Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.582 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.273 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.223 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.750 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.675 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.047 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.879 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.639 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.646 dəfə oxundu
9 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.766 dəfə oxundu
10 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.797 dəfə oxundu
11 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.727 dəfə oxundu
12 Vəhy 12.04.13 1.816 dəfə oxundu
13 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 802 dəfə oxundu
14 Təsbeh 06.07.09 3.690 dəfə oxundu
15 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.698 dəfə oxundu
16 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.684 dəfə oxundu
17 İsra və Merac 02.04.16 1.210 dəfə oxundu
18 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.398 dəfə oxundu
19 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 897 dəfə oxundu
20 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.376 dəfə oxundu
21 Qəndil 30.06.09 8.060 dəfə oxundu
22 Şəfaət 08.04.10 3.211 dəfə oxundu
23 Surroqat analıq 03.02.12 4.861 dəfə oxundu
24 Təvəssül 10.06.13 3.154 dəfə oxundu
25 “Ən zəif ev” 09.03.18 375 dəfə oxundu
26 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.727 dəfə oxundu
27 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.387 dəfə oxundu
28 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.582 dəfə oxundu
29 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.617 dəfə oxundu
30 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.419 dəfə oxundu
31 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 668 dəfə oxundu
32 Donuz dərisi 02.11.09 3.282 dəfə oxundu
33 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.114 dəfə oxundu
34 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.959 dəfə oxundu
35 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.189 dəfə oxundu
36 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.214 dəfə oxundu
37 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 348 dəfə oxundu
38 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.125 dəfə oxundu
39 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.554 dəfə oxundu
40 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.892 dəfə oxundu
41 Şəfaət inancı 08.02.11 2.960 dəfə oxundu
42 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.859 dəfə oxundu
43 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.147 dəfə oxundu
44 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 686 dəfə oxundu
45 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.414 dəfə oxundu
46 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.471 dəfə oxundu
47 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.083 dəfə oxundu
48 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 3.977 dəfə oxundu
49 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.641 dəfə oxundu
50 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.141 dəfə oxundu
51 Xums nədir? 11.01.19 394 dəfə oxundu
52 Qadınların şahidliyi 14.05.09 2.994 dəfə oxundu
53 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.633 dəfə oxundu
54 Dua 25.11.10 7.117 dəfə oxundu
55 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.003 dəfə oxundu
56 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.193 dəfə oxundu
57 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.147 dəfə oxundu
58 Коран и культурное развитие. 30.01.19 233 dəfə oxundu
59 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.912 dəfə oxundu
60 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.421 dəfə oxundu
61 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.851 dəfə oxundu
62 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.511 dəfə oxundu
63 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.461 dəfə oxundu
64 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.659 dəfə oxundu
65 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 232 dəfə oxundu
66 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.442 dəfə oxundu
67 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.562 dəfə oxundu
68 Şirk və küfr 14.07.11 3.650 dəfə oxundu
69 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.220 dəfə oxundu
70 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.213 dəfə oxundu
71 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.028 dəfə oxundu
72 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 6.987 dəfə oxundu
73 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.224 dəfə oxundu
74 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.945 dəfə oxundu
75 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.248 dəfə oxundu
76 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.993 dəfə oxundu
77 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.266 dəfə oxundu
78 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.050 dəfə oxundu
79 Hikmət 09.01.16 4.694 dəfə oxundu
80 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.168 dəfə oxundu
81 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.667 dəfə oxundu
82 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.842 dəfə oxundu
83 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.630 dəfə oxundu
84 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.059 dəfə oxundu
85 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.104 dəfə oxundu
86 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.519 dəfə oxundu
87 Faiz 29.03.10 4.626 dəfə oxundu
88 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.457 dəfə oxundu
89 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.648 dəfə oxundu
90 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.177 dəfə oxundu
91 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
92 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.102 dəfə oxundu
93 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.545 dəfə oxundu
94 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.110 dəfə oxundu
95 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.746 dəfə oxundu
96 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.773 dəfə oxundu
97 Vərdişlər 10.04.10 2.649 dəfə oxundu
98 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.918 dəfə oxundu
99 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 8.955 dəfə oxundu
100 Tağut 28.04.17 4.016 dəfə oxundu