Hələ çiçək açmamış meyvəni ağacda ola-ola satmaq düzdür?
Müsəlmanlar > Al-ver > Fitvalar Tarix: 06 Ağustos 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: Bizim zonada geniş yayılmış bir al-ver adət-ənənəsi var. Belə ki, bəzi meyvələr ağaclar hələ çiçək açmamış satılır. Alıcı gəlib bağın yiyəsinə deyir ki, bu il bu ağaclarda nə qədər meyvə olsa, hamısını filan qiymətdən alacağam. Bir az çək-çevir etdikdən sonra qiymət məsələsində razılığa gəlirlər və öz aralarında bir növ şifahi müqavilə bağlayırlar. Vaxt ötür, meyvələr yetişir, yığım sezonu başlayır. Bəzən elə olur ki, bağın yiyəsi qazanır. Bəzən də alverçi. Qısa desək, bu cür al-ver nəticəsində hər iki tərəf də həm qazanc götürə bilir, həm də ziyana düşür. Yəni, bu, meyvə sezonundan və meyvənin azlıq və ya bolluğundan asılı olur. Sualım budur: Hələ heç çiçək açmamış ağacları olan bu cür bir bağı hər iki tərəfin də razılığı olsa belə, satmaq dini cəhətdən nə dərəcədə düzgündür? Bu məsələdə nəsə bir problem var?

Əgər bu formada həyata keçirilən satış sələmdirsə, dini cəhətdən düzgündür.

“Sələmdə pul bəri başdan verilir, mal isə nisyə olur. Yəni, sələm pul nəğd, mal nisyə olmaqla həyata keçirilən satış deməkdir. Burada görülən iş nisyə satışın tamamilə tərsinə baş verir. Malın miqdarını (neçə ədəd, neçə kiloqram, neçə ton və sairə), xüsusiyyətlərini, təhvil yerini və vaxtını müqavilə vaxtı müəyyənləşdirmək lazımdır. Bu, şərtdir. Beləliklə, şərtlərinə müvafiq qaydada bağlanan bir sələm müqaviləsi ilə sonrakı bir vaxtda istehsal olunan mallar indidən satılır və pulu nəğd formada alınır.

İbn Abbas belə rəvayət edir: Peyğəmbər (s. a. v.) Mədinəyə gəldiyi vaxt camaat 2 illik, 3 illik xurma məhsulunu əvvəlcədən satırdılar. Bunu görən peyğəmbər (s. a. v.) dedi:

“Kim bir şeyi əvvəldən satsa, miqdarı, ağırlığı və vaxtı-vədəsi müəyyən olmalıdır”.1

MƏNBƏ: Abdulaziz Bayındır, Ticarət və Faiz, İstanbul, 2007-ci il, səhifə 149.

  1. Buxari, Sələm, 2. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.523 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.336 dəfə oxundu
2 Bir malı almaq fikrindən daşınan alıcı cərimə verməlidir? 19.01.11 1.581 dəfə oxundu
3 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 4.027 dəfə oxundu
4 Ticarət mərkəzlərində tirajla verilən hədiyyələr qumar hesab olunur? 15.01.13 1.333 dəfə oxundu
5 Bir tacir, malını hardan və neçəyə aldığını deməlidir? 02.10.17 85 dəfə oxundu
6 Sahibkarlardan müftə alınan şeyləri xeyriyyə məclislərində satmaq olar? 17.08.14 814 dəfə oxundu
7 Ətriyyat al-veri 24.01.11 2.002 dəfə oxundu
8 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.871 dəfə oxundu
9 İnternet vasitəsilə qızıl alıb satmaq düzgündür? 10.02.13 1.385 dəfə oxundu
10 Bir məhsulu hələ bitmədən satın almaq doğrudurmu? 12.10.18 60 dəfə oxundu
11 Bir malın qiyməti qalxsa, biz də qiyməti artıra bilərik? 21.04.10 1.605 dəfə oxundu
12 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.293 dəfə oxundu
13 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.720 dəfə oxundu
14 Daşınmaz əmlakımızı banklara kirayəyə verə bilərik? 22.03.13 1.324 dəfə oxundu
15 İpoteka ilə ev almaq olarmı? 08.04.19 282 dəfə oxundu
16 Əldəki malı təzə qiymətlə satmaq olar? 21.04.10 1.337 dəfə oxundu
17 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 2.040 dəfə oxundu
18 Birinin ehtiyacı olan malı nağd alıb ona nisyə satmaq olar? 02.02.12 1.291 dəfə oxundu
19 Borcunu vaxtında qaytarmayandan ziyanı da tələb etmək olar? 22.04.13 1.426 dəfə oxundu
20 Dövlətin bazara müdaxilə etməsi, alverçilərə cəza kəsməsi doğrudurmu? 24.06.19 79 dəfə oxundu
21 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 3.205 dəfə oxundu
22 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 2.020 dəfə oxundu
23 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 2.098 dəfə oxundu
24 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.254 dəfə oxundu
25 Pişik və it alıb satmaq olar? 27.04.10 3.413 dəfə oxundu
26 Kişilərə qızıl və ipək satmaq haramdır? 24.02.11 2.077 dəfə oxundu
27 Malı stoklayıb sonra onu yüksək qiymətə satmaq qarabazara yol verməkdirmi? 31.10.15 594 dəfə oxundu
28 İsraf nədir? Qəşəng bir maşına minmək israf hesab olunur? 27.04.13 1.633 dəfə oxundu
29 Borc almaq və onu qaytarmaq barədə 30.07.09 3.828 dəfə oxundu
30 Hərraclarda hər təzə təklif üçün ayrı bir məbləğ almaq dini cəhətdən düzgündür? 28.04.10 1.397 dəfə oxundu
31 Müasir dövrümüzdə halal ticarətlə məşğul olmaq olarmı? 17.06.19 95 dəfə oxundu
32 Bir hissəsi nağd, bir hissəsi də nisyə maşın almaq olar? 15.02.12 2.800 dəfə oxundu
33 Al-verdə xeyir maksimum nə qədər olmalıdır? 03.05.13 1.362 dəfə oxundu
34 Eyni malın nağd və nisyə qiymətlərində fərq ola bilər? 30.07.09 1.560 dəfə oxundu
35 Başqa model maşın öhdəliyi götürmək düzgündür? 28.04.10 1.459 dəfə oxundu
36 Çek xırdalatmaq düzdür? 29.04.11 1.437 dəfə oxundu
37 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 2.041 dəfə oxundu
38 Bir malın nağd və müddətli satış qiymətləri fərqli ola bilər? 06.05.13 1.290 dəfə oxundu
39 Bir malı nağd qiymətindən artıq qiymətə satmaq olar? 30.07.09 2.617 dəfə oxundu
40 Məscidin qabağında al-ver 01.05.10 2.204 dəfə oxundu
41 İndiki dövrdə faizə girmədən ev-eşik yiyəsi olmaq mümkündür? 19.08.14 1.276 dəfə oxundu
42 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.247 dəfə oxundu
43 Yarmarkalarda verilən hədiyyə kartlarını almaq halaldır? 02.06.13 1.395 dəfə oxundu
44 Alverdə gəlirin həddi 30.07.09 2.022 dəfə oxundu
45 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.659 dəfə oxundu
46 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 2.005 dəfə oxundu
47 Boykot edilən yəhudi və xristian mallarını almaq haramdır? 30.03.12 1.533 dəfə oxundu
48 Qeyri-müsəlmana içki satmaq olar? 19.11.13 1.451 dəfə oxundu
49 Aldığım malın pulunu bank vasitəsilə ödəyə bilərəm? 16.09.14 1.481 dəfə oxundu
50 Müsadirə olunmuş malları alıb satmaq olar? 14.06.10 1.834 dəfə oxundu
51 Nisyə satılan bir malın pulu təzə qiymətlə verilməlidir? 06.10.11 1.316 dəfə oxundu
52 Banklardan kredit götürmək pulu pulla almaq demək deyilmi? 03.04.12 3.143 dəfə oxundu
53 Oğurluq malı bilə-bilə almaq olar? 19.01.15 1.354 dəfə oxundu
54 Müsadirə olunan və hərracla satılan malları almaq olar? 13.04.11 2.589 dəfə oxundu
55 Hələ çiçək açmamış meyvəni ağacda ola-ola satmaq düzdür? 06.08.10 1.523 dəfə oxundu
56 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.354 dəfə oxundu
57 Çeklə mal alan alıcıya vaxt fərqi qoymaq olar? 19.04.12 1.421 dəfə oxundu
58 Qeyri-müsəlmanlarla şərikli bizneslə məşğul olmaq olar? 06.02.15 1.109 dəfə oxundu
59 Peyğəmbər yəhudilərlə al-ver edib? 19.12.09 1.964 dəfə oxundu
60 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 1.045 dəfə oxundu
61 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.542 dəfə oxundu
62 Pirat disk və əməliyyat sistemi almaq düzdür? 02.08.12 1.310 dəfə oxundu
63 Ticarət mallarında əldə edilən karın bir həddi varmı? 14.03.15 970 dəfə oxundu
64 İnternetdə kliklə pul qazanmaq düzgündür? 06.02.10 2.596 dəfə oxundu
65 Qanunsuz malı almaq günahdır? 11.12.10 1.417 dəfə oxundu
66 SMS yolu ilə iştirakına zəmin yaradan çəkilişlər dində halaldır? 12.09.15 699 dəfə oxundu
67 Satılan mal alıcı tərəfindən təhvil alınmayanda nə etmək lazımdır? 06.09.12 1.467 dəfə oxundu
68 Evimi alan adam, kreditdən istifadə edirsə bunun mənə vəbalı varmı? 20.07.16 509 dəfə oxundu
69 İmam Əbu Hənifə al-verdə bir gəlir limiti müəyyənləşdirib? 27.03.10 2.102 dəfə oxundu
70 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.334 dəfə oxundu
71 Cümə namazının vaxtında məktəbin bufetindən nəsə almaq haramdır? 21.12.11 1.402 dəfə oxundu
72 Ticarətlə məşğul olan saytlar Cümə vaxtı bağlanmalıdır? 25.12.12 1.471 dəfə oxundu
73 İctimai informasiya vasitələrində video paylaşaraq pul qazanmaq olarmı? 04.11.16 391 dəfə oxundu
74 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.668 dəfə oxundu
75 İçki satılan yerdən ayın-oyun almaq olar? 05.01.11 1.923 dəfə oxundu
76 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.647 dəfə oxundu
77 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.316 dəfə oxundu
78 İştirak banklarından ev və ya maşın krediti almaq doğrudurmu? 13.02.17 330 dəfə oxundu