Hələ çiçək açmamış meyvəni ağacda ola-ola satmaq düzdür?
Müsəlmanlar > Al-ver > Fitvalar Tarix: 06 avqust 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bizim zonada geniş yayılmış bir al-ver adət-ənənəsi var. Belə ki, bəzi meyvələr ağaclar hələ çiçək açmamış satılır. Alıcı gəlib bağın yiyəsinə deyir ki, bu il bu ağaclarda nə qədər meyvə olsa, hamısını filan qiymətdən alacağam. Bir az çək-çevir etdikdən sonra qiymət məsələsində razılığa gəlirlər və öz aralarında bir növ şifahi müqavilə bağlayırlar. Vaxt ötür, meyvələr yetişir, yığım sezonu başlayır. Bəzən elə olur ki, bağın yiyəsi qazanır. Bəzən də alverçi. Qısa desək, bu cür al-ver nəticəsində hər iki tərəf də həm qazanc götürə bilir, həm də ziyana düşür. Yəni, bu, meyvə sezonundan və meyvənin azlıq və ya bolluğundan asılı olur. Sualım budur: Hələ heç çiçək açmamış ağacları olan bu cür bir bağı hər iki tərəfin də razılığı olsa belə, satmaq dini cəhətdən nə dərəcədə düzgündür? Bu məsələdə nəsə bir problem var?

Əgər bu formada həyata keçirilən satış sələmdirsə, dini cəhətdən düzgündür.

“Sələmdə pul bəri başdan verilir, mal isə nisyə olur. Yəni, sələm pul nəğd, mal nisyə olmaqla həyata keçirilən satış deməkdir. Burada görülən iş nisyə satışın tamamilə tərsinə baş verir. Malın miqdarını (neçə ədəd, neçə kiloqram, neçə ton və sairə), xüsusiyyətlərini, təhvil yerini və vaxtını müqavilə vaxtı müəyyənləşdirmək lazımdır. Bu, şərtdir. Beləliklə, şərtlərinə müvafiq qaydada bağlanan bir sələm müqaviləsi ilə sonrakı bir vaxtda istehsal olunan mallar indidən satılır və pulu nəğd formada alınır.

İbn Abbas belə rəvayət edir: Peyğəmbər (s. a. v.) Mədinəyə gəldiyi vaxt camaat 2 illik, 3 illik xurma məhsulunu əvvəlcədən satırdılar. Bunu görən peyğəmbər (s. a. v.) dedi:

“Kim bir şeyi əvvəldən satsa, miqdarı, ağırlığı və vaxtı-vədəsi müəyyən olmalıdır”.1

MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Ticarət və Faiz, İstanbul, 2007-ci il, səhifə 149.

  1. Buxari, Sələm, 2. [↩]
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Borc almaq və onu qaytarmaq barədə 30.07.09 322 dəfə oxundu
2 Eyni malın nağd və nisyə qiymətlərində fərq ola bilər? 30.07.09 285 dəfə oxundu
3 Bir malı nağd qiymətindən artıq qiymətə satmaq olar? 30.07.09 269 dəfə oxundu
4 Alverdə gəlirin həddi 30.07.09 387 dəfə oxundu
5 Müsadirə olunan və hərracla satılan malları almaq olar? 13.04.11 213 dəfə oxundu
6 Peyğəmbər yəhudilərlə al-ver edib? 19.12.09 466 dəfə oxundu
7 İnternetdə kliklə pul qazanmaq düzgündür? 06.02.10 587 dəfə oxundu
8 İmam Əbu Hənifə al-verdə bir gəlir limiti müəyyənləşdirib? 27.03.10 390 dəfə oxundu
9 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 111 dəfə oxundu
10 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 822 dəfə oxundu
11 Bir malın qiyməti qalxsa, biz də qiyməti artıra bilərik? 21.04.10 266 dəfə oxundu
12 Əldəki malı təzə qiymətlə satmaq olar? 21.04.10 229 dəfə oxundu
13 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 342 dəfə oxundu
14 Pişik və it alıb satmaq olar? 27.04.10 460 dəfə oxundu
15 Hərraclarda hər təzə təklif üçün ayrı bir məbləğ almaq dini cəhətdən düzgündür? 28.04.10 228 dəfə oxundu
16 Başqa model maşın öhdəliyi götürmək düzgündür? 28.04.10 248 dəfə oxundu
17 Məscidin qabağında al-ver 01.05.10 950 dəfə oxundu
18 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 255 dəfə oxundu
19 Müsadirə olunmuş malları alıb satmaq olar? 14.06.10 258 dəfə oxundu
20 Hələ çiçək açmamış meyvəni ağacda ola-ola satmaq düzdür? 06.08.10 270 dəfə oxundu
21 Qanunsuz malı almaq günahdır? 11.12.10 263 dəfə oxundu
22 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 446 dəfə oxundu
23 İçki satılan yerdən ayın-oyun almaq olar? 05.01.11 350 dəfə oxundu
24 Bir malı almaq fikrindən daşınan alıcı cərimə verməlidir? 19.01.11 295 dəfə oxundu
25 Ətriyyat al-veri etmək olar? 24.01.11 307 dəfə oxundu
26 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 404 dəfə oxundu
27 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 324 dəfə oxundu
28 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 276 dəfə oxundu
29 Kişilərə qızıl və ipək satmaq haramdır? 24.02.11 303 dəfə oxundu
30 Çek xırdalatmaq düzdür? 29.04.11 186 dəfə oxundu
31 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 264 dəfə oxundu
32 Nisyə satılan bir malın pulu təzə qiymətlə verilməlidir? 06.10.11 130 dəfə oxundu
33 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 220 dəfə oxundu
34 Cümə namazının vaxtında məktəbin bufetindən nəsə almaq haramdır? 21.12.11 99 dəfə oxundu
35 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 169 dəfə oxundu
36 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 143 dəfə oxundu
37 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 82 dəfə oxundu
38 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 92 dəfə oxundu
39 Birinin ehtiyacı olan malı nağd alıb ona nisyə satmaq olar? 02.02.12 75 dəfə oxundu
40 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 63 dəfə oxundu