İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir?
Müsəlmanlar > Borc məsələləri > Cəzalar > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 11 Mayıs 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: İslam hüququna əsasən borcunu qaytara bilməyən şəxslərə həbs cəzası tətbiq olunur?

Cavab: Qaytarmağa gücü çatmadığına görə borcunu verə bilməyənlərə bir cəza verilmir. Bu barədə həmrəylik var. Çünki bu məsələ ilə əlaqədar ayə çox açıqdır. Allah Təala bu barədə belə buyurur:

“Borclu olan şəxs çətin vəziyyətdədirsə, ona vəziyyəti düzələnə [yaxşılaşana] qədər möhlət verin! [Borcu] ona bağışlamağınız sizin üçün daha xeyirlidir. Kaş ki, bunu biləydiniz!” (Bəqərə, 2/280)

Qaytarmağa gücü çatdığı halda, borcunu verməyi gecikdirənlərin həbs olunmağını Əbu Hənifə qəbul edib. Lakin o, bunu qaytarmağı gecikdirməyin cəzası kimi deyil, borclu şəxsi borcunu qaytarmağa məcbur etməyin və haqsızlığın qarşısını almağın bir yolu kimi qəbul edib. Çünki Əbu Hənifə borclunun mal-dövlətinin müsadirə olunub satılmağını qəbul etmir. Onun fikrincə, “əgər borclu adamın mal-mülkü varsa, hakim həmin mal-mülkün üzərində təsərrüf apara bilməz. Borclunu müddətsiz formada həbs edər ki, malını satsın və borcunu qaytarsın. Bunu alacağı olanlar haqlarını alsınlar və zülmün qarşısı alınsın deyə, həyata keçirər”.1

Borclu adam borcunu ödəyən kimi həbsdən azad edilir. Ona görə də məlum olur ki, bu, borcu gec qaytarmağın cəzası deyil. Həbs edilməmiş borcunu qaytaran adam həbsə düşməz.

Qeyd edək ki, belə hallarda həbs cəzası tətbiq etməyi lazım hesab edən başqa məzhəb yoxdur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əli ibn Əbu Bəkr Əl-Mərğinani, Əl-Hidayə Şərhu Bidayətil-Mübtədi, İstanbul, 1985, “Kitabul-Həcr, Babul-Həcr bi Səbəbid-Deyn”, 3-cü cild, s. 285. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.994 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 İşsizlik müavinəti 24.06.09 1.961 dəfə oxundu
2 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.776 dəfə oxundu
3 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.591 dəfə oxundu
4 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 2.815 dəfə oxundu
5 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 1.836 dəfə oxundu
6 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.334 dəfə oxundu
7 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.738 dəfə oxundu
8 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 1.824 dəfə oxundu
9 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.050 dəfə oxundu
10 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.523 dəfə oxundu
11 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 2.691 dəfə oxundu
12 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.062 dəfə oxundu
13 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.701 dəfə oxundu
14 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.455 dəfə oxundu
15 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.446 dəfə oxundu
16 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.169 dəfə oxundu
17 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 1.712 dəfə oxundu
18 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.479 dəfə oxundu
19 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.427 dəfə oxundu
20 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.846 dəfə oxundu
21 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.545 dəfə oxundu
22 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.539 dəfə oxundu
23 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.608 dəfə oxundu
24 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.295 dəfə oxundu
25 İnternet klub 26.06.09 2.469 dəfə oxundu
26 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.430 dəfə oxundu
27 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.325 dəfə oxundu
28 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.425 dəfə oxundu
29 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.643 dəfə oxundu
30 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.079 dəfə oxundu
31 Çayxana və kafe 26.06.09 2.821 dəfə oxundu
32 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.147 dəfə oxundu
33 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.861 dəfə oxundu
34 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.701 dəfə oxundu
35 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.158 dəfə oxundu
36 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.143 dəfə oxundu
37 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.308 dəfə oxundu
38 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 1.915 dəfə oxundu
39 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 1.956 dəfə oxundu
40 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 1.944 dəfə oxundu
41 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.302 dəfə oxundu
42 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.213 dəfə oxundu
43 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.324 dəfə oxundu
44 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.118 dəfə oxundu
45 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.343 dəfə oxundu
46 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.390 dəfə oxundu
47 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.554 dəfə oxundu
48 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.408 dəfə oxundu
49 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.126 dəfə oxundu
50 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.049 dəfə oxundu
51 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 1.870 dəfə oxundu
52 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.626 dəfə oxundu
53 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 1.805 dəfə oxundu
54 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.604 dəfə oxundu
55 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.095 dəfə oxundu
56 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.750 dəfə oxundu
57 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 1.888 dəfə oxundu
58 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.400 dəfə oxundu
59 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 1.941 dəfə oxundu
60 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.189 dəfə oxundu
61 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.445 dəfə oxundu
62 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 1.994 dəfə oxundu
63 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.727 dəfə oxundu
64 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 3.732 dəfə oxundu
65 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.362 dəfə oxundu
66 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 4.102 dəfə oxundu
67 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 641 dəfə oxundu
68 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.014 dəfə oxundu
69 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.543 dəfə oxundu
70 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.667 dəfə oxundu
71 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.302 dəfə oxundu
72 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 914 dəfə oxundu
73 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.774 dəfə oxundu
74 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.622 dəfə oxundu
75 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.563 dəfə oxundu
76 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.553 dəfə oxundu
77 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.563 dəfə oxundu
78 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.430 dəfə oxundu
79 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.322 dəfə oxundu
80 Komissiya haqqı 29.06.09 1.650 dəfə oxundu
81 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 1.879 dəfə oxundu
82 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.199 dəfə oxundu
83 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.831 dəfə oxundu
84 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.656 dəfə oxundu
85 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.207 dəfə oxundu
86 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 716 dəfə oxundu
87 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.737 dəfə oxundu
88 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.338 dəfə oxundu
89 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 1.972 dəfə oxundu
90 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.695 dəfə oxundu
91 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 1.747 dəfə oxundu
92 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.241 dəfə oxundu
93 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudur? 19.10.16 417 dəfə oxundu
94 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 5.778 dəfə oxundu
95 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.399 dəfə oxundu
96 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.542 dəfə oxundu
97 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.419 dəfə oxundu
98 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.484 dəfə oxundu
99 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.194 dəfə oxundu