Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > İman-əqidə-ibadət Tarix: 17 Kasım 2015 Tövsiyə et Çap et

Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?

Atalarımızın çoxu cəhalətləri ucbatından bu məzhəblərdən çox çəkmiş… Son əsrdə Rus işğalçılarını da əlavə edərsək fələyini çaşan bu umməti Allahından, kitabından uzaq ideologiyaların hərəsi dartdı bir tərəfə… Biri axirətdə digəri dünyada cənnət vəd etdi. Biri dini, digəri dünyəvi cəhətdən istismar etdi və hələ də etməkdədir. Kitabını unudan ummətlərin aqibəti hər zaman belə olur. Ya dünyaya aldanır ya da axirətə. Allahdan gələn kitablarda isə belə yazılır (Dünyanı da axirəti də verən Mənəm. Hər ikisini cənnnətə və cəhənnəmə dönüşdürmək sizin əlinizdədir.): “Hər kəs öz əməlinin girovudur!” (Müddəssir 38)

İndi gələk bir məzhəbi və ya hər hansı bir ideologiyanı mənimsəyib, onu həyata keçirməyə çalışanların nə hala düşdüyünə: “Bunlar, Allahın dini   (qanun), məzhəbi (yolu) yerinə alimlərinin, rəhbərlərinin yolunu, dinini, məzhəbini seçənlərdir. Fitrəti (təbiəti) pozulmuş bu insanlar hər kəsi; atasını, anasını, qardaşını, qonşusunu, dostunu öz əqidəsi (!) üzərindən dəyərləndirir və istədiyinə Allah düşməni, xalq düşməni, kafir, zalım; istədiyinə də Allah dostu, xalq dostu, mömin, adil deyə bilirlər. Onların bütün bu dəyərləndirmələri kimə və nəyə qulluq etdikləri nisbətdə dəyişir. Artıq belə bir ideologiyaya sahib olanların çoxu mənliyini, vətənini, millətini, qeyrətini və hətta hər şeyini bu uğurda çəkinmədən satar və bunu şərəf və qəhramanlıq olaraq görər. Çünki bütün dəyərlər özlərinin qəbul etdikləri məzhəb, yol və məqsəd üzərindən ölçülməkdədir.”

Ümmətin düşdüyü bu psixoloji bataqlıqdan xilas olmasının bir tək yolu vardır: Allah, qədim xalqları belə vəziyyətdən qurtarmaq üçün öz elçilərini göndərmiş, onlara həqiqətin, kitablarının, məzhəblərinin bir olduğunu, bu səbəblə başqalarına aldanıb fərqli ideologiyalara, mənbələrə və məzhəblərə bölünməmələrini tövsiyə etmişdir. Artıq Allahın elçisi və yeni bir kitabı (məzhəblərin iddia etdiyi kimi İsa və Mehdi də) gəlməyəcəyi üçün biz öz əlimizdəki Qurana bərk sarılmalıyıq! Əksi təqdirdə bu sünilik, şiəlik və dinsizlik bataqlığından ümmətin xilas olması mümkün deyildir. Bunun tək formul olduğunu Allah kitabında deyir: “Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında idiniz. O, sizi ondan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola gələsiniz.”  (Əli İmran 3/103).

Aramızda mübahisənin də həll yolunu belə bildirir: “Ey iman gətirənlər! Allaha və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə (şəriətə uyğun şəkildə itaət edin). Əgər bir şey haqqında mübahisə etsəniz, Allaha və Axirət gününə inanırsınızsa, Allaha və Elçisinə müraciət edin. Bu, (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxşıdır.” (Nisə 4/59).

Bu ayə, sünni və şiənin təfsir etdiyi kimi, mübahisə düşəndə məsələni özlərinin təyin etdikləri imamlara deyil; Allaha və Elçisinə götürmək lazımdır. Yəni, Qurana.  Yenə burada da hər iki məzhəbin başa düşdüyü kimi, Allah və Elçisi deyiləndə, bunlar fərqli iki mənbə deyil; eyni mənbədir. Allahın elçisi Allahın sözünü nəql edər və bir hərfini belə dəyişməyə haqqı yoxdur.

Qısacası, ümmətin islahı bir tək şeylə mümkün olar: “bu məzhəblər öz imamlarına və görüşlərinə Quran və sünnə ölçüsündə itaət etməli, bunun üçün də ilk əvvəl özlərinə verdikləri əlavə adlardan və üsullarından xilas olmalı, bir ümmi (uşaqlarına fərq qoymayan ana) kimi Quranı oxumalı və bulaşmış olduğu kirlərdən Onunla təmizlənməlidir!”

Müəllif: Aydın Mülayim.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.580 dəfə oxundu
2 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.511 dəfə oxundu
3 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 5.992 dəfə oxundu
4 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 833 dəfə oxundu
5 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.541 dəfə oxundu
6 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.302 dəfə oxundu
7 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 591 dəfə oxundu
8 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 213 dəfə oxundu
9 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.651 dəfə oxundu
10 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.836 dəfə oxundu
11 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 2.728 dəfə oxundu
12 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 738 dəfə oxundu
13 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 1.905 dəfə oxundu
14 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 828 dəfə oxundu
15 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 594 dəfə oxundu
16 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 69 dəfə oxundu
17 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.477 dəfə oxundu
18 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.433 dəfə oxundu
19 Allah haradadır? 10.08.11 3.939 dəfə oxundu
20 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.237 dəfə oxundu
21 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.693 dəfə oxundu
22 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.608 dəfə oxundu
23 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 724 dəfə oxundu
24 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 434 dəfə oxundu
25 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.115 dəfə oxundu
26 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.281 dəfə oxundu
27 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.565 dəfə oxundu
28 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.671 dəfə oxundu
29 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.381 dəfə oxundu
30 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.322 dəfə oxundu
31 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 559 dəfə oxundu
32 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 169 dəfə oxundu
33 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 871 dəfə oxundu
34 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.767 dəfə oxundu
35 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.415 dəfə oxundu
36 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 2.952 dəfə oxundu
37 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.336 dəfə oxundu
38 Qurana qarşı davranışlarına əsasən insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 910 dəfə oxundu
39 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 491 dəfə oxundu
40 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 128 dəfə oxundu
41 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 941 dəfə oxundu
42 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 13.826 dəfə oxundu
43 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.047 dəfə oxundu
44 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.751 dəfə oxundu
45 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.404 dəfə oxundu
46 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.122 dəfə oxundu
47 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 332 dəfə oxundu
48 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 104 dəfə oxundu
49 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.687 dəfə oxundu
50 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.388 dəfə oxundu
51 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.042 dəfə oxundu
52 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.611 dəfə oxundu
53 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.375 dəfə oxundu
54 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 956 dəfə oxundu
55 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 316 dəfə oxundu
56 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 30 dəfə oxundu
57 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.719 dəfə oxundu
58 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.868 dəfə oxundu
59 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.280 dəfə oxundu
60 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.336 dəfə oxundu
61 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.645 dəfə oxundu
62 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.433 dəfə oxundu
63 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 459 dəfə oxundu
64 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.321 dəfə oxundu
65 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.058 dəfə oxundu
66 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.788 dəfə oxundu
67 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.394 dəfə oxundu
68 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.011 dəfə oxundu
69 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 925 dəfə oxundu
70 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 505 dəfə oxundu
71 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.092 dəfə oxundu
72 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.367 dəfə oxundu
73 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.577 dəfə oxundu
74 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.575 dəfə oxundu
75 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 703 dəfə oxundu
76 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 968 dəfə oxundu
77 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 513 dəfə oxundu
78 Qızlar ərə gedəcək oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.686 dəfə oxundu
79 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 2.812 dəfə oxundu
80 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.124 dəfə oxundu
81 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.679 dəfə oxundu
82 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.024 dəfə oxundu
83 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.269 dəfə oxundu
84 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 324 dəfə oxundu
85 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.519 dəfə oxundu
86 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.102 dəfə oxundu
87 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.236 dəfə oxundu
88 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.028 dəfə oxundu
89 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.275 dəfə oxundu
90 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.960 dəfə oxundu
91 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 275 dəfə oxundu
92 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.507 dəfə oxundu
93 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.004 dəfə oxundu
94 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.946 dəfə oxundu
95 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.391 dəfə oxundu
96 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.452 dəfə oxundu
97 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 673 dəfə oxundu
98 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 389 dəfə oxundu
99 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 3.820 dəfə oxundu
100 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.763 dəfə oxundu