“Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır?
Müsəlmanlar > Fitvalar > Quran Tarix: 12 Aralık 2009 Tövsiyə et Çap et
Sual: “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? Məgər Allah hal-hazırda başqa bir yerdədir və biz öldüyümüz vaxt ona qovuşacağıq?

Cavab: Sualınızda qeyd etdiyiniz Quran ayəsi aşağıdakı kimidir:

“Onlar başlarına bir müsibət gəldiyi vaxt belə deyərlər: “Biz Allaha məxsusuq (Onsuz da) Ona qayıdacağıq (qovuşacağıq)” (Bəqərə, 2/156).
Böyük İslam alimi Fəxrəddin Razi bu ayəni izah edərkən belə deyir:
“Ayənin “Biz Allaha məxsusuq” hissəsi bizim Allahın sərəncamında olduğumuzu bir növ etiraf etmək deməkdir. “Onsuz da Ona qovuşacağıq” hissəsi isə bizim öləcəyimizi və fani olduğumuzu iqrar etmək deməkdir.
Allaha qayıtmaq yer (məkan) və yaxud cəhətə (tərəf, yön) keçmək demək deyil. Çünki bu, Allah haqqında qeyri-mümkündür. Daha doğrusu, burada nəzərdə tutulan fikir belə bir məna daşıyır: Bəndə Allahdan başqa heç kəsin hökm sahibi olmadığı bir yerə (mövqe) qovuşacaq. Bu da öz növbəsində axirətdir. Çünki o vaxt heç kəs onlara nə bir xeyir verə biləcək, nə də bir ziyan yaxud zərəri dəf edə biləcək. Amma dünyada olduqları müddət ərzində zahiri görünüşə əsasən Allahın xaricindəki varlıqlar onlara xeyir və zərər verə bilər. Allah Təala məhz bunu Özünə yönəlmiş bir rücu (dönüş, qayıdış) kimi qəbul edib. Əlavə olaraq qeyd edək ki, Ərəb dilində belə bir ifadə var: “Məlik (hökmdar, dövlət başçısı) və dövlətə qayıdılır (müraciət edilir)”. Burada nəzərdə tutulan şey “ona qayıdılır, onun yanına gedilir” demək deyil. Əksinə, “onun güc-qüdrətindən istifadə məqsədilə ona müraciət edilir, problem ona bildirilir” deməkdir”.
Fəxrəddin Razi Bəqərə surəsinin buna oxşayan bir fikir əhatə edən 46-cı ayəsinin təfsirində belə deyir:
“Allaha qayıtmaq insanların Allahdan başqa bir maliki olmadığı, Ondan başqa heç kəsin insanlara hər hansı bir xeyir və ya ziyan verə bilmədiyi bir yerə qayıtmaq deməkdir. Çünki onlar ilk yaradılış vaxtı da elə idilər. Beləliklə, onların ilk yaradılışdakı hala qaytarılmaları Allaha rücu etmək kimi qəbul olunub. Çünki Allah həyatda olduqları müddət ərzində onların bütün hallarda sahibi olsa da, Allahdan başqa varlıqlar da hökm verir və onlara zahiri baxımdan zərər və ya xeyir verə bilirdi”.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
3.024 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Bəqərə surəsinin 256-cı ayəsi 05.07.09 3.335 dəfə oxundu
2 Kifayət qədər biliyə yiyələnmədən Quran məalı oxumaq doğrudurmu? 30.04.14 1.348 dəfə oxundu
3 Bəqərə surəsinin 93-cü ayəsi 25.04.10 2.341 dəfə oxundu
4 Hansı zikr kıtabını oxumaq lazımdır? 06.07.10 3.684 dəfə oxundu
5 Quranda nənə və nəvənin evlənməyi ilə əlaqədar bir hökm yoxdur? 29.11.14 2.284 dəfə oxundu
6 “Mən müsəlmanların birincisiyəm”, – ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 22.05.11 1.820 dəfə oxundu
7 Ənfal surəsi 48-ci ayəyə əsasən şeytanın gördüyü şey nədir? 19.09.11 1.914 dəfə oxundu
8 “Mallarınızı səfehlərə verməyin” ayəsi ilə kimlər nəzərdə tutulur? 27.02.12 1.854 dəfə oxundu
9 İman gətirənlərin ruhla gücləndirilməsi 30.07.12 1.889 dəfə oxundu
10 “İnsanın yaradılışından əvvəl çox zaman keçdi” ayəsini necə başa düşməliyik? 02.05.13 1.585 dəfə oxundu
11 Quranı hər müsəlman başa düşüb hökmlərini tətbiq edə bilər? 27.01.15 1.169 dəfə oxundu
12 Qurandan üz çevirənlərə şeytan ürcah olurmu? 16.04.18 153 dəfə oxundu
13 Günahların Allah tərəfindən bağışlanması 05.07.09 16.035 dəfə oxundu
14 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.603 dəfə oxundu
15 Bəqərə surəsinin 62-ci ayəsi 26.04.10 3.055 dəfə oxundu
16 Quranda hər şey yazılıb? 15.01.10 4.224 dəfə oxundu
17 Yığıncaqların axırında Əsr surəsini oxumaq vacibdir? 04.04.11 1.855 dəfə oxundu
18 Ərəb dilini bilməyənlər Quranı nə cür dərk edə bilərlər? 25.05.11 1.960 dəfə oxundu
19 Ənam 143-144-cü ayələrdə qeyd edilən heyvanlar 8 cütdür, yoxsa 8 tay? 28.09.11 1.669 dəfə oxundu
20 İnsanların dərin mənalı sözlərini hikmət adlandırmaq olar? 27.02.12 2.221 dəfə oxundu
21 Quranı başa düşərək oxumaq 05.08.12 19.204 dəfə oxundu
22 Hazırkı dövrdə Quran və hafizlik nə cür tədris olunmalıdır? 20.05.13 1.494 dəfə oxundu
23 Quranda qeyd edilən “aləm” sözü nə məna daşıyır? 28.01.15 1.106 dəfə oxundu
24 Səhih sünnə nədir? Sünnə dinin ikinci mənbəyidirmi? 11.05.18 313 dəfə oxundu
25 Quranı xətm etməklə əlaqədar ayə və ya hədis var? 03.06.14 1.713 dəfə oxundu
26 “Allahdan gəldik, Allaha qayıdacağıq” ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 12.12.09 3.024 dəfə oxundu
27 Quranı başa düşmək 26.04.10 3.055 dəfə oxundu
28 Əraf surəsinin 109-110-cu ayələri ilə Şuəranın 34-35-ci ayələrində bir ziddiyyət var? 04.02.11 2.275 dəfə oxundu
29 Quran oxuduqda əuzu-bəsmələ deməyin hökmü nədir? 02.04.11 5.210 dəfə oxundu
30 Qiraət və tilavətin bir-birindən nə fərqi var? 08.06.11 2.361 dəfə oxundu
31 Quranın ecazı 21.11.11 9.124 dəfə oxundu
32 Bəqərə surəsinin 208-ci ayəsindəki İslam sözü sülh deməkdir? 29.02.12 1.608 dəfə oxundu
33 Allahın zahir və batin olmağı nə deməkdir? 04.11.12 2.053 dəfə oxundu
34 Rəsulullahın Quranı təbyin etməyi onu izah mənasına gəlirmi? 03.07.13 1.439 dəfə oxundu
35 Quranı tarixsəl bir kitab olaraq görmənin nə ziyanı var? 01.12.15 732 dəfə oxundu
36 Quran təhrif edilə bilərmi? 14.05.18 234 dəfə oxundu
37 Qurana qulaq asmaq və səcdə ayəsi 05.07.09 3.316 dəfə oxundu
38 Radio və televizordan Qurana qulaq asmaq onu xətm etmək hesab edilir? 29.12.09 3.240 dəfə oxundu
39 Həmd, şükür, təşəkkür və mədh etmək nə deməkdir? 27.04.10 3.589 dəfə oxundu
40 Allah yeri əvvəl yaradıb, yoxsa göyü? 07.02.11 3.245 dəfə oxundu
41 Quranda hal-hazırda tətbiq oluna bilməyən hökmlər var? 10.04.11 1.674 dəfə oxundu
42 Fatihə surəsi neçə ayədir? Bismillah bu surənin 1-ci ayəsidir? 08.06.11 3.796 dəfə oxundu
43 Quranı beldən aşağıda tutmaq olar? 26.12.11 1.915 dəfə oxundu
44 Amənərrəsulu 03.03.12 2.223 dəfə oxundu
45 Duha surəsinin 3-cü ayəsi təkcə peyğəmbərə müraciət edir? 21.11.12 1.780 dəfə oxundu
46 Yaxşıca başa düşdüyümüz Quran ayələrini tanış-bilişə çatdırmalıyıq? 05.07.13 1.366 dəfə oxundu
47 Quranı öyrənmənin üsulu 16.12.15 4.628 dəfə oxundu
48 “Qurandan din öyrənilməz” deyən din xadimlərinin hökmü nədir? 30.07.18 194 dəfə oxundu
49 Quranı qaydalara əsasən oxumaq 05.07.09 9.763 dəfə oxundu
50 Ərafın 54-cü ayəsinə əsasən gecə qabaq gəlir, yoxsa gündüz? 25.03.11 2.122 dəfə oxundu
51 Peyğəmbər Qurani-Kərimi necə təbliğ və şərh edib? 28.04.10 2.088 dəfə oxundu
52 Nəcva sədəqəsi məsələsi indi də qüvvədədir? 28.02.11 1.708 dəfə oxundu
53 Quran Azərbaycanca oxunmalıdır, yoxsa Ərəbcə? 12.04.11 4.466 dəfə oxundu
54 Quranı musiqi kimi gözəl oxumağın bir eybi var? 13.06.11 2.275 dəfə oxundu
55 Zorla Quran oxutmaq olar? 26.12.11 1.711 dəfə oxundu
56 Vərəsəyə dair hökmlər nəyə görə müxtəlif ayələrdə verilib? 12.03.12 1.650 dəfə oxundu
57 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.403 dəfə oxundu
58 Bəqərənin 261-ci ayəsindəki “mən yəşau” birləşməsi nə cür başa düşülməlidir? 26.10.13 1.390 dəfə oxundu
59 Rəsulullaha verilən hikmət, Quranı izah etmək səlahiyyətidirmi? 05.12.16 2.766 dəfə oxundu
60 Quranda keçən “quran, quranlar” qavramı nə mənaya gəlir? 22.10.18 91 dəfə oxundu
61 “İnsanları və cinləri ancaq Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım” ayəsi nə deməkdir? 05.07.09 3.109 dəfə oxundu
62 “Quran kifayət deyil!”- deyənlər kafir olurlamı? 23.05.16 1.217 dəfə oxundu
63 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.626 dəfə oxundu
64 Qurandakı əshabul-yəmin və əshabuş-şimal ifadələri nə deməkdir? 05.03.11 1.581 dəfə oxundu
65 Qərb alimlərinin Quranın təhrif edildiyinə dair iddiaları düzdür? 16.04.11 2.111 dəfə oxundu
66 “Ancaq Səndən kömək istəyirik” ayəsinin izahı 26.06.11 1.871 dəfə oxundu
67 “Allah və peyğəmbərin qabağına keçməyin” ayəsi nə məna verir? 29.12.11 2.251 dəfə oxundu
68 Quranı satmaq düzgündür? 13.03.12 2.232 dəfə oxundu
69 Ali-İmran surəsinin 103-104-cü ayələri 13.01.13 1.926 dəfə oxundu
70 Zaman nədir? 11.11.13 2.130 dəfə oxundu
71 Təfsirlərə baxmadan Quranı başa düşmək mümkündürmü? 23.11.16 538 dəfə oxundu
72 Quranın bəhs etdiyi İncil hansı İncildir? 16.11.18 129 dəfə oxundu
73 Quranın hamı tərəfindən başa düşülməsi 05.07.09 2.038 dəfə oxundu
74 Qadın Quran oxuduğu vaxt başını örtməlidir? 13.03.10 6.328 dəfə oxundu
75 Quranda şirklə əlaqədar hansı ayələr var? 05.05.10 2.856 dəfə oxundu
76 Firon niyə iman gətirmədi? 10.03.11 2.325 dəfə oxundu
77 Sad surəsinin 29-cu ayəsini niyə belə tərcümə etmisiniz? 20.04.11 2.008 dəfə oxundu
78 Ancaq Allahdan kömək diləmək nə məna verir? 26.06.11 2.284 dəfə oxundu
79 Hucurat surəsinin 7-ci ayəsini necə başa düşmək lazımdır? 02.01.12 1.796 dəfə oxundu
80 Şagirdlər Quran dərsində mütləq dəstəmazlı olmalıdırlar? 04.04.12 2.177 dəfə oxundu
81 Həzrəti İbrahimə nə üçün tapşırıldı ki, kəsəcəyi quşları özünə isinişdirsin? 23.01.13 1.512 dəfə oxundu
82 Peyğəmbərimiz Qiyamət günü qədim ümmətlərə də şahidlik edəcək? 23.05.14 1.586 dəfə oxundu
83 Quran dəstəmazsız oxuna ya da əllə tutula bilərmi? 04.01.17 986 dəfə oxundu
84 Quran, beynəlmiləl bir kitabdırmı? 11.03.19 50 dəfə oxundu
85 Quranın zikr olması 05.07.09 3.244 dəfə oxundu
86 Quranı nüzul cərgəsinə əsasən başa düşməyə çalışmaq düzdür? 20.09.14 1.460 dəfə oxundu
87 İblisin haqq yoldan azmağı 12.05.09 2.543 dəfə oxundu
88 İbrahim peyğəmbərin sınağa çəkildiyi kəlmələr nədir? 11.03.11 4.089 dəfə oxundu
89 Günahkarlar Qiyamət günü kor vəziyyətdə həşr olunacaqlar? 18.04.11 2.195 dəfə oxundu
90 Qurana əsasən cansız varlıqların da öz dilləri var? 04.07.11 2.247 dəfə oxundu
91 Zina cəzasının qeyd edildiyi ayələrdəki əzab axirətdəki əzabdır? 04.01.12 3.851 dəfə oxundu
92 Əshabi-qəryə 10.04.12 1.539 dəfə oxundu
93 İbrahim peyğəmbər quşları dağa diri buraxıb, yoxsa ölü? 24.01.13 1.797 dəfə oxundu
94 Quranda cəmi neçə ayə var? 12.12.13 5.051 dəfə oxundu
95 Sünnətullah nədir? Fıtratullahla arasındakı fərqi izah edə bilərsiniz? 03.03.17 369 dəfə oxundu
96 Bismillahi-r-Rəhmani-r-Rəhim ifadəsi 05.07.09 6.519 dəfə oxundu
97 Qurbanlıq buğa əhvalatı 01.04.10 2.209 dəfə oxundu
98 Bəqərə surəsi, 7-ci ayə (II hissə) 28.03.10 3.441 dəfə oxundu
99 Quran kitab halına salındığı vaxt ona bir müdaxilə olub? 18.03.11 3.303 dəfə oxundu
100 Quran təkcə kişilərə müraciət edir? 21.04.11 1.918 dəfə oxundu