Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > İman-əqidə-ibadət Tarix: 17 Kasım 2015 Tövsiyə et Çap et

Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?

Atalarımızın çoxu cəhalətləri ucbatından bu məzhəblərdən çox çəkmiş… Son əsrdə Rus işğalçılarını da əlavə edərsək fələyini çaşan bu umməti Allahından, kitabından uzaq ideologiyaların hərəsi dartdı bir tərəfə… Biri axirətdə digəri dünyada cənnət vəd etdi. Biri dini, digəri dünyəvi cəhətdən istismar etdi və hələ də etməkdədir. Kitabını unudan ummətlərin aqibəti hər zaman belə olur. Ya dünyaya aldanır ya da axirətə. Allahdan gələn kitablarda isə belə yazılır (Dünyanı da axirəti də verən Mənəm. Hər ikisini cənnnətə və cəhənnəmə dönüşdürmək sizin əlinizdədir.): “Hər kəs öz əməlinin girovudur!” (Müddəssir 38)

İndi gələk bir məzhəbi və ya hər hansı bir ideologiyanı mənimsəyib, onu həyata keçirməyə çalışanların nə hala düşdüyünə: “Bunlar, Allahın dini   (qanun), məzhəbi (yolu) yerinə alimlərinin, rəhbərlərinin yolunu, dinini, məzhəbini seçənlərdir. Fitrəti (təbiəti) pozulmuş bu insanlar hər kəsi; atasını, anasını, qardaşını, qonşusunu, dostunu öz əqidəsi (!) üzərindən dəyərləndirir və istədiyinə Allah düşməni, xalq düşməni, kafir, zalım; istədiyinə də Allah dostu, xalq dostu, mömin, adil deyə bilirlər. Onların bütün bu dəyərləndirmələri kimə və nəyə qulluq etdikləri nisbətdə dəyişir. Artıq belə bir ideologiyaya sahib olanların çoxu mənliyini, vətənini, millətini, qeyrətini və hətta hər şeyini bu uğurda çəkinmədən satar və bunu şərəf və qəhramanlıq olaraq görər. Çünki bütün dəyərlər özlərinin qəbul etdikləri məzhəb, yol və məqsəd üzərindən ölçülməkdədir.”

Ümmətin düşdüyü bu psixoloji bataqlıqdan xilas olmasının bir tək yolu vardır: Allah, qədim xalqları belə vəziyyətdən qurtarmaq üçün öz elçilərini göndərmiş, onlara həqiqətin, kitablarının, məzhəblərinin bir olduğunu, bu səbəblə başqalarına aldanıb fərqli ideologiyalara, mənbələrə və məzhəblərə bölünməmələrini tövsiyə etmişdir. Artıq Allahın elçisi və yeni bir kitabı (məzhəblərin iddia etdiyi kimi İsa və Mehdi də) gəlməyəcəyi üçün biz öz əlimizdəki Qurana bərk sarılmalıyıq! Əksi təqdirdə bu sünilik, şiəlik və dinsizlik bataqlığından ümmətin xilas olması mümkün deyildir. Bunun tək formul olduğunu Allah kitabında deyir: “Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında idiniz. O, sizi ondan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola gələsiniz.”  (Əli İmran 3/103).

Aramızda mübahisənin də həll yolunu belə bildirir: “Ey iman gətirənlər! Allaha və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə (şəriətə uyğun şəkildə itaət edin). Əgər bir şey haqqında mübahisə etsəniz, Allaha və Axirət gününə inanırsınızsa, Allaha və Elçisinə müraciət edin. Bu, (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxşıdır.” (Nisə 4/59).

Bu ayə, sünni və şiənin təfsir etdiyi kimi, mübahisə düşəndə məsələni özlərinin təyin etdikləri imamlara deyil; Allaha və Elçisinə götürmək lazımdır. Yəni, Qurana.  Yenə burada da hər iki məzhəbin başa düşdüyü kimi, Allah və Elçisi deyiləndə, bunlar fərqli iki mənbə deyil; eyni mənbədir. Allahın elçisi Allahın sözünü nəql edər və bir hərfini belə dəyişməyə haqqı yoxdur.

Qısacası, ümmətin islahı bir tək şeylə mümkün olar: “bu məzhəblər öz imamlarına və görüşlərinə Quran və sünnə ölçüsündə itaət etməli, bunun üçün də ilk əvvəl özlərinə verdikləri əlavə adlardan və üsullarından xilas olmalı, bir ümmi (uşaqlarına fərq qoymayan ana) kimi Quranı oxumalı və bulaşmış olduğu kirlərdən Onunla təmizlənməlidir!”

Müəllif: Aydın Mülayim.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.377 dəfə oxundu
2 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.252 dəfə oxundu
3 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.831 dəfə oxundu
4 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.507 dəfə oxundu
5 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.131 dəfə oxundu
6 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 945 dəfə oxundu
7 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 555 dəfə oxundu
8 Rəsulullaha üsyan etmək, Allaha üsyan etmək kimidir? 29.03.19 59 dəfə oxundu
9 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.131 dəfə oxundu
10 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.581 dəfə oxundu
11 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.596 dəfə oxundu
12 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.789 dəfə oxundu
13 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 777 dəfə oxundu
14 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.025 dəfə oxundu
15 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 1.376 dəfə oxundu
16 Şirkin Qurandakı tərifi nədir? 26.04.19 162 dəfə oxundu
17 Ərə gedəcək qızlar, oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 2.049 dəfə oxundu
18 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.384 dəfə oxundu
19 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.171 dəfə oxundu
20 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.789 dəfə oxundu
21 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.034 dəfə oxundu
22 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.481 dəfə oxundu
23 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 406 dəfə oxundu
24 Hansı məzhəbə tabe olmaq lazımdır? 29.04.19 243 dəfə oxundu
25 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.630 dəfə oxundu
26 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.174 dəfə oxundu
27 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.329 dəfə oxundu
28 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.084 dəfə oxundu
29 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.336 dəfə oxundu
30 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.258 dəfə oxundu
31 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 288 dəfə oxundu
32 “Sənə gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 20.05.19 187 dəfə oxundu
33 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.569 dəfə oxundu
34 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.736 dəfə oxundu
35 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.998 dəfə oxundu
36 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.406 dəfə oxundu
37 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.484 dəfə oxundu
38 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 698 dəfə oxundu
39 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 459 dəfə oxundu
40 “Sənin yanına gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 19.07.19 181 dəfə oxundu
41 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 4.136 dəfə oxundu
42 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.776 dəfə oxundu
43 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.707 dəfə oxundu
44 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 5.048 dəfə oxundu
45 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.429 dəfə oxundu
46 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.120 dəfə oxundu
47 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 575 dəfə oxundu
48 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 538 dəfə oxundu
49 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.143 dəfə oxundu
50 Edama məhkum edilən İranlı gəncin şiəliyi mühakimə edən kitabı 13.10.15 1.208 dəfə oxundu
51 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.662 dəfə oxundu
52 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.604 dəfə oxundu
53 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.857 dəfə oxundu
54 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.229 dəfə oxundu
55 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 873 dəfə oxundu
56 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 560 dəfə oxundu
57 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 766 dəfə oxundu
58 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 621 dəfə oxundu
59 Şirk və küfr 14.07.11 3.658 dəfə oxundu
60 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.857 dəfə oxundu
61 Zaman nədir? 11.11.13 2.134 dəfə oxundu
62 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.218 dəfə oxundu
63 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 665 dəfə oxundu
64 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 245 dəfə oxundu
65 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.855 dəfə oxundu
66 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.565 dəfə oxundu
67 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 7.041 dəfə oxundu
68 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 863 dəfə oxundu
69 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.608 dəfə oxundu
70 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.629 dəfə oxundu
71 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 631 dəfə oxundu
72 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 293 dəfə oxundu
73 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.701 dəfə oxundu
74 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.853 dəfə oxundu
75 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 3.645 dəfə oxundu
76 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 773 dəfə oxundu
77 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 2.065 dəfə oxundu
78 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 838 dəfə oxundu
79 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 652 dəfə oxundu
80 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 99 dəfə oxundu
81 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.606 dəfə oxundu
82 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.648 dəfə oxundu
83 Allah haradadır? 10.08.11 4.463 dəfə oxundu
84 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.411 dəfə oxundu
85 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.778 dəfə oxundu
86 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.702 dəfə oxundu
87 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 772 dəfə oxundu
88 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 615 dəfə oxundu
89 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.224 dəfə oxundu
90 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.317 dəfə oxundu
91 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.753 dəfə oxundu
92 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.771 dəfə oxundu
93 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.396 dəfə oxundu
94 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.389 dəfə oxundu
95 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 631 dəfə oxundu
96 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 209 dəfə oxundu
97 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 990 dəfə oxundu
98 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.903 dəfə oxundu
99 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.439 dəfə oxundu
100 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 3.171 dəfə oxundu