Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut
Müsəlmanlar > Fitvalar > Namaz vaxtları > Tədqiqatlar Tarix: 31 Ocak 2011 Tövsiyə et Çap et

QÜTBLƏRDƏ NAMAZ VAXTLARINA ELMİ SÜBUT

Süleymaniyyə fondu din və fitrət tədqiqatları mərkəzi tərəfindən şimal qütbü bölgələrində gündəlik namazların (5 vaxt) şərtlərinin araşdırılması və öz yerində müəyyənləşdirilməsi məqsədilə qütb dairəsinin daxilində yerləşən Norveçin Tromso şəhərinə bir heyət ezam edildi. Bu heyətdə fondun prezidenti professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və bir neçə nəfərdən ibarət texniki bir heyət də iştirak edirdi. İstanbul Universitetinin Astronomiya və Kosmos Tədqiqatları kafedrasinin müəllimi professor Adnan Ökten isə aparılan tədqiqatlarda elmi məsləhətçi kimi çıxış etdi. Həmin ərazidə iki gün ərzində lazımi müşahidələri aparan heyət elmi məlumatlara əsasən namaz vaxtlarının hesablanmasını da həyata keçirdi və bu bölgələrdə 5 vaxt namazın qılınmasının mümkünlüyünü sübut etdi. Bütün müşahidə və araşdırmalar videokameralar vasitəsilə qeyd edildi.

Tromso şəhərində aparılan elmi tədqiqatların nəticələri fond tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında kütləvi informasiya vasitələri və ictimaiyyətə elan edildi. Mətbuat konfransında professor Abdulaziz Bayındır, dosent Servet Bayındır və professor Adnan Ökten də iştirak edirdilər.

Qütb bölgələrində namaz vaxtları məsələsinin uzun müddətdən bəri (xüsusilə internet şəbəkəsində) mübahisə doğuran bir məsələ olduğunu qeyd edən Abdulaziz Bayındır günəşin doğmadığı və dünyanın insanların yaşadıqları ən şimalda yerləşən ərazilərindən biri olan Tromso şəhərinə bir heyət kimi getdiklərini bildirdi. O, günəşin doğmadığı vaxtlarda namaz vaxtlarının nə cür olacağına dair müşahidə aparmağa getdiklərini ifadə etdi. Abdulaziz Bayındır sözlərinə davam edərək belə dedi:

“Gündəlik 5 vaxt namaz Türkiyədə necə müəyyənləşdirilirsə, orada da eyni şərtlərə əsasən müəyyən edilir. Arada kiçik bir fərq var: O da bundan ibarətdir ki, səhər vaxtı günəşin doğuşu, axşam da batmağı müşahidə olunmur.”

ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR QURAN AYƏLƏRİNƏ UYĞUN GƏLİR

Dərin vadi və qobularda da buna oxşar bir halda günün çıxması və batmasının müşahidə olunmadığını deyən Bayındır: “Bu kimi yerlərdə şərq tərəfdə günəşin doğub doğmadığını müəyyən etmək üçün  qərb tərəfdə aydınlığın başlanması əsas götürülür. Əgər qərb tərəfdə aydınlıq müşahidə olunursa, bu o deməkdir ki, “gün çıxıb”. Biz bu meyarları Tromso şəhərində gördük. Orada günəşin görülməməyi eynilə Türkiyə və ya başqa bir yerdə günəşin dağların arxasında gözdən itməsi kimi bir şeydir”, – dedi.

Abdulaziz Bayındır sonra apardıqları müşahidələri Qurandakı ayələrdən misallar verməklə izah etdi. Əlavə olaraq dedi ki, biz ilk dəfə həm astronomiya, həm dini məsələlərdə, həm də texniki sahədə ixtisaslaşmış bir heyətlə Tromsoya getdik və bu müşahidələri həyata keçirdik. Bütün bunların ən mühüm cəhəti odur ki, müşahidələrin nəticələri Quran ayələri ilə üst-üstə düşür.

Abdulaziz Bayındır öz çıxışını belə bitirdi:

“Tromsoda bir hissəsi yerli xalqdan olmaqla təqribən 800 müsəlman yaşayır. Onlardan nəyə əsasən namaz qıldıqlarını soruşduq. Cavab olaraq dedilər ki, burada namaz vaxtları yaranmır. Biz Məkkə şəhərinin namaz vaxtlarına əsasən namaz qılırıq. Biz də elə oradaca bir iclas keçirdik və bildirdik ki, Tromsoda da namaz vaxtları olur. Bunu eşidənlər çox təəccübləndilər.”

Mətbuat konfransında professor Adnan Ökten də çıxış etdi:

“Biz bu məsələləri xeyli araşdırdıqdan sonra məhz Tromso şəhərini seçdik. Bu tədqiqatları həm dini, həm də astronomik cəhətlərdən qiymətləndirmək olar. Onu deyim ki, bu məsələnin dini əsasları Süleymaniyyə fondunun səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən müəyyən edildi. Mən isə həmin meyarların astronomik baxımdan meydana gəlib gəlmədiyini yoxladım.  Biz bu məsələdə bir astronom kimi günəşin harada olduğunu müəyyən edib gələcəkdə hazırlanması planlanan bir təqvimi buna oxşar bir çox müşahidəyə əsasən hazırlaya bilərik. Yəni, bu meyarları hər yerdə tətbiq etmək mümkündür.”

TÜRKİYƏDƏ DİNİ İŞLƏR ÜZRƏ İDARƏ BU MƏSƏLƏDƏ SƏHVƏ YOL VERİR

Mətbuat konfransındakı çıxışlardan sonra professor Abdulaziz Bayındır mətbuat nümayəndələrinin suallarına cavab verdi. Jurnalistlərdən biri Türkiyədəki dini işlər idarəsinin Norveçin Tromso şəhəri üçün namaz vaxtlarını necə hesabladığını soruşdu. Bayındır bildirdi ki, qütb bölgələrindəki namaz vaxtları ilə əlaqədar olaraq indiyə qədər bir müqayisə aparılmayıb və dini məsələlər idarəsinin tətbiq etdiyi ölçülər səhvdir. Sonra o, sözlərinə belə davam etdi:

“Biz bu müşahidələrimizi bir müddət də davam etdirəcəyik. Təqvim ancaq bu müşahidələr başa çatdıqdan sonra hazır olacaq. Şəxsən mən dini məsələlər üzrə idarənin əməkdaşları ilə birlikdə 3 il ərzində müxtəlif müşahidələr apardım. Mən elə o vaxt da onlara deyirdim ki, sizin əsas götürdüyünüz meyarlar düzgün deyil. Təkcə din işləri idarəsi deyil, bütün təşkilatlar  həmin səhv ölçülərə əsasən hərəkət edirlər. Biz dəqiq surətdə: “Filan qədər vaxt səhvdir, bu qədər səhvə yol verilib”, – deyə bilmək üçün gərək öz müşahidələrimizi başa vuraq. Ancaq bundan sonra qəti bir söz söyləmək mümkün olacaq.

MƏNBƏ: “Cihan” xəbər agentliyi

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
5.589 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Təravih namazı 21.06.09 6.281 dəfə oxundu
2 Etikaf 23.06.09 5.283 dəfə oxundu
3 Qədr gecəsi 26.06.09 13.767 dəfə oxundu
4 Aypara məsələsi 22.06.09 4.680 dəfə oxundu
5 Ramazan və dualarımız 25.06.09 6.053 dəfə oxundu
6 Ramazan və Quran 27.06.09 5.885 dəfə oxundu
7 Ramazan: imkanların ayı 24.06.09 5.642 dəfə oxundu
8 Oruc: ümumi məlumat 28.06.09 20.668 dəfə oxundu
9 Müsəlman olmayanlarla münasibətlər 01.07.09 3.535 dəfə oxundu
10 Faiz 29.03.10 4.680 dəfə oxundu
11 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.458 dəfə oxundu
12 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (II yazı) 02.02.13 2.652 dəfə oxundu
13 Biblya lobilərinin İslama qarşı uzunvədəli planı 06.01.17 1.206 dəfə oxundu
14 Həccdə ticarət və ictimai fəaliyyət 01.07.09 2.425 dəfə oxundu
15 Namazları cəm etmək 08.04.10 7.147 dəfə oxundu
16 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.727 dəfə oxundu
17 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.123 dəfə oxundu
18 Qadınların döyülməsi 29.03.17 1.866 dəfə oxundu
19 Quranda və sünnədə namaz vaxtları 11.09.14 6.862 dəfə oxundu
20 Vərdişlər 10.04.10 2.659 dəfə oxundu
21 Qurana və ənənəyə görə dindən dönmənin cəzası 03.12.14 1.928 dəfə oxundu
22 Mütə nikahı (siğə) 07.03.13 9.047 dəfə oxundu
23 Tağut 28.04.17 4.189 dəfə oxundu
24 İnsan peyğəmbər 06.07.09 3.773 dəfə oxundu
25 Allah, insan və xələf-sələf 12.04.10 2.800 dəfə oxundu
26 Kişinin seksuallığı 09.01.12 16.946 dəfə oxundu
27 Vəhy 12.04.13 1.817 dəfə oxundu
28 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 938 dəfə oxundu
29 Təsbeh 06.07.09 3.700 dəfə oxundu
30 Nəsx və daşqalaq cəzası 27.05.10 4.724 dəfə oxundu
31 Fitr sədəqəsi 20.06.09 3.685 dəfə oxundu
32 İsra və Merac 02.04.16 1.214 dəfə oxundu
33 Dinlər tarixinin əhəmiyyəti 13.05.13 2.401 dəfə oxundu
34 Hamının bildiyi Namaz. 26.01.18 931 dəfə oxundu
35 Peyğəmbər məscidində 40 vaxt namaz 03.04.11 3.381 dəfə oxundu
36 Qəndil 30.06.09 8.080 dəfə oxundu
37 Şəfaət 08.04.10 3.216 dəfə oxundu
38 Surroqat analıq 03.02.12 4.896 dəfə oxundu
39 Təvəssül 10.06.13 3.162 dəfə oxundu
40 “Ən zəif ev” 09.03.18 388 dəfə oxundu
41 Ailənin adından bir qurban 26.02.10 3.736 dəfə oxundu
42 Diş təmizliyi və intim münasibətlərlə əlaqəsi 28.07.12 13.493 dəfə oxundu
43 Qütblərdə namaz vaxtları: elmi sübut 31.01.11 5.589 dəfə oxundu
44 Piramida və şəbəkə marketinqi 24.02.12 2.622 dəfə oxundu
45 İslamda geyim ədəbi 05.06.13 3.436 dəfə oxundu
46 Yusifin köynəyi, Yaqubun gözü. 30.03.18 745 dəfə oxundu
47 Donuz dərisi 02.11.09 3.284 dəfə oxundu
48 Talaq: kişinin boşamaq hüququ 18.07.10 8.210 dəfə oxundu
49 İslamda falçılığa münasibət 27.11.10 7.990 dəfə oxundu
50 «Həzrət», «həzrəti» və «həzrətləri» ifadələri 08.03.12 3.211 dəfə oxundu
51 İudaizmdə Tanrı anlayışı 16.06.13 2.216 dəfə oxundu
52 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 356 dəfə oxundu
53 Heyzli qadının orucuna dair şübhələr 14.05.09 4.129 dəfə oxundu
54 Heyzli qadının ibadəti 24.02.10 49.690 dəfə oxundu
55 Oruc və orucun başlanğıcı 27.08.10 9.898 dəfə oxundu
56 Şəfaət inancı 08.02.11 2.968 dəfə oxundu
57 Muhəmməd peyğəmbərin dövründə notarius 31.05.12 1.862 dəfə oxundu
58 Uşaqların evləndirilməsi 26.01.15 3.181 dəfə oxundu
59 Quranda Hicab/Başörtüsü. 24.09.18 720 dəfə oxundu
60 İftida: qadının boşanmaq hüququ 14.05.09 9.566 dəfə oxundu
61 Peyğəmbərin Həcc və Ömrə ziyarətləri 06.11.09 2.474 dəfə oxundu
62 Zikrin fəzilət və faydaları 26.11.10 5.112 dəfə oxundu
63 Kəramət nə deməkdir? 15.02.11 4.050 dəfə oxundu
64 Qadınların sünnəti 15.07.12 13.680 dəfə oxundu
65 Əsirlərə qarşı münasibət necə olmalıdır? 12.02.15 2.162 dəfə oxundu
66 Xums nədir? 11.01.19 416 dəfə oxundu
67 Qadınların şahidliyi 14.05.09 3.003 dəfə oxundu
68 Quran və müsəlmanlar 29.01.10 4.642 dəfə oxundu
69 Dua 25.11.10 7.126 dəfə oxundu
70 Quranda adam öldürməyin cəzası: QİSAS 30.03.11 6.061 dəfə oxundu
71 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.238 dəfə oxundu
72 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.159 dəfə oxundu
73 Коран и культурное развитие. 30.01.19 238 dəfə oxundu
74 Hicab və örtünmək (təsəttür) 14.05.09 3.935 dəfə oxundu
75 Dəlillərlə Cümə namazı 12.02.10 6.477 dəfə oxundu
76 Donuz əti və ziyanları 08.12.10 5.885 dəfə oxundu
77 Müsəlmanların qeyri-müsəlmanlarla münasibətləri 08.04.11 2.511 dəfə oxundu
78 Ekvatordan qütblərə qədər namaz vaxtları 01.08.12 2.461 dəfə oxundu
79 Ölüm hökmü: Qisas və Edam 05.06.15 1.693 dəfə oxundu
80 Oruc Kəffarəsi 24.05.19 243 dəfə oxundu
81 Hicabı qadağan edənlər 14.05.09 3.451 dəfə oxundu
82 İnsan cəsədi və avtopsiya 05.02.10 3.564 dəfə oxundu
83 Şirk və küfr 14.07.11 3.671 dəfə oxundu
84 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.233 dəfə oxundu
85 Əyyub peyğəmbərin başına gələnlər. 03.08.15 2.233 dəfə oxundu
86 SÜFRƏ MÖCÜZƏSİ 16.09.19 144 dəfə oxundu
87 Nişanlıların kəbini 14.05.09 12.134 dəfə oxundu
88 Qadınlar və Cümə namazı 26.03.10 7.016 dəfə oxundu
89 Quranda əşyaların dili 04.07.11 14.236 dəfə oxundu
90 Mutəvatir hədis 28.09.12 1.950 dəfə oxundu
91 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.275 dəfə oxundu
92 Münafiqlərin korluğu 10.04.10 1.996 dəfə oxundu
93 Valideyndən xəbərsiz kəbin 29.06.09 10.337 dəfə oxundu
94 Qurban kəsmənin Quranda dəlili varmı? 21.09.15 3.074 dəfə oxundu
95 Hikmət 09.01.16 4.764 dəfə oxundu
96 Zinadan törəyən uşağın hökmü nədir? 22.10.16 3.273 dəfə oxundu
97 Nikaha nəzarət 14.05.09 6.674 dəfə oxundu
98 Ölüdən kömək gözləmək 28.03.10 3.858 dəfə oxundu
99 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.645 dəfə oxundu
100 Muhəmməd peyğəmbərin (s) həyatı (I yazı) 01.02.13 1.066 dəfə oxundu