İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir?
Müsəlmanlar > Borc məsələləri > Cəzalar > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 11 Mayıs 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: İslam hüququna əsasən borcunu qaytara bilməyən şəxslərə həbs cəzası tətbiq olunur?

Cavab: Qaytarmağa gücü çatmadığına görə borcunu verə bilməyənlərə bir cəza verilmir. Bu barədə həmrəylik var. Çünki bu məsələ ilə əlaqədar ayə çox açıqdır. Allah Təala bu barədə belə buyurur:

“Borclu olan şəxs çətin vəziyyətdədirsə, ona vəziyyəti düzələnə [yaxşılaşana] qədər möhlət verin! [Borcu] ona bağışlamağınız sizin üçün daha xeyirlidir. Kaş ki, bunu biləydiniz!” (Bəqərə, 2/280)

Qaytarmağa gücü çatdığı halda, borcunu verməyi gecikdirənlərin həbs olunmağını Əbu Hənifə qəbul edib. Lakin o, bunu qaytarmağı gecikdirməyin cəzası kimi deyil, borclu şəxsi borcunu qaytarmağa məcbur etməyin və haqsızlığın qarşısını almağın bir yolu kimi qəbul edib. Çünki Əbu Hənifə borclunun mal-dövlətinin müsadirə olunub satılmağını qəbul etmir. Onun fikrincə, “əgər borclu adamın mal-mülkü varsa, hakim həmin mal-mülkün üzərində təsərrüf apara bilməz. Borclunu müddətsiz formada həbs edər ki, malını satsın və borcunu qaytarsın. Bunu alacağı olanlar haqlarını alsınlar və zülmün qarşısı alınsın deyə, həyata keçirər”.1

Borclu adam borcunu ödəyən kimi həbsdən azad edilir. Ona görə də məlum olur ki, bu, borcu gec qaytarmağın cəzası deyil. Həbs edilməmiş borcunu qaytaran adam həbsə düşməz.

Qeyd edək ki, belə hallarda həbs cəzası tətbiq etməyi lazım hesab edən başqa məzhəb yoxdur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əli ibn Əbu Bəkr Əl-Mərğinani, Əl-Hidayə Şərhu Bidayətil-Mübtədi, İstanbul, 1985, “Kitabul-Həcr, Babul-Həcr bi Səbəbid-Deyn”, 3-cü cild, s. 285. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.173 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.483 dəfə oxundu
2 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 2.085 dəfə oxundu
3 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.284 dəfə oxundu
4 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 2.190 dəfə oxundu
5 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.408 dəfə oxundu
6 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.333 dəfə oxundu
7 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.704 dəfə oxundu
8 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.256 dəfə oxundu
9 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.502 dəfə oxundu
10 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.522 dəfə oxundu
11 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.735 dəfə oxundu
12 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.556 dəfə oxundu
13 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.510 dəfə oxundu
14 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.186 dəfə oxundu
15 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 2.038 dəfə oxundu
16 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.740 dəfə oxundu
17 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 2.200 dəfə oxundu
18 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.813 dəfə oxundu
19 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.228 dəfə oxundu
20 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.935 dəfə oxundu
21 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 2.019 dəfə oxundu
22 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.514 dəfə oxundu
23 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 2.237 dəfə oxundu
24 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.307 dəfə oxundu
25 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.566 dəfə oxundu
26 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.173 dəfə oxundu
27 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.901 dəfə oxundu
28 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 4.018 dəfə oxundu
29 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.481 dəfə oxundu
30 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 5.623 dəfə oxundu
31 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 826 dəfə oxundu
32 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.127 dəfə oxundu
33 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.662 dəfə oxundu
34 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.861 dəfə oxundu
35 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.653 dəfə oxundu
36 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 1.045 dəfə oxundu
37 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.881 dəfə oxundu
38 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.748 dəfə oxundu
39 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.659 dəfə oxundu
40 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.711 dəfə oxundu
41 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.716 dəfə oxundu
42 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.553 dəfə oxundu
43 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.442 dəfə oxundu
44 Komissiya haqqı 29.06.09 1.800 dəfə oxundu
45 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 2.086 dəfə oxundu
46 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.428 dəfə oxundu
47 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.978 dəfə oxundu
48 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.828 dəfə oxundu
49 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.314 dəfə oxundu
50 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 830 dəfə oxundu
51 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.892 dəfə oxundu
52 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.468 dəfə oxundu
53 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 2.161 dəfə oxundu
54 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.812 dəfə oxundu
55 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 2.074 dəfə oxundu
56 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.381 dəfə oxundu
57 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudurmu? 19.10.16 808 dəfə oxundu
58 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 7.238 dəfə oxundu
59 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.843 dəfə oxundu
60 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.668 dəfə oxundu
61 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.603 dəfə oxundu
62 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.627 dəfə oxundu
63 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.320 dəfə oxundu
64 Əlimizdəki imkanları, malı necə dəyərləndirəcəyik? 28.07.17 114 dəfə oxundu
65 İşsizlik müavinəti 24.06.09 2.119 dəfə oxundu
66 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.989 dəfə oxundu
67 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.752 dəfə oxundu
68 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 3.368 dəfə oxundu
69 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 2.002 dəfə oxundu
70 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.476 dəfə oxundu
71 İş yerində şahid olduğumuz haqsızlıqlara qarşı necə davranmalıyıq? 01.12.17 128 dəfə oxundu
72 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.886 dəfə oxundu
73 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 2.008 dəfə oxundu
74 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.327 dəfə oxundu
75 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.646 dəfə oxundu
76 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 3.198 dəfə oxundu
77 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.144 dəfə oxundu
78 Dövlətin iqtisad üçün Avropa şirkətlərindən məsləhətçi alması doğrudurmu? 26.10.18 49 dəfə oxundu
79 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.815 dəfə oxundu
80 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.564 dəfə oxundu
81 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.547 dəfə oxundu
82 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.350 dəfə oxundu
83 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 2.032 dəfə oxundu
84 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.656 dəfə oxundu
85 İpoteka ilə ev almaq olarmı? 08.04.19 264 dəfə oxundu
86 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.566 dəfə oxundu
87 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.978 dəfə oxundu
88 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.697 dəfə oxundu
89 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.669 dəfə oxundu
90 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.842 dəfə oxundu
91 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.428 dəfə oxundu
92 İnternet klub 26.06.09 2.628 dəfə oxundu
93 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.563 dəfə oxundu
94 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.476 dəfə oxundu
95 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.516 dəfə oxundu
96 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.854 dəfə oxundu
97 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.176 dəfə oxundu
98 Çayxana və kafe 26.06.09 3.070 dəfə oxundu
99 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.318 dəfə oxundu
100 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.999 dəfə oxundu