İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir?
Müsəlmanlar > Borc məsələləri > Cəzalar > Fitvalar > İş həyatı Tarix: 11 Mayıs 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: İslam hüququna əsasən borcunu qaytara bilməyən şəxslərə həbs cəzası tətbiq olunur?

Cavab: Qaytarmağa gücü çatmadığına görə borcunu verə bilməyənlərə bir cəza verilmir. Bu barədə həmrəylik var. Çünki bu məsələ ilə əlaqədar ayə çox açıqdır. Allah Təala bu barədə belə buyurur:

“Borclu olan şəxs çətin vəziyyətdədirsə, ona vəziyyəti düzələnə [yaxşılaşana] qədər möhlət verin! [Borcu] ona bağışlamağınız sizin üçün daha xeyirlidir. Kaş ki, bunu biləydiniz!” (Bəqərə, 2/280)

Qaytarmağa gücü çatdığı halda, borcunu verməyi gecikdirənlərin həbs olunmağını Əbu Hənifə qəbul edib. Lakin o, bunu qaytarmağı gecikdirməyin cəzası kimi deyil, borclu şəxsi borcunu qaytarmağa məcbur etməyin və haqsızlığın qarşısını almağın bir yolu kimi qəbul edib. Çünki Əbu Hənifə borclunun mal-dövlətinin müsadirə olunub satılmağını qəbul etmir. Onun fikrincə, “əgər borclu adamın mal-mülkü varsa, hakim həmin mal-mülkün üzərində təsərrüf apara bilməz. Borclunu müddətsiz formada həbs edər ki, malını satsın və borcunu qaytarsın. Bunu alacağı olanlar haqlarını alsınlar və zülmün qarşısı alınsın deyə, həyata keçirər”.1

Borclu adam borcunu ödəyən kimi həbsdən azad edilir. Ona görə də məlum olur ki, bu, borcu gec qaytarmağın cəzası deyil. Həbs edilməmiş borcunu qaytaran adam həbsə düşməz.

Qeyd edək ki, belə hallarda həbs cəzası tətbiq etməyi lazım hesab edən başqa məzhəb yoxdur.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

  1. Əli ibn Əbu Bəkr Əl-Mərğinani, Əl-Hidayə Şərhu Bidayətil-Mübtədi, İstanbul, 1985, “Kitabul-Həcr, Babul-Həcr bi Səbəbid-Deyn”, 3-cü cild, s. 285. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.934 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Kassa çeki kəsməmək 24.06.09 2.369 dəfə oxundu
2 Mənim bir qadın kimi qadın bərbəri işləməyim düzdür? 22.03.10 1.789 dəfə oxundu
3 İçkili yerlərin sahiblərinin Qurana əsasən hökmü nədir? 25.09.11 1.492 dəfə oxundu
4 Gecə növbəsində işləməyin dini cəhətdən bir eybi var? 20.10.11 1.485 dəfə oxundu
5 Pulu bankda faizli hesabda saxlanan şəxsin maaşı haramdır? 25.02.12 1.546 dəfə oxundu
6 Mağazanı bank və ya içki satana icarəyə vermək olar? 22.03.13 1.228 dəfə oxundu
7 İnternet klub 26.06.09 2.413 dəfə oxundu
8 Xaricdə qeyri-qanuni işləmək dini cəhətdən düzgündür? 22.03.10 1.390 dəfə oxundu
9 Qadın dükan işlədə bilər? 19.01.10 2.255 dəfə oxundu
10 Həkim özəl xəstəxanaya göndərdiyi xəstələrin sayına görə pul ala bilər? 05.12.11 1.377 dəfə oxundu
11 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.570 dəfə oxundu
12 Tender əməkdaşlarını bir şeyə qonaq etmək düzgündür? 05.04.13 1.003 dəfə oxundu
13 Çayxana və kafe 26.06.09 2.758 dəfə oxundu
14 Mən banklardan kredit götürən adamlara maşın sata bilərəm? 15.04.10 3.089 dəfə oxundu
15 Ətriyyat al-veri 24.01.11 1.813 dəfə oxundu
16 Haqsız olanı haqlı çıxardan vəkil və hakimin o biri dünyada halı necə olacaq? 08.12.11 1.625 dəfə oxundu
17 Bir gid turistləri apardığı müəssisədən komissiya haqqı ala bilər? 01.05.12 1.107 dəfə oxundu
18 Tacirlər açıq hesabla iş gördükləri vaxt əsas nəyə fikri verməlidirlər? 21.04.13 1.090 dəfə oxundu
19 İş vaxtı kənar işlərlə məşğul olmaq 17.07.14 1.248 dəfə oxundu
20 Bu rüşvətdir, yoxsa hədiyyə? 15.04.10 1.844 dəfə oxundu
21 Al-verdə 100% qazanc götürmək halaldır? 01.02.11 1.920 dəfə oxundu
22 Ruzi qazanmaq məsələsində insanın rolu nədən ibarətdir? 27.12.11 1.864 dəfə oxundu
23 Vəkilin müsadirə vaxtı polis əməkdaşına verdiyi pul halaldır? 30.05.12 1.245 dəfə oxundu
24 Bankların pensiyaçılara verdiyi təşviqi pul halaldır? 04.05.13 1.145 dəfə oxundu
25 İşdən qovulan insanların kompensasiya almaq hüquqları var? 08.03.10 2.232 dəfə oxundu
26 Dövlət qulluqçularının aldıqları maaş halaldır? 20.04.10 2.068 dəfə oxundu
27 Arendada olan mağazanın bir tərəfini arendaya vermək olar? 04.02.11 2.257 dəfə oxundu
28 İş yerində yeni il münasibətilə verilən sovqatı almaq düzdür? 30.12.11 1.336 dəfə oxundu
29 Kredit götürən müəssisədə işləyən şəxsin məvacibi haramdır? 04.06.12 1.497 dəfə oxundu
30 Bankların əhaliyə göstərdiyi xidmətlərdən istifadə etmək olar? 16.05.13 1.357 dəfə oxundu
31 Lizinq sistemi nədir? 16.10.14 1.065 dəfə oxundu
32 Xeyir və ziyana qatlanmadan sabit bir gəlir müqabilində şəriklik 28.05.14 993 dəfə oxundu
33 Bina hələ tikilməmiş mənzilləri satmaq və almaq olar? 11.02.11 1.803 dəfə oxundu
34 Alıcını bankdan kredit götürməyə istiqamətləndirmək olar? 03.01.12 1.559 dəfə oxundu
35 Pleysteyşın klub açmaq və ordan pul qazanmaq düzgündür? 17.06.12 1.744 dəfə oxundu
36 İmam-camaatın dövlətdən maaş almağı düzgündür? 22.05.13 1.546 dəfə oxundu
37 Jokey olmaq günahdır? 07.05.14 1.046 dəfə oxundu
38 Bir müsəlman McDonalds kimi yerlərdə işləyə bilər? 10.05.10 1.704 dəfə oxundu
39 Satış nümayəndəliyi alıb rəqabətə mane olmaq düzdür? 14.02.11 1.841 dəfə oxundu
40 Öz xoşu ilə işdən çıxan şəxs müavinət ala bilər? 09.01.12 1.346 dəfə oxundu
41 Müvəqqəti formada içkili bir yerdə işləmək olar? 25.06.12 1.856 dəfə oxundu
42 Söz verdiyi işi vaxtında görməyənə pul cəriməsi tətbiq etmək olar? 18.06.13 1.130 dəfə oxundu
43 Qeyri-iş günlərində işləyənlər əlavə pul almalıdırlar? 12.09.14 1.398 dəfə oxundu
44 İslam hüququnda borcunu ödəyə bilməyənin cəzası nədir? 11.05.10 1.934 dəfə oxundu
45 Faktorinq şirkətləri ilə işləmək düzdür? 29.04.11 1.659 dəfə oxundu
46 Bir şeyi tərəzidə çəkəndə tara nəzərə alınmalıdır? 10.01.12 3.656 dəfə oxundu
47 Biznes üçün kredit götürmək istəyən bir nəfərə şərik olmaq olar? 12.08.12 1.299 dəfə oxundu
48 Kredit kartı ilə qızıl alıb hissə-hissə ödəmək olar? 02.07.13 3.884 dəfə oxundu
49 Pulunu işlətmək istəyən bir insan şərikliyi necə qurmalıdır? 14.09.15 586 dəfə oxundu
50 Bankların vəkili olmaq günahdır? 20.05.14 956 dəfə oxundu
51 İşimə görə qadınlarla tək başına qala bilərəm? 30.04.11 1.489 dəfə oxundu
52 Səhm alqı-satqısı ilə məşğul olmaq olar? 17.01.12 1.597 dəfə oxundu
53 Qurana əsasən qadın işləyə bilər? 30.08.12 2.219 dəfə oxundu
54 Möhtəkirlərlə necə mübarizə aparmaq lazımdır? 16.12.14 854 dəfə oxundu
55 Turistlərlə alverdən sonra halallaşmaq olar? 24.06.09 1.721 dəfə oxundu
56 Bir müsəlman manekenliyi özünə peşə seçə bilər? 29.12.09 1.573 dəfə oxundu
57 Bir malın mənşəyini dəyişdirmək düzdür? 14.06.11 1.510 dəfə oxundu
58 Cümə günü İslamda istirahət günüdür, yoxsa iş günü? 23.05.11 1.502 dəfə oxundu
59 Qiyməti qızışdırmaq halaldır? 01.02.12 1.489 dəfə oxundu
60 Dövlət təşkilatına tapşırıqla işə girmək olar? 10.12.12 1.361 dəfə oxundu
61 Taksi şoferinin biədəb işlər görən kliyentlərə münasibəti necə olmalıdır? 15.08.13 1.276 dəfə oxundu
62 Komissiya haqqı 29.06.09 1.599 dəfə oxundu
63 Əgər bir insan həkimdirsə, ən yaxşı həkim olmağa çalışmalıdır? 06.01.10 1.812 dəfə oxundu
64 Pensiya almaq halaldır? 16.11.14 1.128 dəfə oxundu
65 Əmtəə birjasında iş görmək halaldır? 28.04.11 1.772 dəfə oxundu
66 Faizlə işləyən bankla faizsiz iş görmək olar? 03.02.12 1.600 dəfə oxundu
67 Hədislərə əsasən elektronik satış əməliyyatı düzgündür? 20.01.13 1.156 dəfə oxundu
68 Bir vəkil müvəkkilinin faizli əməliyyatları üçün vəkillik edə bilər? 15.05.15 670 dəfə oxundu
69 İşsizlik və müavinət 29.06.09 1.677 dəfə oxundu
70 Ehtiyacı olmadığı halda müavinət üçün müraciət etmək 08.07.14 1.282 dəfə oxundu
71 Dində mühasib olmağa necə baxılır? 30.07.10 1.906 dəfə oxundu
72 İş yerində dinə zidd söhbətlər olduqda nə etmək lazımdır? 28.07.11 1.626 dəfə oxundu
73 Haram olan bir şeyi istehsal etmək və satmaq olar? 06.02.12 1.665 dəfə oxundu
74 Nahaq yerə alınan malı qaytarmaq üçün rüşvət vermək günahdır? 26.01.13 1.175 dəfə oxundu
75 Bir müsəlmanın qalstuk taxması doğrudur? 19.10.16 338 dəfə oxundu
76 Akvariumda balıq saxlamaq 29.06.09 5.538 dəfə oxundu
77 Allah ruzini öz istədiyinə verir, yoxsa çalışana? 15.04.14 1.321 dəfə oxundu
78 Satılan malın bütün xüsusiyyətlərini alıcıya bildirmək lazımdır? 05.01.12 1.486 dəfə oxundu
79 Maaş çox ola-ola minimum əmək haqqı kimi göstərmək 06.07.14 1.361 dəfə oxundu
80 Vəzifə başında olan dövləq qulluqçusu kimdənsə hədiyyə ala bilər? 20.02.12 1.412 dəfə oxundu
81 Zərgərlərin bir-birinə qızıl kirayəyə verməyi düzgündür? 08.02.13 1.126 dəfə oxundu
82 İşsizlik müavinəti 24.06.09 1.892 dəfə oxundu
83 Tütün fabrikində işləmək günahdır? 19.03.10 1.717 dəfə oxundu
84 Ziyana da şərik olmadan şəriklik etmək olar? 26.11.10 1.549 dəfə oxundu
85 Əks cinsi masaj eləmək olar? 21.09.11 2.704 dəfə oxundu
86 Lyoness sistemindən pul qazanmaq olar? 13.07.11 1.779 dəfə oxundu
87 Zərgərdən qızıl borcu almağın şərtləri nədir? 28.02.13 1.263 dəfə oxundu
88 Pensiya və əlavə iş 24.06.09 1.697 dəfə oxundu
89 Şadlıq sarayı işlətmək dini cəhətdən düzgündür? 19.03.10 1.768 dəfə oxundu
90 Qızılı satan kimi aşağı qiymətlə təzədən almaq düzgündür? 17.12.10 2.973 dəfə oxundu
91 Sabit bir xeyir götürmək üçün pulumu zərgərə verə bilərəm? 26.09.11 1.468 dəfə oxundu
92 Forex sistemi ilə valyuta alıb satmaq düzgündür? 27.04.10 2.582 dəfə oxundu
93 Tenderi qabaqcadan müəyyənləşdirilən şirkətə vermək düzgündür? 06.03.13 1.027 dəfə oxundu
94 Həkimlər müalicə edə bilmədikləri xəstədən pul ala bilərlər? 29.06.09 1.653 dəfə oxundu
95 Başqasının yerinə növbəyə çıxmaq düzgündür? 19.03.10 1.408 dəfə oxundu
96 Şəriklərdən birinin öz mayasına təminat istəməyi düzdür? 14.01.11 1.376 dəfə oxundu
97 Ev alqı-satqısı ilə məşğul olmaq haramdır? 08.10.11 2.101 dəfə oxundu
98 Şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləmək olar? 24.02.12 1.634 dəfə oxundu
99 Qazancın halallığı üçün nəyə fikir vermək lazımdır? 10.03.13 1.395 dəfə oxundu