Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.192 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 5.764 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 4.519 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 11.495 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.363 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.243 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.185 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.010 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 15.658 dəfə oxundu
9 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 6.426 dəfə oxundu
10 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.308 dəfə oxundu
11 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.079 dəfə oxundu
12 Şəfaət inancı 08.02.11 2.718 dəfə oxundu
13 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.724 dəfə oxundu
14 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 2.662 dəfə oxundu
15 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.612 dəfə oxundu
16 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.370 dəfə oxundu
17 Dua 25.11.10 6.352 dəfə oxundu
18 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.329 dəfə oxundu
19 Qadınların sünnəti 15.07.12 12.527 dəfə oxundu
20 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 1.751 dəfə oxundu
21 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.428 dəfə oxundu
22 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 5.512 dəfə oxundu
23 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.183 dəfə oxundu
24 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 4.563 dəfə oxundu
25 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 8.074 dəfə oxundu
26 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 1.836 dəfə oxundu
27 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.132 dəfə oxundu
28 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.312 dəfə oxundu
29 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.378 dəfə oxundu
30 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.290 dəfə oxundu
31 Ölüm hökmünün bərpa edilməsi nə dərəcədə doğrudur? 05.06.15 1.213 dəfə oxundu
32 Nişanlıların kəbini 14.05.09 10.029 dəfə oxundu
33 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.152 dəfə oxundu
34 Şirk və küfr 14.07.11 3.122 dəfə oxundu
35 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 2.800 dəfə oxundu
36 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 1.734 dəfə oxundu
37 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.881 dəfə oxundu
38 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 8.747 dəfə oxundu
39 Quranda əşyaların dili 04.07.11 13.890 dəfə oxundu
40 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.703 dəfə oxundu
41 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.492 dəfə oxundu
42 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.268 dəfə oxundu
43 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.529 dəfə oxundu
44 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 1.458 dəfə oxundu
45 Hikmət 09.01.16 2.841 dəfə oxundu
46 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 1.318 dəfə oxundu
47 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.280 dəfə oxundu
48 Faiz 29.03.10 3.981 dəfə oxundu
49 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 3.918 dəfə oxundu
50 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 811 dəfə oxundu
51 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.284 dəfə oxundu
52 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.289 dəfə oxundu
53 Namazları cəm etmək 08.04.10 5.937 dəfə oxundu
54 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.290 dəfə oxundu
55 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.138 dəfə oxundu
56 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 794 dəfə oxundu
57 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 4.672 dəfə oxundu
58 Vərdişlər 10.04.10 2.422 dəfə oxundu
59 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.418 dəfə oxundu
60 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 3.651 dəfə oxundu
61 Qadınların döyülməsi 29.03.17 390 dəfə oxundu
62 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.478 dəfə oxundu
63 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.552 dəfə oxundu
64 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.576 dəfə oxundu
65 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 6.539 dəfə oxundu
66 Təsbeh 06.07.09 3.358 dəfə oxundu
67 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 3.990 dəfə oxundu
68 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.471 dəfə oxundu
69 Kişinin seksuallığı 09.01.12 13.045 dəfə oxundu
70 Vəhy 12.04.13 1.644 dəfə oxundu
71 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.159 dəfə oxundu
72 Qəndil 30.06.09 7.187 dəfə oxundu
73 Qadının döyülməsi 07.06.10 8.903 dəfə oxundu
74 İsra və Merac 02.04.16 942 dəfə oxundu
75 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.185 dəfə oxundu
76 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.330 dəfə oxundu
77 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 11.482 dəfə oxundu
78 Şəfaət 08.04.10 2.921 dəfə oxundu
79 Surroqat analıq 03.02.12 4.247 dəfə oxundu
80 Təvəssül 10.06.13 2.784 dəfə oxundu
81 Donuz dərisi 02.11.09 3.036 dəfə oxundu
82 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 6.661 dəfə oxundu
83 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.192 dəfə oxundu
84 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.331 dəfə oxundu
85 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 2.987 dəfə oxundu
86 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.506 dəfə oxundu
87 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 27.282 dəfə oxundu
88 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 7.825 dəfə oxundu
89 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.109 dəfə oxundu
90 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 2.619 dəfə oxundu
91 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.076 dəfə oxundu