İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir?
Müsəlmanlar > Borc məsələləri > Cəzalar > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 11 Mayıs 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: İslam hüququna əsasən borcunu qaytara bilməyən şəxslərə həbs cəzası tətbiq olunur?

Cavab: Qaytarmağa gücü çatmadığına görə borcunu verə bilməyənlərə bir cəza verilmir. Bu barədə həmrəylik var. Çünki bu məsələ ilə əlaqədar ayə çox açıqdır. Allah Təala bu barədə belə buyurur:

“Borclu olan şəxs çətin vəziyyətdədirsə, ona vəziyyəti düzələnə [yaxşılaşana] qədər möhlət verin! [Borcu] ona bağışlamağınız sizin üçün daha xeyirlidir. Kaş ki, bunu biləydiniz!” (Bəqərə, 2/280)

Qaytarmağa gücü çatdığı halda, borcunu verməyi gecikdirənlərin həbs olunmağını Əbu Hənifə qəbul edib. Lakin o, bunu qaytarmağı gecikdirməyin cəzası kimi deyil, borclu şəxsi borcunu qaytarmağa məcbur etməyin və haqsızlığın qarşısını almağın bir yolu kimi qəbul edib. Çünki Əbu Hənifə borclunun mal-dövlətinin müsadirə olunub satılmağını qəbul etmir. Onun fikrincə, “əgər borclu adamın mal-mülkü varsa, hakim həmin mal-mülkün üzərində təsərrüf apara bilməz. Borclunu müddətsiz formada həbs edər ki, malını satsın və borcunu qaytarsın. Bunu alacağı olanlar haqlarını alsınlar və zülmün qarşısı alınsın deyə, həyata keçirər”.1

Borclu adam borcunu ödəyən kimi həbsdən azad edilir. Ona görə də məlum olur ki, bu, borcu gec qaytarmağın cəzası deyil. Həbs edilməmiş borcunu qaytaran adam həbsə düşməz.

Qeyd edək ki, belə hallarda həbs cəzası tətbiq etməyi lazım hesab edən başqa məzhəb yoxdur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əli ibn Əbu Bəkr Əl-Mərğinani, Əl-Hidayə Şərhu Bidayətil-Mübtədi, İstanbul, 1985, “Kitabul-Həcr, Babul-Həcr bi Səbəbid-Deyn”, 3-cü cild, s. 285. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.159 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.875 dəfə oxundu
2 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.739 dəfə oxundu
3 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.654 dəfə oxundu
4 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.697 dəfə oxundu
5 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.711 dəfə oxundu
6 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.546 dəfə oxundu
7 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.434 dəfə oxundu
8 Komissiya haqqı 29.06.09 1.783 dəfə oxundu
9 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 2.065 dəfə oxundu
10 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.400 dəfə oxundu
11 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.977 dəfə oxundu
12 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.800 dəfə oxundu
13 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.308 dəfə oxundu
14 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 827 dəfə oxundu
15 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.890 dəfə oxundu
16 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.466 dəfə oxundu
17 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 2.152 dəfə oxundu
18 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.807 dəfə oxundu
19 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 2.018 dəfə oxundu
20 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.378 dəfə oxundu
21 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudur? 19.10.16 734 dəfə oxundu
22 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 7.009 dəfə oxundu
23 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.773 dəfə oxundu
24 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.663 dəfə oxundu
25 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.589 dəfə oxundu
26 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.613 dəfə oxundu
27 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.312 dəfə oxundu
28 Əlimizdəki imkanları, malı necə dəyərləndirəcəyik? 28.07.17 94 dəfə oxundu
29 İşsizlik müavinəti 24.06.09 2.113 dəfə oxundu
30 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.955 dəfə oxundu
31 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.740 dəfə oxundu
32 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 3.264 dəfə oxundu
33 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 1.992 dəfə oxundu
34 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.469 dəfə oxundu
35 İş yerində şahid olduğumuz haqsızlıqlara qarşı necə davranmalıyıq? 01.12.17 110 dəfə oxundu
36 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.879 dəfə oxundu
37 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 1.988 dəfə oxundu
38 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.309 dəfə oxundu
39 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.639 dəfə oxundu
40 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 3.126 dəfə oxundu
41 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.144 dəfə oxundu
42 Dövlətin iqtisad üçün Avropa şirkətlərindən məsləhətçi alması doğrudurmu? 26.10.18 44 dəfə oxundu
43 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.813 dəfə oxundu
44 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.563 dəfə oxundu
45 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.544 dəfə oxundu
46 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.335 dəfə oxundu
47 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 1.982 dəfə oxundu
48 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.629 dəfə oxundu
49 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.558 dəfə oxundu
50 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.963 dəfə oxundu
51 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.685 dəfə oxundu
52 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.661 dəfə oxundu
53 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.817 dəfə oxundu
54 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.421 dəfə oxundu
55 İnternet klub 26.06.09 2.614 dəfə oxundu
56 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.560 dəfə oxundu
57 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.468 dəfə oxundu
58 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.513 dəfə oxundu
59 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.840 dəfə oxundu
60 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.173 dəfə oxundu
61 Çayxana və kafe 26.06.09 3.043 dəfə oxundu
62 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.306 dəfə oxundu
63 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.987 dəfə oxundu
64 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.865 dəfə oxundu
65 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.266 dəfə oxundu
66 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.253 dəfə oxundu
67 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.467 dəfə oxundu
68 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 2.061 dəfə oxundu
69 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.229 dəfə oxundu
70 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 2.167 dəfə oxundu
71 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.408 dəfə oxundu
72 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.323 dəfə oxundu
73 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.672 dəfə oxundu
74 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.247 dəfə oxundu
75 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.492 dəfə oxundu
76 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.509 dəfə oxundu
77 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.716 dəfə oxundu
78 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.544 dəfə oxundu
79 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.438 dəfə oxundu
80 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.181 dəfə oxundu
81 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 2.032 dəfə oxundu
82 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.733 dəfə oxundu
83 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 2.135 dəfə oxundu
84 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.797 dəfə oxundu
85 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.210 dəfə oxundu
86 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.900 dəfə oxundu
87 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 2.015 dəfə oxundu
88 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.512 dəfə oxundu
89 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 2.194 dəfə oxundu
90 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.306 dəfə oxundu
91 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.563 dəfə oxundu
92 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.159 dəfə oxundu
93 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.896 dəfə oxundu
94 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 3.973 dəfə oxundu
95 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.475 dəfə oxundu
96 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 5.346 dəfə oxundu
97 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 764 dəfə oxundu
98 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.119 dəfə oxundu
99 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.657 dəfə oxundu
100 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.849 dəfə oxundu