Müsadirə olunmuş malları alıb satmaq olar?
Müsəlmanlar > Al-ver > Fitvalar Tarix: 14 Haziran 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: İslam dinində məhkəmə vasitəsilə müsadirə edilmiş malları satmaq barədə nə deyilir? Bu məsələ ilə əlaqədar bir ictihad var?

Cavab: İslam hüququ alimlərinin əksəriyyəti borcluların mallarının müsadirə edilib, satılmağını düzgün (caiz) hesab edirlər. Bu formada satılan malı (bir şeyi) almaq da halaldır. Bu hökmün verilməsində ən mühüm hüquqi əsas peyğəmbərimizin (s. a. v.) Muaz ibn Cəbəlin iflas etdiyinə qərar verib, mallarına həcz qoyaraq satdırmağı və satışdan götürülən pulu alacağı olanlara paylamağıdır.1

Həzrəti Ömər də Üseyfi Əl-Cuhəni adlı bir adamın mallarına həcz qoydurub, satdırmış və əldə olunan pulları alacağı olanlara verdirmişdir.2

Peyğəmbərimiz belə demişdir:

“Ödəməyə gücü çatan bir şəxsin borcunu ödəməyib gecikdirməyi ona cəza verməyi və özünü də danlayıb, məzəmmət etməyi halal qılır”.3

İbrahim Ən-Nəxai, İbn Sirin, Zeyd ibn Əli, Əbu Hənifə və İmam Züfər kimi alimlərin fikrincə borcu olan şəxsi həcz etmək, malına da həcz qoyub, satmaq olmaz. Çünki həcz borclunun mallarının onun razılığı olmadan satılmağı deməkdir. Malın yiyəsinin razılı olmayan əqd isə səhih deyil. Bu alimlərin fikrinə əsasən tətbiq olunmalı olan cəza borclunu borcunu ödəyənə qədər həbsdə saxlamaqdır.

Əbu Hənifə həcz yolu ilə satmağın caiz olmaması istiqamətindəki hökmünü verdiyi vaxt xüsusi olaraq: “Ey iman gətirənlər! Bir-birinizin malını haqsızlıqla yeməyin! Bu ancaq qarşılıqlı razılıq yolu ilə baş verən alış-satışla ola bilər”4 ayəsini və: “Müsəlman bir şəxsin malı ancaq onun könlünün razılığı ilə halaldır”5 hədisini göstərir.

Lakin Əbu Hənifə borclunun malına həcz qoyub, məcburi icra yolu ilə satılmağını qayda kimi caiz hesab etməməklə yanaşı, bəzi hallarda borclunun malının məcburi qaydada alınıb, alacağı olana verilməsinin mümkünlüyünü də qəbul etmişdir. Belə ki, alacağın növü ilə borclunun malının növü eynidirsə, misal üçün, alınmalı olan şey qızıldırsa, borclunun da qızılı varsa, bu halda borclunun borcu məcburi surətdə ödətdirilir.

Əbu Hənifə hətta pul alacaqlıları üçün istihsanən ikinci bir həll formasını da qəbul edib. Bu qaydaya əsasən bir misal verək: Əgər borclunun qızıl borcu varsa və öz malı gümüşdürsə, hakim onun gümüşlərini satıb (satdırıb), qızıl alır (aldırır) və həmin qızılı alacaqlıya verir (verdirir).6

Həcz qoyulan malın satışının caiz olmağı o deməkdir ki, həmin malı almaq da olar.

Saytımızın materiallarından istifadə edərkən mənbə göstərilməlidir. Müsəlmanlar © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Şövkani, Neylu-l-Əvtar, 5-ci cild, s. 275-276. Əlavə olaraq baxın: Müslim, Müsəqat, 18. []
  2. Səraxsi, Əl-Məbsut, 24-cü cild, s. 164. []
  3. Buxari, İstiqraz, 14. []
  4. Nisa, 4/29. []
  5. Darəqutni, III, 26. []
  6. Fahrettin Atar, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, “Haciz” bəndi, 14-cü cild, s. 518-519. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.834 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Bir malın qiyməti qalxsa, biz də qiyməti artıra bilərik? 21.04.10 1.605 dəfə oxundu
2 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.293 dəfə oxundu
3 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.720 dəfə oxundu
4 Daşınmaz əmlakımızı banklara kirayəyə verə bilərik? 22.03.13 1.324 dəfə oxundu
5 İpoteka ilə ev almaq olarmı? 08.04.19 282 dəfə oxundu
6 Əldəki malı təzə qiymətlə satmaq olar? 21.04.10 1.337 dəfə oxundu
7 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 2.040 dəfə oxundu
8 Birinin ehtiyacı olan malı nağd alıb ona nisyə satmaq olar? 02.02.12 1.291 dəfə oxundu
9 Borcunu vaxtında qaytarmayandan ziyanı da tələb etmək olar? 22.04.13 1.426 dəfə oxundu
10 Dövlətin bazara müdaxilə etməsi, alverçilərə cəza kəsməsi doğrudurmu? 24.06.19 79 dəfə oxundu
11 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 3.205 dəfə oxundu
12 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 2.020 dəfə oxundu
13 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 2.098 dəfə oxundu
14 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.254 dəfə oxundu
15 Pişik və it alıb satmaq olar? 27.04.10 3.414 dəfə oxundu
16 Kişilərə qızıl və ipək satmaq haramdır? 24.02.11 2.077 dəfə oxundu
17 Malı stoklayıb sonra onu yüksək qiymətə satmaq qarabazara yol verməkdirmi? 31.10.15 594 dəfə oxundu
18 İsraf nədir? Qəşəng bir maşına minmək israf hesab olunur? 27.04.13 1.634 dəfə oxundu
19 Borc almaq və onu qaytarmaq barədə 30.07.09 3.831 dəfə oxundu
20 Hərraclarda hər təzə təklif üçün ayrı bir məbləğ almaq dini cəhətdən düzgündür? 28.04.10 1.397 dəfə oxundu
21 Müasir dövrümüzdə halal ticarətlə məşğul olmaq olarmı? 17.06.19 95 dəfə oxundu
22 Bir hissəsi nağd, bir hissəsi də nisyə maşın almaq olar? 15.02.12 2.800 dəfə oxundu
23 Al-verdə xeyir maksimum nə qədər olmalıdır? 03.05.13 1.362 dəfə oxundu
24 Eyni malın nağd və nisyə qiymətlərində fərq ola bilər? 30.07.09 1.560 dəfə oxundu
25 Başqa model maşın öhdəliyi götürmək düzgündür? 28.04.10 1.459 dəfə oxundu
26 Çek xırdalatmaq düzdür? 29.04.11 1.437 dəfə oxundu
27 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 2.041 dəfə oxundu
28 Bir malın nağd və müddətli satış qiymətləri fərqli ola bilər? 06.05.13 1.290 dəfə oxundu
29 Bir malı nağd qiymətindən artıq qiymətə satmaq olar? 30.07.09 2.618 dəfə oxundu
30 Məscidin qabağında al-ver 01.05.10 2.204 dəfə oxundu
31 İndiki dövrdə faizə girmədən ev-eşik yiyəsi olmaq mümkündür? 19.08.14 1.276 dəfə oxundu
32 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.247 dəfə oxundu
33 Yarmarkalarda verilən hədiyyə kartlarını almaq halaldır? 02.06.13 1.395 dəfə oxundu
34 Alverdə gəlirin həddi 30.07.09 2.022 dəfə oxundu
35 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.660 dəfə oxundu
36 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 2.005 dəfə oxundu
37 Boykot edilən yəhudi və xristian mallarını almaq haramdır? 30.03.12 1.533 dəfə oxundu
38 Qeyri-müsəlmana içki satmaq olar? 19.11.13 1.451 dəfə oxundu
39 Aldığım malın pulunu bank vasitəsilə ödəyə bilərəm? 16.09.14 1.481 dəfə oxundu
40 Müsadirə olunmuş malları alıb satmaq olar? 14.06.10 1.834 dəfə oxundu
41 Nisyə satılan bir malın pulu təzə qiymətlə verilməlidir? 06.10.11 1.316 dəfə oxundu
42 Banklardan kredit götürmək pulu pulla almaq demək deyilmi? 03.04.12 3.143 dəfə oxundu
43 Oğurluq malı bilə-bilə almaq olar? 19.01.15 1.354 dəfə oxundu
44 Müsadirə olunan və hərracla satılan malları almaq olar? 13.04.11 2.589 dəfə oxundu
45 Hələ çiçək açmamış meyvəni ağacda ola-ola satmaq düzdür? 06.08.10 1.523 dəfə oxundu
46 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.354 dəfə oxundu
47 Çeklə mal alan alıcıya vaxt fərqi qoymaq olar? 19.04.12 1.421 dəfə oxundu
48 Qeyri-müsəlmanlarla şərikli bizneslə məşğul olmaq olar? 06.02.15 1.109 dəfə oxundu
49 Peyğəmbər yəhudilərlə al-ver edib? 19.12.09 1.964 dəfə oxundu
50 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 1.045 dəfə oxundu
51 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.542 dəfə oxundu
52 Pirat disk və əməliyyat sistemi almaq düzdür? 02.08.12 1.310 dəfə oxundu
53 Ticarət mallarında əldə edilən karın bir həddi varmı? 14.03.15 970 dəfə oxundu
54 İnternetdə kliklə pul qazanmaq düzgündür? 06.02.10 2.596 dəfə oxundu
55 Qanunsuz malı almaq günahdır? 11.12.10 1.417 dəfə oxundu
56 SMS yolu ilə iştirakına zəmin yaradan çəkilişlər dində halaldır? 12.09.15 699 dəfə oxundu
57 Satılan mal alıcı tərəfindən təhvil alınmayanda nə etmək lazımdır? 06.09.12 1.467 dəfə oxundu
58 Evimi alan adam, kreditdən istifadə edirsə bunun mənə vəbalı varmı? 20.07.16 509 dəfə oxundu
59 İmam Əbu Hənifə al-verdə bir gəlir limiti müəyyənləşdirib? 27.03.10 2.102 dəfə oxundu
60 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.334 dəfə oxundu
61 Cümə namazının vaxtında məktəbin bufetindən nəsə almaq haramdır? 21.12.11 1.402 dəfə oxundu
62 Ticarətlə məşğul olan saytlar Cümə vaxtı bağlanmalıdır? 25.12.12 1.471 dəfə oxundu
63 İctimai informasiya vasitələrində video paylaşaraq pul qazanmaq olarmı? 04.11.16 391 dəfə oxundu
64 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.668 dəfə oxundu
65 İçki satılan yerdən ayın-oyun almaq olar? 05.01.11 1.923 dəfə oxundu
66 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.647 dəfə oxundu
67 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.316 dəfə oxundu
68 İştirak banklarından ev və ya maşın krediti almaq doğrudurmu? 13.02.17 330 dəfə oxundu
69 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.336 dəfə oxundu
70 Bir malı almaq fikrindən daşınan alıcı cərimə verməlidir? 19.01.11 1.581 dəfə oxundu
71 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 4.027 dəfə oxundu
72 Ticarət mərkəzlərində tirajla verilən hədiyyələr qumar hesab olunur? 15.01.13 1.333 dəfə oxundu
73 Bir tacir, malını hardan və neçəyə aldığını deməlidir? 02.10.17 85 dəfə oxundu
74 Sahibkarlardan müftə alınan şeyləri xeyriyyə məclislərində satmaq olar? 17.08.14 814 dəfə oxundu
75 Ətriyyat al-veri 24.01.11 2.002 dəfə oxundu
76 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.872 dəfə oxundu
77 İnternet vasitəsilə qızıl alıb satmaq düzgündür? 10.02.13 1.385 dəfə oxundu
78 Bir məhsulu hələ bitmədən satın almaq doğrudurmu? 12.10.18 60 dəfə oxundu