Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > İman-əqidə-ibadət Tarix: 17 Kasım 2015 Tövsiyə et Çap et

Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?

Atalarımızın çoxu cəhalətləri ucbatından bu məzhəblərdən çox çəkmiş… Son əsrdə Rus işğalçılarını da əlavə edərsək fələyini çaşan bu umməti Allahından, kitabından uzaq ideologiyaların hərəsi dartdı bir tərəfə… Biri axirətdə digəri dünyada cənnət vəd etdi. Biri dini, digəri dünyəvi cəhətdən istismar etdi və hələ də etməkdədir. Kitabını unudan ummətlərin aqibəti hər zaman belə olur. Ya dünyaya aldanır ya da axirətə. Allahdan gələn kitablarda isə belə yazılır (Dünyanı da axirəti də verən Mənəm. Hər ikisini cənnnətə və cəhənnəmə dönüşdürmək sizin əlinizdədir.): “Hər kəs öz əməlinin girovudur!” (Müddəssir 38)

İndi gələk bir məzhəbi və ya hər hansı bir ideologiyanı mənimsəyib, onu həyata keçirməyə çalışanların nə hala düşdüyünə: “Bunlar, Allahın dini   (qanun), məzhəbi (yolu) yerinə alimlərinin, rəhbərlərinin yolunu, dinini, məzhəbini seçənlərdir. Fitrəti (təbiəti) pozulmuş bu insanlar hər kəsi; atasını, anasını, qardaşını, qonşusunu, dostunu öz əqidəsi (!) üzərindən dəyərləndirir və istədiyinə Allah düşməni, xalq düşməni, kafir, zalım; istədiyinə də Allah dostu, xalq dostu, mömin, adil deyə bilirlər. Onların bütün bu dəyərləndirmələri kimə və nəyə qulluq etdikləri nisbətdə dəyişir. Artıq belə bir ideologiyaya sahib olanların çoxu mənliyini, vətənini, millətini, qeyrətini və hətta hər şeyini bu uğurda çəkinmədən satar və bunu şərəf və qəhramanlıq olaraq görər. Çünki bütün dəyərlər özlərinin qəbul etdikləri məzhəb, yol, məqsəd üzərindən ölçülməkdədir.”

Ümmətin düşdüyü bu psixoloji bataqlıqdan xilas olmanın bir tək yolu vardır: Allah, qədim xalqları belə vəziyyətdən qurtarmaq üçün öz elçilərini göndərmiş, onlara həqiqətin, kitablarının, məzhəblərinin bir olduğunu, bu səbəblə başqalarına aldanıb fərqli ideologiyalara, mənbələrə və məzhəblərə bölünməmələrini tövsiyə etmişdir. Artıq Allahın elçisi və yeni bir kitabı (məzhəblərin iddia etdiyi kimi İsa və Mehdi də) gəlməyəcəyi üçün biz öz əlimizdəki Qurana bərk sarılmalıyıq! Əksi təqdirdə bu sünilik, şiəlik və dinsizlik bataqlığından ümmətin xilas olması mümkün deyildir. Bunun tək formul olduğunu Allah kitabında deyir: “Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında idiniz. O, sizi ondan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola gələsiniz.”  (Əli İmran 3/103).

Aramızda mübahisənin də həll yolunu belə bildirir: “Ey iman gətirənlər! Allaha və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə (şəriətə uyğun şəkildə itaət edin). Əgər bir şey haqqında mübahisə etsəniz, Allaha və Axirət gününə inanırsınızsa, Allaha və Elçisinə müraciət edin. Bu, (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxşıdır.” (Nisə 4/59).

Bu ayə, sünni və şiənin təfsir etdiyi kimi, mübahisə düşəndə məsələni özlərinin təyin etdikləri imamlara deyil; Allaha və Elçisinə götürmək lazımdır. Yəni, Qurana.  Yenə burada da hər iki məzhəbin başa düşdüyü kimi, Allah və Elçisi deyiləndə, bunlar fərqli iki mənbə deyil; eyni mənbədir. Allahın elçisi Allahın sözünü nəql edər və bir hərfini belə dəyişməyə haqqı yoxdur.

Qısacası, ümmətin islahı bir tək şeylə mümkün olar: “bu məzhəblər öz imamlarına və görüşlərinə Quran və sünnə ölçüsündə itaət etməli, bunun üçün də ilk əvvəl özlərinə verdikləri əlavə adlardan və üsullarından xilas olmalı, bir ümmi (uşaqlarına fərq qoymayan ana) kimi Quranı oxumalı və bulaşmış olduğu kirlərdən Onunla təmizlənməlidir!”

Müəllif: Aydın Mülayim.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 3.517 dəfə oxundu
2 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.711 dəfə oxundu
3 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.154 dəfə oxundu
4 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 1.880 dəfə oxundu
5 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.323 dəfə oxundu
6 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 966 dəfə oxundu
7 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 503 dəfə oxundu
8 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 404 dəfə oxundu
9 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.020 dəfə oxundu
10 Edama məhkum edilen İranlı türk gəncin şialığı sorqulayan kitabı 13.10.15 993 dəfə oxundu
11 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.582 dəfə oxundu
12 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.358 dəfə oxundu
13 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.499 dəfə oxundu
14 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.135 dəfə oxundu
15 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 651 dəfə oxundu
16 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 181 dəfə oxundu
17 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 636 dəfə oxundu
18 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 524 dəfə oxundu
19 Şirk və küfr 14.07.11 3.158 dəfə oxundu
20 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.770 dəfə oxundu
21 Zaman nədir? 11.11.13 1.868 dəfə oxundu
22 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.055 dəfə oxundu
23 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 543 dəfə oxundu
24 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.316 dəfə oxundu
25 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.325 dəfə oxundu
26 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 5.021 dəfə oxundu
27 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 760 dəfə oxundu
28 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.450 dəfə oxundu
29 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.079 dəfə oxundu
30 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 515 dəfə oxundu
31 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.542 dəfə oxundu
32 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.772 dəfə oxundu
33 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 2.135 dəfə oxundu
34 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 676 dəfə oxundu
35 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 1.729 dəfə oxundu
36 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 773 dəfə oxundu
37 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 506 dəfə oxundu
38 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.349 dəfə oxundu
39 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.308 dəfə oxundu
40 Allah haradadır? 10.08.11 3.500 dəfə oxundu
41 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.060 dəfə oxundu
42 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.605 dəfə oxundu
43 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.501 dəfə oxundu
44 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 638 dəfə oxundu
45 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.017 dəfə oxundu
46 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.213 dəfə oxundu
47 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.406 dəfə oxundu
48 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.597 dəfə oxundu
49 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.312 dəfə oxundu
50 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.225 dəfə oxundu
51 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 480 dəfə oxundu
52 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 765 dəfə oxundu
53 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.629 dəfə oxundu
54 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.331 dəfə oxundu
55 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 2.777 dəfə oxundu
56 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.280 dəfə oxundu
57 Qurana qarşı davranışlarına əsasən insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 847 dəfə oxundu
58 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 426 dəfə oxundu
59 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 805 dəfə oxundu
60 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 11.633 dəfə oxundu
61 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 1.918 dəfə oxundu
62 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.679 dəfə oxundu
63 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.300 dəfə oxundu
64 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.037 dəfə oxundu
65 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 257 dəfə oxundu
66 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.532 dəfə oxundu
67 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.035 dəfə oxundu
68 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 1.957 dəfə oxundu
69 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.373 dəfə oxundu
70 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.292 dəfə oxundu
71 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 900 dəfə oxundu
72 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 218 dəfə oxundu
73 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.599 dəfə oxundu
74 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.799 dəfə oxundu
75 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.478 dəfə oxundu
76 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.265 dəfə oxundu
77 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.464 dəfə oxundu
78 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.145 dəfə oxundu
79 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 383 dəfə oxundu
80 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.207 dəfə oxundu
81 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 2.853 dəfə oxundu
82 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.703 dəfə oxundu
83 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.292 dəfə oxundu
84 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 1.872 dəfə oxundu
85 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 859 dəfə oxundu
86 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 406 dəfə oxundu
87 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.007 dəfə oxundu
88 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.196 dəfə oxundu
89 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.512 dəfə oxundu
90 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.433 dəfə oxundu
91 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 600 dəfə oxundu
92 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 893 dəfə oxundu
93 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 264 dəfə oxundu
94 Qızlar ərə gedəcək oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.397 dəfə oxundu
95 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 2.473 dəfə oxundu
96 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.050 dəfə oxundu
97 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.548 dəfə oxundu
98 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 967 dəfə oxundu
99 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.090 dəfə oxundu
100 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 241 dəfə oxundu