Ayaq üstə sidiyə getmək günahdır?
Müsəlmanlar > Dəstəmaz > Fitvalar Tarix: 20 Nisan 2010 Tövsiyə et Çap et
Sual: Ayaq üstə sidik çıxartmağın hökmü nədir? Biz bir kitabda belə bir şey oxumuşuq: Allahın elçisi (s. a. v.) buyurdu: “Ayaq üstə sidiyə getməyin, bu, ədəbə ziddir”. Bu hədis düzgündür?

Cavab: Sizin bəhs etdiyiniz hədis səhih (mötəbər, etibarlı) hədis kitablarında yoxdur. Oturub sidik ifraz etmək (işəmək, simək) sidiyin sıçramamağı üçündür. Peyğəmbərimizin (s. a. v.) ayaq üstə sidiyə getdiyinə dair rəvayət var.

Əbu Musa (r. a.) nəql edir: “Bir gün mən rəsulullahın (s. a. v.) yanında idim. O kiçik ayaqyolu ehtiyacını aradan qaldırmaq istəyirdi. Dərhal bir divarın dibinə – qumlu torpaq olan bir yerə gəlib dəstəmazını pozdu. Sonra: “Sizdən bir nəfər kiçik dəstəmazı pozmaq (sidiyə getmək) istəyəndə münasib bir yer axtarsın!”, – deyə buyurdu.1 Əbu Vaildən gələn bir rəvayət isə belədir: “Əbu Musa (r. a.) kiçik ayaqyolu ehtiyacını aradan qaldırmaq məsələsində çox diqqətli davranırdı (üstünə sıçratmamaq üçün çox diqqət sərf edirdi). (O qədər çox ki), sidiyə çıxdığı vaxt onu bir şüşənin içərisinə boşaldır və: “Bəni İsraildən birinin bədəninə sidik dəysə, həmin adam kirlənən dərisini bıçaqla qazıyırdı”, – deyirdi.

(Bunu eşidən) Huzeyfə (r. a.) dedi ki, mən sizin yoldaşınızın bu məsələdə bu qədər çox diqqətli olmamağına üstünlük verərdim. Mən peyğəmbərlə (s. a. v.) bir dəfə birlikdə olduğumuz bir vaxtı xatırlayıram. Belə ki, biz onunla birgə gedirdik. Birdən bir camaatın bir divarın arxasında zibillik (küllük) kimi istifadə etdiyi bir yerə gəlib çatdıq. Peyğəmbər (s. a. v.) eynilə sizin aranızdan bir nəfərin etdiyi kimi dayanıb ayaq üstə sidiyə getdi. Bu dəm mən ondan uzaqlaşmaq istədim. O isə mənə işarə elədi ki, yaxın dayanım. Mən də geri qayıdıb onun arxa tərəfində durdum və dəstəmazını pozana qədər gözlədim”.2

Qeyd edək ki, ayaq üstə sidiyə getmək Hənbəli məzhəbində mübah, Maliki məzhəbində isə əgər kənara və üst-başa sıçramaq ehtimalı yoxdursa, caiz (icazə verilən), əks təqdirdə məkruh hesab olunur. Alimlərin əksəriyyəti üzrsüz səbəbdən ayaq üstə sidiyə getməyi məkruh hesab edirlər; ancaq onların fikrincə, buradakı məkruhluq tənzihi kərahətdir. Nəvəvinin və Bəzlul-məchudun müəllifinin izahlarına əsasən Hənəfilərin fikri də belədir.3

  1. Əbu Davud, Təharət (təmizlik), 2. []
  2. Buxari, Vudu (dəstəmaz), 65, 66, 67; Müslim, Təharət (təmizlik), 73, 74 (273); Əbu Davud, Təharət (təmizlik), 12; Tirmizi, Təharət (təmizlik), 9; Nəsai, Təharət (təmizlik), 24. []
  3. Sünəni Əbu Davud, tərcümə və şərh, Hüseyin Karapınar, Necati Yeniel, Necat Akdeniz, Şamil nəşriyyatı, Təharət (təmizlik), 12-ci bab, 23-cü hədisin şərhi. []
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
4.053 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Dəstəmazın sınıb sınmadığına dair şübhə yarandığı vaxt nə etmək lazımdır? 16.02.10 2.318 dəfə oxundu
2 Ayaq üstə sidiyə getmək günahdır? 20.04.10 4.053 dəfə oxundu
3 Namazda gülmək həm namazı, həm də dəstəmazı pozur? 20.12.11 9.497 dəfə oxundu
4 Ana dəstəmazı olmadığı vaxt öz körpəsini əmizdirə bilər? 23.01.10 1.729 dəfə oxundu
5 Övrət yerinə toxunmaq dəstəmazı pozur? 20.04.10 2.885 dəfə oxundu
6 Başa məsh çəkməmiş alınan dəstəmazla qılınan namaz səhihdir? 04.01.12 2.570 dəfə oxundu
7 Dırnaqlardakı lak dəstəmaz və qüslə mane olur? 24.08.09 29.256 dəfə oxundu
8 Su imkanı yarandıqda təyəmmüm batil olur? 24.05.10 5.069 dəfə oxundu
9 İçki içmək dəstəmazı batil edir? 01.02.12 1.610 dəfə oxundu
10 Qüsldən sonra namaz qılmaq olar? 11.03.10 11.452 dəfə oxundu
11 Dəstəmazlı olmayanın hazırladığı xörəyi yemək düzdür? 23.03.10 2.385 dəfə oxundu
12 Müsəlmanlar Məkkə dövründə namazı dəstəmazsız qılırdılar? 09.06.10 3.045 dəfə oxundu
13 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 1.818 dəfə oxundu
14 Aybaşı halında olan qadın Quran oxuya bilər? 08.01.15 3.016 dəfə oxundu
15 İstibranı nə cür yerinə yetirmək lazımdır? 23.03.10 2.181 dəfə oxundu
16 Dəstəmaz alanda hicabın üstündən məsh çəkə bilərik? 10.02.16 1.104 dəfə oxundu
17 Gözdən çıxan yaş dəstəmazı batil edir? 15.05.12 5.523 dəfə oxundu
18 Cinsi əlaqə və qüsl 07.07.09 19.482 dəfə oxundu
19 Dəstəmazda boyuna məsh çəkməyin hökmü nədir? 23.03.10 2.053 dəfə oxundu
20 Tualetdən çıxıb dəstəmazdan qabaq əlləri sabunla yumaq lazımdır? 19.01.11 2.042 dəfə oxundu
21 Dəstəmazda başa nə cür məsh çəkmək lazımdır? 06.08.12 1.924 dəfə oxundu
22 Dişlərdə plomb, dəstəmaz və qüsl 07.07.09 3.958 dəfə oxundu
23 Qadınlar başqa cür dəstəmaz alırlar? 23.03.10 5.681 dəfə oxundu
24 Dəstəmaz aldıqda gözlərin içini yumaq lazımdır? 21.01.11 1.809 dəfə oxundu
25 Dəstəmazda ayaqların yuyulması, yoxsa məsh edilməsi fərzdir? 20.03.15 1.809 dəfə oxundu
26 Qadınların saçının naməhrəm tərəfindən görülməsi onların dəstəmazını pozar? 07.07.09 2.615 dəfə oxundu
27 Siqaret çəkmək dəstəmazı batil edir? 23.03.10 2.871 dəfə oxundu
28 Vaqiə surəsinin 79-cu ayəsindəki mutahhəruun sözü nə deməkdir? 14.04.10 2.088 dəfə oxundu
29 Quranda dəstəmazın və namazın şərtləri nələrdir? 02.11.16 690 dəfə oxundu
30 Xəstələr necə dəstəmaz alırlar, yaxud nə cür almalıdırlar? 07.07.09 2.252 dəfə oxundu
31 Dırnaq tutmaq dəstəmazı pozur? 23.03.10 2.709 dəfə oxundu
32 Ayaqyolunda dəstəmaz almaq olar? 17.02.11 2.786 dəfə oxundu
33 Qüsl vaxtı hamamda çox qalmaq və vəsvəsə halı 07.07.09 5.539 dəfə oxundu
34 Dəstəmazda ağız, burun və qulaq təmizliyi sünnədir yoxsa bidət? 25.03.16 684 dəfə oxundu
35 Yel çıxarmaq dəstəmazı niyə batil edir? 06.03.11 4.861 dəfə oxundu
36 Kişi cinsiyyət üzvündən xaric olan mayelər və bunların dəstəmaza təsiri 07.07.09 7.197 dəfə oxundu
37 Corabın üstündən məsh çəkmək olar? 28.03.10 3.666 dəfə oxundu
38 Dişə plomb qoydurulduqda və üstünə qapaq taxıldıqda dəstəmaz almaq lazımdır? 07.07.09 1.705 dəfə oxundu
39 Çox soyuq yerlərdə dəstəmazın əvəzinə təyəmmüm almaq olar? 29.10.14 1.555 dəfə oxundu
40 Qadınlardan gələn ağ rəngli axıntı dəstəmazı pozur? 17.04.10 9.073 dəfə oxundu
41 Laklı dırnaqla dəstəmaz almaq olar? 21.04.11 9.262 dəfə oxundu
42 Dəstəmazda ayaqlarını yuyan adam eyni zamanda məsh etmiş sayılırmı? 24.02.16 747 dəfə oxundu
43 Dəstəmazdan sonra hansı duanı oxumaq lazımdır? 19.04.10 2.369 dəfə oxundu
44 Bir kişi arvadını öpsə, dəstəmazı sınar? 12.05.11 2.855 dəfə oxundu
45 Dəstəmaz alanda orqanlarımızı təkcə bir dəfə yusaq kifayətdir? 12.02.16 1.106 dəfə oxundu
46 Məst işlətmək dəstəmazın savabını azaldır? 19.04.10 1.667 dəfə oxundu
47 Odekolondakı spirt namaza maneçilik törədir? 23.06.11 5.126 dəfə oxundu
48 Bir dəstəmazla ən çox neçə vaxt namaz qılmaq olar? 14.12.09 5.966 dəfə oxundu
49 Başıaçıq gəzmək dəstəmazı pozur? 20.04.10 2.009 dəfə oxundu
50 Kosmonavtlar kosmosda necə ibadət edə bilərlər? 24.01.11 2.528 dəfə oxundu
51 Dəstəmaz aldıqda gözlərə taxılan linzanı çıxartmaq lazımdır? 19.12.09 1.730 dəfə oxundu
52 Yuxu və yel çıxarmaq dəstəmazı pozur? 20.04.10 3.395 dəfə oxundu
53 Qan və yuxu dəstəmazı pozur? 06.07.11 4.290 dəfə oxundu