə oxundu
35 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.627 dəfə oxundu
36 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 6.946 dəfə oxundu
37 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.546 dəfə oxundu
38 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.021 dəfə oxundu
39 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.162 dəfə oxundu
40 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.258 dəfə oxundu
41 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 3.980 dəfə oxundu
42 Şəfaət inancı 08.02.11 2.639 dəfə oxundu
43 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.656 dəfə oxundu
44 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.565 dəfə oxundu
45 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.533 dəfə oxundu
46 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.295 dəfə oxundu
47 Dua 25.11.10 6.159 dəfə oxundu
48 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.229 dəfə oxundu
49 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.381 dəfə oxundu
50 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.659 dəfə oxundu
51 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.357 dəfə oxundu
52 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.353 dəfə oxundu
53 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.048 dəfə oxundu
54 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.431 dəfə oxundu
55 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 7.839 dəfə oxundu
56 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.717 dəfə oxundu
57 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.064 dəfə oxundu
58 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.229 dəfə oxundu
59 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.302 dəfə oxundu
60 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.224 dəfə oxundu
61 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.127 dəfə oxundu
62 Nişanlıların kəbini 14.05.09 9.826 dəfə oxundu
63 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.001 dəfə oxundu
64 Şirk və küfr 14.07.11 3.027 dəfə oxundu
65 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.707 dəfə oxundu
66 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.621 dəfə oxundu
67 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.819 dəfə oxundu
68 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.512 dəfə oxundu
69 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.774 dəfə oxundu
70 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.649 dəfə oxundu
71 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.244 dəfə oxundu
72 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.194 dəfə oxundu
73 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.448 dəfə oxundu
74 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.355 dəfə oxundu
75 Hikmət 09.01.16 2.436 dəfə oxundu
76 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 786 dəfə oxundu
77 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.187 dəfə oxundu
78 Faiz 29.03.10 3.896 dəfə oxundu
79 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.753 dəfə oxundu
80 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 737 dəfə oxundu
81 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 972 dəfə oxundu
82 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.226 dəfə oxundu
83 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.782 dəfə oxundu
84 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.217 dəfə oxundu
85 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.069 dəfə oxundu
86 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 602 dəfə oxundu
87 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.427 dəfə oxundu
88 Vərdişlər 10.04.10 2.367 dəfə oxundu
89 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.245 dəfə oxundu
90 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.507 dəfə oxundu