İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir?
Müsəlmanlar > Borc məsələləri > Cəzalar > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 11 Mayıs 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: İslam hüququna əsasən borcunu qaytara bilməyən şəxslərə həbs cəzası tətbiq olunur?

Cavab: Qaytarmağa gücü çatmadığına görə borcunu verə bilməyənlərə bir cəza verilmir. Bu barədə həmrəylik var. Çünki bu məsələ ilə əlaqədar ayə çox açıqdır. Allah Təala bu barədə belə buyurur:

“Borclu olan şəxs çətin vəziyyətdədirsə, ona vəziyyəti düzələnə [yaxşılaşana] qədər möhlət verin! [Borcu] ona bağışlamağınız sizin üçün daha xeyirlidir. Kaş ki, bunu biləydiniz!” (Bəqərə, 2/280)

Qaytarmağa gücü çatdığı halda, borcunu verməyi gecikdirənlərin həbs olunmağını Əbu Hənifə qəbul edib. Lakin o, bunu qaytarmağı gecikdirməyin cəzası kimi deyil, borclu şəxsi borcunu qaytarmağa məcbur etməyin və haqsızlığın qarşısını almağın bir yolu kimi qəbul edib. Çünki Əbu Hənifə borclunun mal-dövlətinin müsadirə olunub satılmağını qəbul etmir. Onun fikrincə, “əgər borclu adamın mal-mülkü varsa, hakim həmin mal-mülkün üzərində təsərrüf apara bilməz. Borclunu müddətsiz formada həbs edər ki, malını satsın və borcunu qaytarsın. Bunu alacağı olanlar haqlarını alsınlar və zülmün qarşısı alınsın deyə, həyata keçirər”.1

Borclu adam borcunu ödəyən kimi həbsdən azad edilir. Ona görə də məlum olur ki, bu, borcu gec qaytarmağın cəzası deyil. Həbs edilməmiş borcunu qaytaran adam həbsə düşməz.

Qeyd edək ki, belə hallarda həbs cəzası tətbiq etməyi lazım hesab edən başqa məzhəb yoxdur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əli ibn Əbu Bəkr Əl-Mərğinani, Əl-Hidayə Şərhu Bidayətil-Mübtədi, İstanbul, 1985, “Kitabul-Həcr, Babul-Həcr bi Səbəbid-Deyn”, 3-cü cild, s. 285. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.179 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 İnternet klub 26.06.09 2.634 dəfə oxundu
2 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.564 dəfə oxundu
3 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.477 dəfə oxundu
4 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.516 dəfə oxundu
5 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.862 dəfə oxundu
6 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.176 dəfə oxundu
7 Çayxana və kafe 26.06.09 3.081 dəfə oxundu
8 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.334 dəfə oxundu
9 Ətriyyat al-veri 24.01.11 2.002 dəfə oxundu
10 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.880 dəfə oxundu
11 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.280 dəfə oxundu
12 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.254 dəfə oxundu
13 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.487 dəfə oxundu
14 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 2.085 dəfə oxundu
15 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.293 dəfə oxundu
16 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 2.199 dəfə oxundu
17 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.408 dəfə oxundu
18 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.335 dəfə oxundu
19 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.711 dəfə oxundu
20 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.258 dəfə oxundu
21 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.504 dəfə oxundu
22 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.525 dəfə oxundu
23 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.737 dəfə oxundu
24 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.560 dəfə oxundu
25 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.541 dəfə oxundu
26 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.188 dəfə oxundu
27 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 2.040 dəfə oxundu
28 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.740 dəfə oxundu
29 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 2.233 dəfə oxundu
30 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.815 dəfə oxundu
31 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.232 dəfə oxundu
32 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.946 dəfə oxundu
33 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 2.020 dəfə oxundu
34 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.514 dəfə oxundu
35 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 2.249 dəfə oxundu
36 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.308 dəfə oxundu
37 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.568 dəfə oxundu
38 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.179 dəfə oxundu
39 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.901 dəfə oxundu
40 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 4.023 dəfə oxundu
41 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.482 dəfə oxundu
42 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 5.722 dəfə oxundu
43 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 834 dəfə oxundu
44 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.130 dəfə oxundu
45 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.663 dəfə oxundu
46 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.870 dəfə oxundu
47 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.669 dəfə oxundu
48 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 1.045 dəfə oxundu
49 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.881 dəfə oxundu
50 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.752 dəfə oxundu
51 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.659 dəfə oxundu
52 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.717 dəfə oxundu
53 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.720 dəfə oxundu
54 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.554 dəfə oxundu
55 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.446 dəfə oxundu
56 Komissiya haqqı 29.06.09 1.801 dəfə oxundu
57 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 2.102 dəfə oxundu
58 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.428 dəfə oxundu
59 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.981 dəfə oxundu
60 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.830 dəfə oxundu
61 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.316 dəfə oxundu
62 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 834 dəfə oxundu
63 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.895 dəfə oxundu
64 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.468 dəfə oxundu
65 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 2.162 dəfə oxundu
66 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.816 dəfə oxundu
67 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 2.097 dəfə oxundu
68 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.382 dəfə oxundu
69 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudurmu? 19.10.16 820 dəfə oxundu
70 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 7.280 dəfə oxundu
71 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.861 dəfə oxundu
72 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.668 dəfə oxundu
73 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.605 dəfə oxundu
74 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.627 dəfə oxundu
75 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.320 dəfə oxundu
76 Əlimizdəki imkanları, malı necə dəyərləndirəcəyik? 28.07.17 123 dəfə oxundu
77 İşsizlik müavinəti 24.06.09 2.120 dəfə oxundu
78 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.992 dəfə oxundu
79 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.756 dəfə oxundu
80 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 3.396 dəfə oxundu
81 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 2.005 dəfə oxundu
82 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.477 dəfə oxundu
83 İş yerində şahid olduğumuz haqsızlıqlara qarşı necə davranmalıyıq? 01.12.17 130 dəfə oxundu
84 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.886 dəfə oxundu
85 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 2.012 dəfə oxundu
86 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.334 dəfə oxundu
87 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.646 dəfə oxundu
88 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 3.205 dəfə oxundu
89 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.145 dəfə oxundu
90 Dövlətin iqtisad üçün Avropa şirkətlərindən məsləhətçi alması doğrudurmu? 26.10.18 51 dəfə oxundu
91 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.820 dəfə oxundu
92 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.564 dəfə oxundu
93 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.548 dəfə oxundu
94 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.354 dəfə oxundu
95 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 2.041 dəfə oxundu
96 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.675 dəfə oxundu
97 İpoteka ilə ev almaq olarmı? 08.04.19 282 dəfə oxundu
98 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.569 dəfə oxundu
99 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.980 dəfə oxundu
100 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.699 dəfə oxundu