Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.493 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.105 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.869 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.174 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.572 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.879 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.683 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.494 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.386 dəfə oxundu
9 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.325 dəfə oxundu
10 Qəndil 30.06.09 7.680 dəfə oxundu
11 Şəfaət 08.04.10 3.096 dəfə oxundu
12 Surroqat analıq 03.02.12 4.708 dəfə oxundu
13 Təvəssül 10.06.13 2.993 dəfə oxundu
14 “Ən zəif ev” 09.03.18 232 dəfə oxundu
15 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.554 dəfə oxundu
16 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.572 dəfə oxundu
17 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.493 dəfə oxundu
18 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.488 dəfə oxundu
19 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.247 dəfə oxundu
20 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 317 dəfə oxundu
21 Donuz dərisi 02.11.09 3.193 dəfə oxundu
22 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.415 dəfə oxundu
23 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.570 dəfə oxundu
24 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.919 dəfə oxundu
25 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.185 dəfə oxundu
26 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.956 dəfə oxundu
27 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 42.410 dəfə oxundu
28 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.326 dəfə oxundu
29 Şəfaət inancı 08.02.11 2.857 dəfə oxundu
30 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.835 dəfə oxundu
31 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.930 dəfə oxundu
32 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 8.226 dəfə oxundu
33 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.423 dəfə oxundu
34 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.576 dəfə oxundu
35 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.612 dəfə oxundu
36 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.153 dəfə oxundu
37 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.997 dəfə oxundu
38 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.837 dəfə oxundu
39 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.534 dəfə oxundu
40 Dua 25.11.10 6.846 dəfə oxundu
41 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.303 dəfə oxundu
42 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.781 dəfə oxundu
43 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.028 dəfə oxundu
44 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.740 dəfə oxundu
45 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.979 dəfə oxundu
46 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.606 dəfə oxundu
47 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.477 dəfə oxundu
48 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.437 dəfə oxundu
49 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.395 dəfə oxundu
50 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.348 dəfə oxundu
51 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.496 dəfə oxundu
52 Şirk və küfr 14.07.11 3.416 dəfə oxundu
53 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.067 dəfə oxundu
54 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.027 dəfə oxundu
55 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.052 dəfə oxundu
56 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.630 dəfə oxundu
57 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.115 dəfə oxundu
58 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.877 dəfə oxundu
59 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.998 dəfə oxundu
60 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.980 dəfə oxundu
61 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.629 dəfə oxundu
62 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.987 dəfə oxundu
63 Hikmət 09.01.16 3.888 dəfə oxundu
64 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.290 dəfə oxundu
65 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.518 dəfə oxundu
66 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.728 dəfə oxundu
67 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.386 dəfə oxundu
68 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 982 dəfə oxundu
69 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.787 dəfə oxundu
70 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.456 dəfə oxundu
71 Faiz 29.03.10 4.285 dəfə oxundu
72 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.418 dəfə oxundu
73 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.403 dəfə oxundu
74 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.126 dəfə oxundu
75 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.393 dəfə oxundu
76 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.573 dəfə oxundu
77 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.424 dəfə oxundu
78 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.943 dəfə oxundu
79 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.094 dəfə oxundu
80 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.880 dəfə oxundu
81 Vərdişlər 10.04.10 2.579 dəfə oxundu
82 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.796 dəfə oxundu
83 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.940 dəfə oxundu
84 Tağut 28.04.17 2.331 dəfə oxundu
85 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.665 dəfə oxundu
86 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.745 dəfə oxundu
87 Kişinin seksuallığı 09.01.12 14.919 dəfə oxundu
88 Vəhy 12.04.13 1.785 dəfə oxundu
89 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 271 dəfə oxundu
90 Təsbeh 06.07.09 3.597 dəfə oxundu
91 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.411 dəfə oxundu
92 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.651 dəfə oxundu
93 İsra və Merac 02.04.16 1.138 dəfə oxundu
94 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.338 dəfə oxundu
95 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 396 dəfə oxundu