İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir?
Müsəlmanlar > Borc məsələləri > Cəzalar > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 11 Mayıs 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: İslam hüququna əsasən borcunu qaytara bilməyən şəxslərə həbs cəzası tətbiq olunur?

Cavab: Qaytarmağa gücü çatmadığına görə borcunu verə bilməyənlərə bir cəza verilmir. Bu barədə həmrəylik var. Çünki bu məsələ ilə əlaqədar ayə çox açıqdır. Allah Təala bu barədə belə buyurur:

“Borclu olan şəxs çətin vəziyyətdədirsə, ona vəziyyəti düzələnə [yaxşılaşana] qədər möhlət verin! [Borcu] ona bağışlamağınız sizin üçün daha xeyirlidir. Kaş ki, bunu biləydiniz!” (Bəqərə, 2/280)

Qaytarmağa gücü çatdığı halda, borcunu verməyi gecikdirənlərin həbs olunmağını Əbu Hənifə qəbul edib. Lakin o, bunu qaytarmağı gecikdirməyin cəzası kimi deyil, borclu şəxsi borcunu qaytarmağa məcbur etməyin və haqsızlığın qarşısını almağın bir yolu kimi qəbul edib. Çünki Əbu Hənifə borclunun mal-dövlətinin müsadirə olunub satılmağını qəbul etmir. Onun fikrincə, “əgər borclu adamın mal-mülkü varsa, hakim həmin mal-mülkün üzərində təsərrüf apara bilməz. Borclunu müddətsiz formada həbs edər ki, malını satsın və borcunu qaytarsın. Bunu alacağı olanlar haqlarını alsınlar və zülmün qarşısı alınsın deyə, həyata keçirər”.1

Borclu adam borcunu ödəyən kimi həbsdən azad edilir. Ona görə də məlum olur ki, bu, borcu gec qaytarmağın cəzası deyil. Həbs edilməmiş borcunu qaytaran adam həbsə düşməz.

Qeyd edək ki, belə hallarda həbs cəzası tətbiq etməyi lazım hesab edən başqa məzhəb yoxdur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əli ibn Əbu Bəkr Əl-Mərğinani, Əl-Hidayə Şərhu Bidayətil-Mübtədi, İstanbul, 1985, “Kitabul-Həcr, Babul-Həcr bi Səbəbid-Deyn”, 3-cü cild, s. 285. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
2.127 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.329 dəfə oxundu
2 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 1.170 dəfə oxundu
3 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 2.022 dəfə oxundu
4 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.726 dəfə oxundu
5 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 2.042 dəfə oxundu
6 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.784 dəfə oxundu
7 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.199 dəfə oxundu
8 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.875 dəfə oxundu
9 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 2.011 dəfə oxundu
10 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.506 dəfə oxundu
11 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 2.122 dəfə oxundu
12 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.305 dəfə oxundu
13 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.549 dəfə oxundu
14 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 2.127 dəfə oxundu
15 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.861 dəfə oxundu
16 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 3.902 dəfə oxundu
17 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.462 dəfə oxundu
18 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 4.918 dəfə oxundu
19 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 742 dəfə oxundu
20 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 1.114 dəfə oxundu
21 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.650 dəfə oxundu
22 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.807 dəfə oxundu
23 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.519 dəfə oxundu
24 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 1.026 dəfə oxundu
25 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.868 dəfə oxundu
26 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.731 dəfə oxundu
27 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.650 dəfə oxundu
28 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.663 dəfə oxundu
29 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.702 dəfə oxundu
30 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.538 dəfə oxundu
31 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.422 dəfə oxundu
32 Komissiya haqqı 29.06.09 1.759 dəfə oxundu
33 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 1.995 dəfə oxundu
34 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.372 dəfə oxundu
35 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.967 dəfə oxundu
36 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.786 dəfə oxundu
37 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.300 dəfə oxundu
38 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 822 dəfə oxundu
39 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.864 dəfə oxundu
40 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.460 dəfə oxundu
41 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 2.128 dəfə oxundu
42 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.792 dəfə oxundu
43 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 1.947 dəfə oxundu
44 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.361 dəfə oxundu
45 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudur? 19.10.16 652 dəfə oxundu
46 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 6.729 dəfə oxundu
47 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.668 dəfə oxundu
48 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.654 dəfə oxundu
49 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.571 dəfə oxundu
50 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.590 dəfə oxundu
51 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.304 dəfə oxundu
52 Əlimizdəki imkanları, malı necə dəyərləndirəcəyik? 28.07.17 67 dəfə oxundu
53 İşsizlik müavinəti 24.06.09 2.104 dəfə oxundu
54 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.920 dəfə oxundu
55 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.723 dəfə oxundu
56 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 3.103 dəfə oxundu
57 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 1.962 dəfə oxundu
58 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.463 dəfə oxundu
59 İş yerində şahid olduğumuz haqsızlıqlara qarşı necə davranmalıyıq? 01.12.17 92 dəfə oxundu
60 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.854 dəfə oxundu
61 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 1.968 dəfə oxundu
62 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 3.254 dəfə oxundu
63 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.632 dəfə oxundu
64 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 3.019 dəfə oxundu
65 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.140 dəfə oxundu
66 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.807 dəfə oxundu
67 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.562 dəfə oxundu
68 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.544 dəfə oxundu
69 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.312 dəfə oxundu
70 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 1.907 dəfə oxundu
71 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.615 dəfə oxundu
72 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.546 dəfə oxundu
73 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.947 dəfə oxundu
74 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.662 dəfə oxundu
75 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.657 dəfə oxundu
76 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.789 dəfə oxundu
77 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.412 dəfə oxundu
78 İnternet klub 26.06.09 2.593 dəfə oxundu
79 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.549 dəfə oxundu
80 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.461 dəfə oxundu
81 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.512 dəfə oxundu
82 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.813 dəfə oxundu
83 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.165 dəfə oxundu
84 Çayxana və kafe 26.06.09 3.001 dəfə oxundu
85 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.275 dəfə oxundu
86 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.969 dəfə oxundu
87 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.849 dəfə oxundu
88 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.254 dəfə oxundu
89 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.245 dəfə oxundu
90 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.441 dəfə oxundu
91 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 2.030 dəfə oxundu
92 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 2.151 dəfə oxundu
93 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 2.113 dəfə oxundu
94 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.406 dəfə oxundu
95 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.315 dəfə oxundu
96 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.603 dəfə oxundu
97 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.230 dəfə oxundu
98 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.481 dəfə oxundu
99 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.502 dəfə oxundu
100 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.690 dəfə oxundu