İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir?
Müsəlmanlar > Borc məsələləri > Cəzalar > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 11 Mayıs 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: İslam hüququna əsasən borcunu qaytara bilməyən şəxslərə həbs cəzası tətbiq olunur?

Cavab: Qaytarmağa gücü çatmadığına görə borcunu verə bilməyənlərə bir cəza verilmir. Bu barədə həmrəylik var. Çünki bu məsələ ilə əlaqədar ayə çox açıqdır. Allah Təala bu barədə belə buyurur:

“Borclu olan şəxs çətin vəziyyətdədirsə, ona vəziyyəti düzələnə [yaxşılaşana] qədər möhlət verin! [Borcu] ona bağışlamağınız sizin üçün daha xeyirlidir. Kaş ki, bunu biləydiniz!” (Bəqərə, 2/280)

Qaytarmağa gücü çatdığı halda, borcunu verməyi gecikdirənlərin həbs olunmağını Əbu Hənifə qəbul edib. Lakin o, bunu qaytarmağı gecikdirməyin cəzası kimi deyil, borclu şəxsi borcunu qaytarmağa məcbur etməyin və haqsızlığın qarşısını almağın bir yolu kimi qəbul edib. Çünki Əbu Hənifə borclunun mal-dövlətinin müsadirə olunub satılmağını qəbul etmir. Onun fikrincə, “əgər borclu adamın mal-mülkü varsa, hakim həmin mal-mülkün üzərində təsərrüf apara bilməz. Borclunu müddətsiz formada həbs edər ki, malını satsın və borcunu qaytarsın. Bunu alacağı olanlar haqlarını alsınlar və zülmün qarşısı alınsın deyə, həyata keçirər”.1

Borclu adam borcunu ödəyən kimi həbsdən azad edilir. Ona görə də məlum olur ki, bu, borcu gec qaytarmağın cəzası deyil. Həbs edilməmiş borcunu qaytaran adam həbsə düşməz.

Qeyd edək ki, belə hallarda həbs cəzası tətbiq etməyi lazım hesab edən başqa məzhəb yoxdur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əli ibn Əbu Bəkr Əl-Mərğinani, Əl-Hidayə Şərhu Bidayətil-Mübtədi, İstanbul, 1985, “Kitabul-Həcr, Babul-Həcr bi Səbəbid-Deyn”, 3-cü cild, s. 285. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.077 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.515 dəfə oxundu
2 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.915 dəfə oxundu
3 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.632 dəfə oxundu
4 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.626 dəfə oxundu
5 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.722 dəfə oxundu
6 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.385 dəfə oxundu
7 İnternet klub 26.06.09 2.558 dəfə oxundu
8 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.517 dəfə oxundu
9 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.414 dəfə oxundu
10 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.498 dəfə oxundu
11 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.747 dəfə oxundu
12 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.143 dəfə oxundu
13 Çayxana və kafe 26.06.09 2.922 dəfə oxundu
14 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.231 dəfə oxundu
15 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.943 dəfə oxundu
16 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.795 dəfə oxundu
17 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.226 dəfə oxundu
18 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.217 dəfə oxundu
19 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.399 dəfə oxundu
20 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 1.990 dəfə oxundu
21 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.045 dəfə oxundu
22 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 2.054 dəfə oxundu
23 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.381 dəfə oxundu
24 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.286 dəfə oxundu
25 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.463 dəfə oxundu
26 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.202 dəfə oxundu
27 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.427 dəfə oxundu
28 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.467 dəfə oxundu
29 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.639 dəfə oxundu
30 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.494 dəfə oxundu
31 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.236 dəfə oxundu
32 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.148 dəfə oxundu
33 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 1.979 dəfə oxundu
34 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.706 dəfə oxundu
35 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 1.907 dəfə oxundu
36 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.729 dəfə oxundu
37 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.176 dəfə oxundu
38 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.829 dəfə oxundu
39 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 1.980 dəfə oxundu
40 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.477 dəfə oxundu
41 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 2.041 dəfə oxundu
42 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.273 dəfə oxundu
43 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.525 dəfə oxundu
44 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.077 dəfə oxundu
45 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.813 dəfə oxundu
46 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 3.820 dəfə oxundu
47 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.436 dəfə oxundu
48 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 4.387 dəfə oxundu
49 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 708 dəfə oxundu
50 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.095 dəfə oxundu
51 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.625 dəfə oxundu
52 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.749 dəfə oxundu
53 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.409 dəfə oxundu
54 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 1.000 dəfə oxundu
55 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.844 dəfə oxundu
56 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.701 dəfə oxundu
57 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.629 dəfə oxundu
58 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.628 dəfə oxundu
59 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.672 dəfə oxundu
60 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.510 dəfə oxundu
61 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.396 dəfə oxundu
62 Komissiya haqqı 29.06.09 1.725 dəfə oxundu
63 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 1.963 dəfə oxundu
64 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.292 dəfə oxundu
65 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.938 dəfə oxundu
66 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.737 dəfə oxundu
67 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.283 dəfə oxundu
68 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 801 dəfə oxundu
69 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.830 dəfə oxundu
70 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.432 dəfə oxundu
71 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 2.073 dəfə oxundu
72 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.766 dəfə oxundu
73 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 1.852 dəfə oxundu
74 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.333 dəfə oxundu
75 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudur? 19.10.16 539 dəfə oxundu
76 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 6.191 dəfə oxundu
77 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.500 dəfə oxundu
78 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.624 dəfə oxundu
79 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.532 dəfə oxundu
80 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.555 dəfə oxundu
81 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.272 dəfə oxundu
82 İşsizlik müavinəti 24.06.09 2.062 dəfə oxundu
83 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.864 dəfə oxundu
84 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.675 dəfə oxundu
85 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 2.951 dəfə oxundu
86 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 1.919 dəfə oxundu
87 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.431 dəfə oxundu
88 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.827 dəfə oxundu
89 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 1.914 dəfə oxundu
90 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.166 dəfə oxundu
91 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.598 dəfə oxundu
92 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 2.839 dəfə oxundu
93 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.124 dəfə oxundu
94 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.782 dəfə oxundu
95 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.541 dəfə oxundu
96 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.526 dəfə oxundu
97 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.272 dəfə oxundu
98 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 1.825 dəfə oxundu
99 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.566 dəfə oxundu