İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir?
Müsəlmanlar > Borc məsələləri > Cəzalar > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 11 Mayıs 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: İslam hüququna əsasən borcunu qaytara bilməyən şəxslərə həbs cəzası tətbiq olunur?

Cavab: Qaytarmağa gücü çatmadığına görə borcunu verə bilməyənlərə bir cəza verilmir. Bu barədə həmrəylik var. Çünki bu məsələ ilə əlaqədar ayə çox açıqdır. Allah Təala bu barədə belə buyurur:

“Borclu olan şəxs çətin vəziyyətdədirsə, ona vəziyyəti düzələnə [yaxşılaşana] qədər möhlət verin! [Borcu] ona bağışlamağınız sizin üçün daha xeyirlidir. Kaş ki, bunu biləydiniz!” (Bəqərə, 2/280)

Qaytarmağa gücü çatdığı halda, borcunu verməyi gecikdirənlərin həbs olunmağını Əbu Hənifə qəbul edib. Lakin o, bunu qaytarmağı gecikdirməyin cəzası kimi deyil, borclu şəxsi borcunu qaytarmağa məcbur etməyin və haqsızlığın qarşısını almağın bir yolu kimi qəbul edib. Çünki Əbu Hənifə borclunun mal-dövlətinin müsadirə olunub satılmağını qəbul etmir. Onun fikrincə, “əgər borclu adamın mal-mülkü varsa, hakim həmin mal-mülkün üzərində təsərrüf apara bilməz. Borclunu müddətsiz formada həbs edər ki, malını satsın və borcunu qaytarsın. Bunu alacağı olanlar haqlarını alsınlar və zülmün qarşısı alınsın deyə, həyata keçirər”.1

Borclu adam borcunu ödəyən kimi həbsdən azad edilir. Ona görə də məlum olur ki, bu, borcu gec qaytarmağın cəzası deyil. Həbs edilməmiş borcunu qaytaran adam həbsə düşməz.

Qeyd edək ki, belə hallarda həbs cəzası tətbiq etməyi lazım hesab edən başqa məzhəb yoxdur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əli ibn Əbu Bəkr Əl-Mərğinani, Əl-Hidayə Şərhu Bidayətil-Mübtədi, İstanbul, 1985, “Kitabul-Həcr, Babul-Həcr bi Səbəbid-Deyn”, 3-cü cild, s. 285. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.962 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 612 dəfə oxundu
2 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 979 dəfə oxundu
3 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.508 dəfə oxundu
4 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.629 dəfə oxundu
5 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.257 dəfə oxundu
6 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 877 dəfə oxundu
7 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.741 dəfə oxundu
8 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.597 dəfə oxundu
9 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.531 dəfə oxundu
10 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.525 dəfə oxundu
11 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.517 dəfə oxundu
12 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.391 dəfə oxundu
13 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.294 dəfə oxundu
14 Komissiya haqqı 29.06.09 1.616 dəfə oxundu
15 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 1.847 dəfə oxundu
16 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.156 dəfə oxundu
17 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.793 dəfə oxundu
18 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.624 dəfə oxundu
19 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.179 dəfə oxundu
20 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 690 dəfə oxundu
21 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.701 dəfə oxundu
22 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.302 dəfə oxundu
23 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 1.930 dəfə oxundu
24 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.657 dəfə oxundu
25 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 1.708 dəfə oxundu
26 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.210 dəfə oxundu
27 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudur? 19.10.16 372 dəfə oxundu
28 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 5.653 dəfə oxundu
29 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.354 dəfə oxundu
30 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.510 dəfə oxundu
31 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.385 dəfə oxundu
32 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.447 dəfə oxundu
33 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.160 dəfə oxundu
34 İşsizlik müavinəti 24.06.09 1.929 dəfə oxundu
35 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.742 dəfə oxundu
36 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.567 dəfə oxundu
37 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 2.752 dəfə oxundu
38 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 1.805 dəfə oxundu
39 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.290 dəfə oxundu
40 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.713 dəfə oxundu
41 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 1.791 dəfə oxundu
42 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.007 dəfə oxundu
43 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.494 dəfə oxundu
44 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 2.644 dəfə oxundu
45 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.040 dəfə oxundu
46 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.672 dəfə oxundu
47 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.426 dəfə oxundu
48 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.409 dəfə oxundu
49 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.133 dəfə oxundu
50 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 1.676 dəfə oxundu
51 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.430 dəfə oxundu
52 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.392 dəfə oxundu
53 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.810 dəfə oxundu
54 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.511 dəfə oxundu
55 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.507 dəfə oxundu
56 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.581 dəfə oxundu
57 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.255 dəfə oxundu
58 İnternet klub 26.06.09 2.433 dəfə oxundu
59 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.410 dəfə oxundu
60 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.288 dəfə oxundu
61 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.396 dəfə oxundu
62 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.595 dəfə oxundu
63 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.042 dəfə oxundu
64 Çayxana və kafe 26.06.09 2.789 dəfə oxundu
65 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.117 dəfə oxundu
66 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.833 dəfə oxundu
67 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.662 dəfə oxundu
68 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.130 dəfə oxundu
69 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.111 dəfə oxundu
70 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.275 dəfə oxundu
71 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 1.876 dəfə oxundu
72 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 1.936 dəfə oxundu
73 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 1.898 dəfə oxundu
74 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.272 dəfə oxundu
75 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.178 dəfə oxundu
76 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.269 dəfə oxundu
77 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.086 dəfə oxundu
78 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.301 dəfə oxundu
79 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.360 dəfə oxundu
80 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.525 dəfə oxundu
81 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.378 dəfə oxundu
82 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.091 dəfə oxundu
83 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.014 dəfə oxundu
84 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 1.830 dəfə oxundu
85 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.583 dəfə oxundu
86 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 1.773 dəfə oxundu
87 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.569 dəfə oxundu
88 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.066 dəfə oxundu
89 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.718 dəfə oxundu
90 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 1.859 dəfə oxundu
91 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.371 dəfə oxundu
92 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 1.894 dəfə oxundu
93 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.155 dəfə oxundu
94 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.420 dəfə oxundu
95 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 1.962 dəfə oxundu
96 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.688 dəfə oxundu
97 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 3.695 dəfə oxundu
98 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.321 dəfə oxundu
99 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 3.996 dəfə oxundu