Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.397 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.990 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.710 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 12.486 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.505 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.662 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.537 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.333 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 17.537 dəfə oxundu
9 Donuz dərisi 02.11.09 3.148 dəfə oxundu
10 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.049 dəfə oxundu
11 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.374 dəfə oxundu
12 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.781 dəfə oxundu
13 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.168 dəfə oxundu
14 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.746 dəfə oxundu
15 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 34.272 dəfə oxundu
16 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 8.644 dəfə oxundu
17 Şəfaət inancı 08.02.11 2.827 dəfə oxundu
18 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.820 dəfə oxundu
19 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.820 dəfə oxundu
20 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 7.305 dəfə oxundu
21 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.414 dəfə oxundu
22 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.293 dəfə oxundu
23 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.484 dəfə oxundu
24 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.859 dəfə oxundu
25 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.909 dəfə oxundu
26 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.741 dəfə oxundu
27 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.497 dəfə oxundu
28 Dua 25.11.10 6.633 dəfə oxundu
29 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.898 dəfə oxundu
30 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.497 dəfə oxundu
31 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.983 dəfə oxundu
32 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.594 dəfə oxundu
33 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.758 dəfə oxundu
34 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.426 dəfə oxundu
35 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.464 dəfə oxundu
36 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.404 dəfə oxundu
37 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.339 dəfə oxundu
38 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.279 dəfə oxundu
39 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.433 dəfə oxundu
40 Şirk və küfr 14.07.11 3.287 dəfə oxundu
41 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.951 dəfə oxundu
42 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.930 dəfə oxundu
43 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.518 dəfə oxundu
44 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.408 dəfə oxundu
45 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.051 dəfə oxundu
46 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.818 dəfə oxundu
47 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.867 dəfə oxundu
48 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.965 dəfə oxundu
49 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 9.218 dəfə oxundu
50 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.833 dəfə oxundu
51 Hikmət 09.01.16 3.391 dəfə oxundu
52 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.872 dəfə oxundu
53 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.426 dəfə oxundu
54 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.672 dəfə oxundu
55 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.223 dəfə oxundu
56 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 934 dəfə oxundu
57 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.638 dəfə oxundu
58 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.399 dəfə oxundu
59 Faiz 29.03.10 4.148 dəfə oxundu
60 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.400 dəfə oxundu
61 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.237 dəfə oxundu
62 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.048 dəfə oxundu
63 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.382 dəfə oxundu
64 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.269 dəfə oxundu
65 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.877 dəfə oxundu
66 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.823 dəfə oxundu
67 Qadınların döyülməsi 29.03.17 805 dəfə oxundu
68 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 5.219 dəfə oxundu
69 Vərdişlər 10.04.10 2.544 dəfə oxundu
70 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.723 dəfə oxundu
71 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 7.170 dəfə oxundu
72 Tağut 28.04.17 1.465 dəfə oxundu
73 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.635 dəfə oxundu
74 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.692 dəfə oxundu
75 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.891 dəfə oxundu
76 Vəhy 12.04.13 1.748 dəfə oxundu
77 Təsbeh 06.07.09 3.532 dəfə oxundu
78 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.211 dəfə oxundu
79 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.605 dəfə oxundu
80 İsra və Merac 02.04.16 1.093 dəfə oxundu
81 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.316 dəfə oxundu
82 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.289 dəfə oxundu
83 Qəndil 30.06.09 7.408 dəfə oxundu
84 Şəfaət 08.04.10 3.064 dəfə oxundu
85 Surroqat analıq 03.02.12 4.579 dəfə oxundu
86 Təvəssül 10.06.13 2.906 dəfə oxundu
87 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.488 dəfə oxundu
88 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 12.029 dəfə oxundu
89 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.397 dəfə oxundu
90 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.436 dəfə oxundu
91 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.142 dəfə oxundu