Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.561 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.160 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.082 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.312 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.635 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 5.932 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.772 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.539 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 19.685 dəfə oxundu
9 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.989 dəfə oxundu
10 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.078 dəfə oxundu
11 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 2.559 dəfə oxundu
12 Hikmət 09.01.16 4.478 dəfə oxundu
13 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 2.910 dəfə oxundu
14 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.628 dəfə oxundu
15 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.802 dəfə oxundu
16 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.560 dəfə oxundu
17 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.040 dəfə oxundu
18 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 1.968 dəfə oxundu
19 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.500 dəfə oxundu
20 Faiz 29.03.10 4.528 dəfə oxundu
21 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.447 dəfə oxundu
22 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.634 dəfə oxundu
23 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.169 dəfə oxundu
24 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.419 dəfə oxundu
25 Namazları cəm etmək 08.04.10 6.940 dəfə oxundu
26 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.207 dəfə oxundu
27 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.070 dəfə oxundu
28 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.478 dəfə oxundu
29 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.442 dəfə oxundu
30 Vərdişlər 10.04.10 2.614 dəfə oxundu
31 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.888 dəfə oxundu
32 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.695 dəfə oxundu
33 Tağut 28.04.17 3.462 dəfə oxundu
34 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.738 dəfə oxundu
35 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.778 dəfə oxundu
36 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.138 dəfə oxundu
37 Vəhy 12.04.13 1.810 dəfə oxundu
38 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 651 dəfə oxundu
39 Təsbeh 06.07.09 3.663 dəfə oxundu
40 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.613 dəfə oxundu
41 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.660 dəfə oxundu
42 İsra və Merac 02.04.16 1.200 dəfə oxundu
43 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.384 dəfə oxundu
44 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 767 dəfə oxundu
45 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.368 dəfə oxundu
46 Qəndil 30.06.09 7.991 dəfə oxundu
47 Şəfaət 08.04.10 3.185 dəfə oxundu
48 Surroqat analıq 03.02.12 4.813 dəfə oxundu
49 Təvəssül 10.06.13 3.131 dəfə oxundu
50 “Ən zəif ev” 09.03.18 346 dəfə oxundu
51 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.658 dəfə oxundu
52 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.105 dəfə oxundu
53 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.561 dəfə oxundu
54 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.590 dəfə oxundu
55 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.380 dəfə oxundu
56 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 491 dəfə oxundu
57 Donuz dərisi 02.11.09 3.264 dəfə oxundu
58 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 7.918 dəfə oxundu
59 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.858 dəfə oxundu
60 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.109 dəfə oxundu
61 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.204 dəfə oxundu
62 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 333 dəfə oxundu
63 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 3.985 dəfə oxundu
64 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 44.591 dəfə oxundu
65 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.489 dəfə oxundu
66 Şəfaət inancı 08.02.11 2.936 dəfə oxundu
67 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.853 dəfə oxundu
68 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.085 dəfə oxundu
69 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 558 dəfə oxundu
70 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.057 dəfə oxundu
71 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.460 dəfə oxundu
72 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 4.935 dəfə oxundu
73 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.821 dəfə oxundu
74 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.514 dəfə oxundu
75 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.093 dəfə oxundu
76 Xums nədir? 11.01.19 298 dəfə oxundu
77 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.941 dəfə oxundu
78 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.620 dəfə oxundu
79 Dua 25.11.10 7.069 dəfə oxundu
80 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 5.811 dəfə oxundu
81 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.093 dəfə oxundu
82 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.129 dəfə oxundu
83 Коран и культурное развитие. 30.01.19 209 dəfə oxundu
84 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.863 dəfə oxundu
85 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.290 dəfə oxundu
86 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.819 dəfə oxundu
87 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.504 dəfə oxundu
88 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.449 dəfə oxundu
89 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.574 dəfə oxundu
90 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.420 dəfə oxundu
91 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.548 dəfə oxundu
92 Şirk və küfr 14.07.11 3.571 dəfə oxundu
93 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.183 dəfə oxundu
94 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.163 dəfə oxundu
95 Nişanlıların kəbini 14.05.09 11.732 dəfə oxundu
96 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.918 dəfə oxundu
97 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.197 dəfə oxundu
98 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.933 dəfə oxundu
99 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.173 dəfə oxundu