İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir?
Müsəlmanlar > Borc məsələləri > Cəzalar > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 11 Mayıs 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: İslam hüququna əsasən borcunu qaytara bilməyən şəxslərə həbs cəzası tətbiq olunur?

Cavab: Qaytarmağa gücü çatmadığına görə borcunu verə bilməyənlərə bir cəza verilmir. Bu barədə həmrəylik var. Çünki bu məsələ ilə əlaqədar ayə çox açıqdır. Allah Təala bu barədə belə buyurur:

“Borclu olan şəxs çətin vəziyyətdədirsə, ona vəziyyəti düzələnə [yaxşılaşana] qədər möhlət verin! [Borcu] ona bağışlamağınız sizin üçün daha xeyirlidir. Kaş ki, bunu biləydiniz!” (Bəqərə, 2/280)

Qaytarmağa gücü çatdığı halda, borcunu verməyi gecikdirənlərin həbs olunmağını Əbu Hənifə qəbul edib. Lakin o, bunu qaytarmağı gecikdirməyin cəzası kimi deyil, borclu şəxsi borcunu qaytarmağa məcbur etməyin və haqsızlığın qarşısını almağın bir yolu kimi qəbul edib. Çünki Əbu Hənifə borclunun mal-dövlətinin müsadirə olunub satılmağını qəbul etmir. Onun fikrincə, “əgər borclu adamın mal-mülkü varsa, hakim həmin mal-mülkün üzərində təsərrüf apara bilməz. Borclunu müddətsiz formada həbs edər ki, malını satsın və borcunu qaytarsın. Bunu alacağı olanlar haqlarını alsınlar və zülmün qarşısı alınsın deyə, həyata keçirər”.1

Borclu adam borcunu ödəyən kimi həbsdən azad edilir. Ona görə də məlum olur ki, bu, borcu gec qaytarmağın cəzası deyil. Həbs edilməmiş borcunu qaytaran adam həbsə düşməz.

Qeyd edək ki, belə hallarda həbs cəzası tətbiq etməyi lazım hesab edən başqa məzhəb yoxdur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əli ibn Əbu Bəkr Əl-Mərğinani, Əl-Hidayə Şərhu Bidayətil-Mübtədi, İstanbul, 1985, “Kitabul-Həcr, Babul-Həcr bi Səbəbid-Deyn”, 3-cü cild, s. 285. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.108 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.270 dəfə oxundu
2 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.164 dəfə oxundu
3 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 2.002 dəfə oxundu
4 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.723 dəfə oxundu
5 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 1.941 dəfə oxundu
6 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.754 dəfə oxundu
7 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.192 dəfə oxundu
8 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.849 dəfə oxundu
9 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 2.002 dəfə oxundu
10 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.500 dəfə oxundu
11 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 2.074 dəfə oxundu
12 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.292 dəfə oxundu
13 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.545 dəfə oxundu
14 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.108 dəfə oxundu
15 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.840 dəfə oxundu
16 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 3.852 dəfə oxundu
17 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.453 dəfə oxundu
18 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 4.522 dəfə oxundu
19 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 726 dəfə oxundu
20 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.109 dəfə oxundu
21 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.645 dəfə oxundu
22 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.769 dəfə oxundu
23 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.442 dəfə oxundu
24 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 1.020 dəfə oxundu
25 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.864 dəfə oxundu
26 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.725 dəfə oxundu
27 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.648 dəfə oxundu
28 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.645 dəfə oxundu
29 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.691 dəfə oxundu
30 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.535 dəfə oxundu
31 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.413 dəfə oxundu
32 Komissiya haqqı 29.06.09 1.741 dəfə oxundu
33 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 1.986 dəfə oxundu
34 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.321 dəfə oxundu
35 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.955 dəfə oxundu
36 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.763 dəfə oxundu
37 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.297 dəfə oxundu
38 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 818 dəfə oxundu
39 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.852 dəfə oxundu
40 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.450 dəfə oxundu
41 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 2.095 dəfə oxundu
42 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.784 dəfə oxundu
43 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 1.881 dəfə oxundu
44 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.359 dəfə oxundu
45 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudur? 19.10.16 567 dəfə oxundu
46 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 6.251 dəfə oxundu
47 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.527 dəfə oxundu
48 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.650 dəfə oxundu
49 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.553 dəfə oxundu
50 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.576 dəfə oxundu
51 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.293 dəfə oxundu
52 Əlimizdəki imkanları, malı necə dəyərləndirəcəyik? 28.07.17 31 dəfə oxundu
53 İşsizlik müavinəti 24.06.09 2.083 dəfə oxundu
54 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.879 dəfə oxundu
55 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.694 dəfə oxundu
56 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 2.986 dəfə oxundu
57 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 1.940 dəfə oxundu
58 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.453 dəfə oxundu
59 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.841 dəfə oxundu
60 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 1.938 dəfə oxundu
61 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.192 dəfə oxundu
62 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.620 dəfə oxundu
63 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 2.888 dəfə oxundu
64 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.138 dəfə oxundu
65 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.796 dəfə oxundu
66 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.558 dəfə oxundu
67 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.543 dəfə oxundu
68 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.294 dəfə oxundu
69 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 1.852 dəfə oxundu
70 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.592 dəfə oxundu
71 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.535 dəfə oxundu
72 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.932 dəfə oxundu
73 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.643 dəfə oxundu
74 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.645 dəfə oxundu
75 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.742 dəfə oxundu
76 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.404 dəfə oxundu
77 İnternet klub 26.06.09 2.584 dəfə oxundu
78 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.536 dəfə oxundu
79 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.440 dəfə oxundu
80 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.507 dəfə oxundu
81 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.779 dəfə oxundu
82 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.157 dəfə oxundu
83 Çayxana və kafe 26.06.09 2.952 dəfə oxundu
84 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.258 dəfə oxundu
85 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.962 dəfə oxundu
86 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.815 dəfə oxundu
87 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.243 dəfə oxundu
88 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.236 dəfə oxundu
89 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.423 dəfə oxundu
90 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 2.007 dəfə oxundu
91 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.079 dəfə oxundu
92 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 2.082 dəfə oxundu
93 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.397 dəfə oxundu
94 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.306 dəfə oxundu
95 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.508 dəfə oxundu
96 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.216 dəfə oxundu
97 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.458 dəfə oxundu
98 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.479 dəfə oxundu
99 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.667 dəfə oxundu
100 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.515 dəfə oxundu