İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir?
Müsəlmanlar > Borc məsələləri > Cəzalar > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 11 Mayıs 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: İslam hüququna əsasən borcunu qaytara bilməyən şəxslərə həbs cəzası tətbiq olunur?

Cavab: Qaytarmağa gücü çatmadığına görə borcunu verə bilməyənlərə bir cəza verilmir. Bu barədə həmrəylik var. Çünki bu məsələ ilə əlaqədar ayə çox açıqdır. Allah Təala bu barədə belə buyurur:

“Borclu olan şəxs çətin vəziyyətdədirsə, ona vəziyyəti düzələnə [yaxşılaşana] qədər möhlət verin! [Borcu] ona bağışlamağınız sizin üçün daha xeyirlidir. Kaş ki, bunu biləydiniz!” (Bəqərə, 2/280)

Qaytarmağa gücü çatdığı halda, borcunu verməyi gecikdirənlərin həbs olunmağını Əbu Hənifə qəbul edib. Lakin o, bunu qaytarmağı gecikdirməyin cəzası kimi deyil, borclu şəxsi borcunu qaytarmağa məcbur etməyin və haqsızlığın qarşısını almağın bir yolu kimi qəbul edib. Çünki Əbu Hənifə borclunun mal-dövlətinin müsadirə olunub satılmağını qəbul etmir. Onun fikrincə, “əgər borclu adamın mal-mülkü varsa, hakim həmin mal-mülkün üzərində təsərrüf apara bilməz. Borclunu müddətsiz formada həbs edər ki, malını satsın və borcunu qaytarsın. Bunu alacağı olanlar haqlarını alsınlar və zülmün qarşısı alınsın deyə, həyata keçirər”.1

Borclu adam borcunu ödəyən kimi həbsdən azad edilir. Ona görə də məlum olur ki, bu, borcu gec qaytarmağın cəzası deyil. Həbs edilməmiş borcunu qaytaran adam həbsə düşməz.

Qeyd edək ki, belə hallarda həbs cəzası tətbiq etməyi lazım hesab edən başqa məzhəb yoxdur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əli ibn Əbu Bəkr Əl-Mərğinani, Əl-Hidayə Şərhu Bidayətil-Mübtədi, İstanbul, 1985, “Kitabul-Həcr, Babul-Həcr bi Səbəbid-Deyn”, 3-cü cild, s. 285. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.142 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 745 dəfə oxundu
2 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.115 dəfə oxundu
3 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.653 dəfə oxundu
4 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.826 dəfə oxundu
5 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.543 dəfə oxundu
6 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 1.031 dəfə oxundu
7 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.871 dəfə oxundu
8 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.732 dəfə oxundu
9 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.652 dəfə oxundu
10 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.682 dəfə oxundu
11 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.704 dəfə oxundu
12 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.538 dəfə oxundu
13 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.426 dəfə oxundu
14 Komissiya haqqı 29.06.09 1.766 dəfə oxundu
15 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 1.999 dəfə oxundu
16 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.379 dəfə oxundu
17 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.971 dəfə oxundu
18 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.789 dəfə oxundu
19 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.301 dəfə oxundu
20 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 823 dəfə oxundu
21 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.885 dəfə oxundu
22 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.462 dəfə oxundu
23 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 2.133 dəfə oxundu
24 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.800 dəfə oxundu
25 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 1.960 dəfə oxundu
26 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.367 dəfə oxundu
27 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudur? 19.10.16 683 dəfə oxundu
28 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 6.839 dəfə oxundu
29 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.717 dəfə oxundu
30 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.655 dəfə oxundu
31 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.582 dəfə oxundu
32 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.600 dəfə oxundu
33 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.310 dəfə oxundu
34 Əlimizdəki imkanları, malı necə dəyərləndirəcəyik? 28.07.17 77 dəfə oxundu
35 İşsizlik müavinəti 24.06.09 2.108 dəfə oxundu
36 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.940 dəfə oxundu
37 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.730 dəfə oxundu
38 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 3.156 dəfə oxundu
39 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 1.977 dəfə oxundu
40 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.465 dəfə oxundu
41 İş yerində şahid olduğumuz haqsızlıqlara qarşı necə davranmalıyıq? 01.12.17 97 dəfə oxundu
42 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.873 dəfə oxundu
43 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 1.977 dəfə oxundu
44 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.278 dəfə oxundu
45 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.633 dəfə oxundu
46 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 3.056 dəfə oxundu
47 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.140 dəfə oxundu
48 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.812 dəfə oxundu
49 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.563 dəfə oxundu
50 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.544 dəfə oxundu
51 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.319 dəfə oxundu
52 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 1.936 dəfə oxundu
53 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.620 dəfə oxundu
54 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.551 dəfə oxundu
55 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.956 dəfə oxundu
56 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.669 dəfə oxundu
57 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.659 dəfə oxundu
58 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.802 dəfə oxundu
59 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.416 dəfə oxundu
60 İnternet klub 26.06.09 2.603 dəfə oxundu
61 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.554 dəfə oxundu
62 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.462 dəfə oxundu
63 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.513 dəfə oxundu
64 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.827 dəfə oxundu
65 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.167 dəfə oxundu
66 Çayxana və kafe 26.06.09 3.018 dəfə oxundu
67 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.287 dəfə oxundu
68 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.971 dəfə oxundu
69 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.856 dəfə oxundu
70 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.258 dəfə oxundu
71 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.248 dəfə oxundu
72 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.446 dəfə oxundu
73 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 2.040 dəfə oxundu
74 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.169 dəfə oxundu
75 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 2.137 dəfə oxundu
76 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.406 dəfə oxundu
77 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.318 dəfə oxundu
78 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.641 dəfə oxundu
79 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.238 dəfə oxundu
80 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.484 dəfə oxundu
81 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.504 dəfə oxundu
82 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.703 dəfə oxundu
83 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.537 dəfə oxundu
84 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.360 dəfə oxundu
85 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.175 dəfə oxundu
86 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 2.025 dəfə oxundu
87 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.731 dəfə oxundu
88 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 2.081 dəfə oxundu
89 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.791 dəfə oxundu
90 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.204 dəfə oxundu
91 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.881 dəfə oxundu
92 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 2.013 dəfə oxundu
93 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.509 dəfə oxundu
94 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 2.146 dəfə oxundu
95 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.305 dəfə oxundu
96 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.553 dəfə oxundu
97 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.142 dəfə oxundu
98 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.867 dəfə oxundu
99 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 3.923 dəfə oxundu
100 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.475 dəfə oxundu