İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir?
Müsəlmanlar > Borc məsələləri > Cəzalar > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 11 Mayıs 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: İslam hüququna əsasən borcunu qaytara bilməyən şəxslərə həbs cəzası tətbiq olunur?

Cavab: Qaytarmağa gücü çatmadığına görə borcunu verə bilməyənlərə bir cəza verilmir. Bu barədə həmrəylik var. Çünki bu məsələ ilə əlaqədar ayə çox açıqdır. Allah Təala bu barədə belə buyurur:

“Borclu olan şəxs çətin vəziyyətdədirsə, ona vəziyyəti düzələnə [yaxşılaşana] qədər möhlət verin! [Borcu] ona bağışlamağınız sizin üçün daha xeyirlidir. Kaş ki, bunu biləydiniz!” (Bəqərə, 2/280)

Qaytarmağa gücü çatdığı halda, borcunu verməyi gecikdirənlərin həbs olunmağını Əbu Hənifə qəbul edib. Lakin o, bunu qaytarmağı gecikdirməyin cəzası kimi deyil, borclu şəxsi borcunu qaytarmağa məcbur etməyin və haqsızlığın qarşısını almağın bir yolu kimi qəbul edib. Çünki Əbu Hənifə borclunun mal-dövlətinin müsadirə olunub satılmağını qəbul etmir. Onun fikrincə, “əgər borclu adamın mal-mülkü varsa, hakim həmin mal-mülkün üzərində təsərrüf apara bilməz. Borclunu müddətsiz formada həbs edər ki, malını satsın və borcunu qaytarsın. Bunu alacağı olanlar haqlarını alsınlar və zülmün qarşısı alınsın deyə, həyata keçirər”.1

Borclu adam borcunu ödəyən kimi həbsdən azad edilir. Ona görə də məlum olur ki, bu, borcu gec qaytarmağın cəzası deyil. Həbs edilməmiş borcunu qaytaran adam həbsə düşməz.

Qeyd edək ki, belə hallarda həbs cəzası tətbiq etməyi lazım hesab edən başqa məzhəb yoxdur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əli ibn Əbu Bəkr Əl-Mərğinani, Əl-Hidayə Şərhu Bidayətil-Mübtədi, İstanbul, 1985, “Kitabul-Həcr, Babul-Həcr bi Səbəbid-Deyn”, 3-cü cild, s. 285. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.034 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.337 dəfə oxundu
2 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 1.942 dəfə oxundu
3 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 1.986 dəfə oxundu
4 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 1.986 dəfə oxundu
5 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.330 dəfə oxundu
6 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.239 dəfə oxundu
7 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.373 dəfə oxundu
8 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.153 dəfə oxundu
9 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.378 dəfə oxundu
10 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.412 dəfə oxundu
11 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.590 dəfə oxundu
12 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.435 dəfə oxundu
13 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.163 dəfə oxundu
14 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.091 dəfə oxundu
15 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 1.911 dəfə oxundu
16 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.654 dəfə oxundu
17 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 1.843 dəfə oxundu
18 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.640 dəfə oxundu
19 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.130 dəfə oxundu
20 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.778 dəfə oxundu
21 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 1.927 dəfə oxundu
22 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.429 dəfə oxundu
23 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 1.976 dəfə oxundu
24 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.218 dəfə oxundu
25 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.475 dəfə oxundu
26 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.034 dəfə oxundu
27 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.760 dəfə oxundu
28 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 3.765 dəfə oxundu
29 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.389 dəfə oxundu
30 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 4.209 dəfə oxundu
31 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 672 dəfə oxundu
32 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.048 dəfə oxundu
33 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.568 dəfə oxundu
34 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.697 dəfə oxundu
35 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.345 dəfə oxundu
36 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 945 dəfə oxundu
37 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.802 dəfə oxundu
38 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.651 dəfə oxundu
39 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.590 dəfə oxundu
40 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.588 dəfə oxundu
41 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.605 dəfə oxundu
42 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.461 dəfə oxundu
43 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.352 dəfə oxundu
44 Komissiya haqqı 29.06.09 1.682 dəfə oxundu
45 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 1.909 dəfə oxundu
46 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.237 dəfə oxundu
47 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.872 dəfə oxundu
48 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.682 dəfə oxundu
49 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.236 dəfə oxundu
50 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 755 dəfə oxundu
51 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.779 dəfə oxundu
52 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.375 dəfə oxundu
53 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 2.009 dəfə oxundu
54 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.719 dəfə oxundu
55 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 1.784 dəfə oxundu
56 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.273 dəfə oxundu
57 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudur? 19.10.16 457 dəfə oxundu
58 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 6.043 dəfə oxundu
59 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.432 dəfə oxundu
60 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.572 dəfə oxundu
61 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.460 dəfə oxundu
62 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.513 dəfə oxundu
63 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.221 dəfə oxundu
64 İşsizlik müavinəti 24.06.09 2.000 dəfə oxundu
65 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.803 dəfə oxundu
66 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.622 dəfə oxundu
67 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 2.878 dəfə oxundu
68 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 1.873 dəfə oxundu
69 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.370 dəfə oxundu
70 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.776 dəfə oxundu
71 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 1.860 dəfə oxundu
72 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.095 dəfə oxundu
73 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.555 dəfə oxundu
74 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 2.748 dəfə oxundu
75 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.085 dəfə oxundu
76 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.731 dəfə oxundu
77 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.490 dəfə oxundu
78 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.473 dəfə oxundu
79 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.202 dəfə oxundu
80 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 1.759 dəfə oxundu
81 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.520 dəfə oxundu
82 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.465 dəfə oxundu
83 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.872 dəfə oxundu
84 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.578 dəfə oxundu
85 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.572 dəfə oxundu
86 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.658 dəfə oxundu
87 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.332 dəfə oxundu
88 İnternet klub 26.06.09 2.500 dəfə oxundu
89 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.471 dəfə oxundu
90 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.353 dəfə oxundu
91 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.449 dəfə oxundu
92 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.680 dəfə oxundu
93 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.102 dəfə oxundu
94 Çayxana və kafe 26.06.09 2.861 dəfə oxundu
95 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.174 dəfə oxundu
96 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.894 dəfə oxundu
97 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.734 dəfə oxundu
98 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.185 dəfə oxundu
99 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.169 dəfə oxundu