Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > İman-əqidə-ibadət Tarix: 17 Kasım 2015 Tövsiyə et Çap et

Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?

Atalarımızın çoxu cəhalətləri ucbatından bu məzhəblərdən çox çəkmiş… Son əsrdə Rus işğalçılarını da əlavə edərsək fələyini çaşan bu umməti Allahından, kitabından uzaq ideologiyaların hərəsi dartdı bir tərəfə… Biri axirətdə digəri dünyada cənnət vəd etdi. Biri dini, digəri dünyəvi cəhətdən istismar etdi və hələ də etməkdədir. Kitabını unudan ummətlərin aqibəti hər zaman belə olur. Ya dünyaya aldanır ya da axirətə. Allahdan gələn kitablarda isə belə yazılır (Dünyanı da axirəti də verən Mənəm. Hər ikisini cənnnətə və cəhənnəmə dönüşdürmək sizin əlinizdədir.): “Hər kəs öz əməlinin girovudur!” (Müddəssir 38)

İndi gələk bir məzhəbi və ya hər hansı bir ideologiyanı mənimsəyib, onu həyata keçirməyə çalışanların nə hala düşdüyünə: “Bunlar, Allahın dini   (qanun), məzhəbi (yolu) yerinə alimlərinin, rəhbərlərinin yolunu, dinini, məzhəbini seçənlərdir. Fitrəti (təbiəti) pozulmuş bu insanlar hər kəsi; atasını, anasını, qardaşını, qonşusunu, dostunu öz əqidəsi (!) üzərindən dəyərləndirir və istədiyinə Allah düşməni, xalq düşməni, kafir, zalım; istədiyinə də Allah dostu, xalq dostu, mömin, adil deyə bilirlər. Onların bütün bu dəyərləndirmələri kimə və nəyə qulluq etdikləri nisbətdə dəyişir. Artıq belə bir ideologiyaya sahib olanların çoxu mənliyini, vətənini, millətini, qeyrətini və hətta hər şeyini bu uğurda çəkinmədən satar və bunu şərəf və qəhramanlıq olaraq görər. Çünki bütün dəyərlər özlərinin qəbul etdikləri məzhəb, yol və məqsəd üzərindən ölçülməkdədir.”

Ümmətin düşdüyü bu psixoloji bataqlıqdan xilas olmasının bir tək yolu vardır: Allah, qədim xalqları belə vəziyyətdən qurtarmaq üçün öz elçilərini göndərmiş, onlara həqiqətin, kitablarının, məzhəblərinin bir olduğunu, bu səbəblə başqalarına aldanıb fərqli ideologiyalara, mənbələrə və məzhəblərə bölünməmələrini tövsiyə etmişdir. Artıq Allahın elçisi və yeni bir kitabı (məzhəblərin iddia etdiyi kimi İsa və Mehdi də) gəlməyəcəyi üçün biz öz əlimizdəki Qurana bərk sarılmalıyıq! Əksi təqdirdə bu sünilik, şiəlik və dinsizlik bataqlığından ümmətin xilas olması mümkün deyildir. Bunun tək formul olduğunu Allah kitabında deyir: “Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında idiniz. O, sizi ondan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola gələsiniz.”  (Əli İmran 3/103).

Aramızda mübahisənin də həll yolunu belə bildirir: “Ey iman gətirənlər! Allaha və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə (şəriətə uyğun şəkildə itaət edin). Əgər bir şey haqqında mübahisə etsəniz, Allaha və Axirət gününə inanırsınızsa, Allaha və Elçisinə müraciət edin. Bu, (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxşıdır.” (Nisə 4/59).

Bu ayə, sünni və şiənin təfsir etdiyi kimi, mübahisə düşəndə məsələni özlərinin təyin etdikləri imamlara deyil; Allaha və Elçisinə götürmək lazımdır. Yəni, Qurana.  Yenə burada da hər iki məzhəbin başa düşdüyü kimi, Allah və Elçisi deyiləndə, bunlar fərqli iki mənbə deyil; eyni mənbədir. Allahın elçisi Allahın sözünü nəql edər və bir hərfini belə dəyişməyə haqqı yoxdur.

Qısacası, ümmətin islahı bir tək şeylə mümkün olar: “bu məzhəblər öz imamlarına və görüşlərinə Quran və sünnə ölçüsündə itaət etməli, bunun üçün də ilk əvvəl özlərinə verdikləri əlavə adlardan və üsullarından xilas olmalı, bir ümmi (uşaqlarına fərq qoymayan ana) kimi Quranı oxumalı və bulaşmış olduğu kirlərdən Onunla təmizlənməlidir!”

Müəllif: Aydın Mülayim.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Zaman nədir? 11.11.13 2.053 dəfə oxundu
2 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.169 dəfə oxundu
3 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 644 dəfə oxundu
4 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 209 dəfə oxundu
5 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 736 dəfə oxundu
6 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 597 dəfə oxundu
7 Şirk və küfr 14.07.11 3.469 dəfə oxundu
8 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.838 dəfə oxundu
9 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.570 dəfə oxundu
10 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.405 dəfə oxundu
11 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 613 dəfə oxundu
12 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 247 dəfə oxundu
13 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.662 dəfə oxundu
14 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.521 dəfə oxundu
15 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.426 dəfə oxundu
16 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 837 dəfə oxundu
17 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 1.970 dəfə oxundu
18 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 830 dəfə oxundu
19 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 627 dəfə oxundu
20 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 78 dəfə oxundu
21 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.668 dəfə oxundu
22 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.843 dəfə oxundu
23 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 2.968 dəfə oxundu
24 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 745 dəfə oxundu
25 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.724 dəfə oxundu
26 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.675 dəfə oxundu
27 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 741 dəfə oxundu
28 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 491 dəfə oxundu
29 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.528 dəfə oxundu
30 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.496 dəfə oxundu
31 Allah haradadır? 10.08.11 4.164 dəfə oxundu
32 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.301 dəfə oxundu
33 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.388 dəfə oxundu
34 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.356 dəfə oxundu
35 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 567 dəfə oxundu
36 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 185 dəfə oxundu
37 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.144 dəfə oxundu
38 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.294 dəfə oxundu
39 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.652 dəfə oxundu
40 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.692 dəfə oxundu
41 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.339 dəfə oxundu
42 Qurana davranışları yönüylə insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 916 dəfə oxundu
43 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 500 dəfə oxundu
44 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 140 dəfə oxundu
45 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 909 dəfə oxundu
46 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.792 dəfə oxundu
47 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.419 dəfə oxundu
48 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 3.020 dəfə oxundu
49 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.410 dəfə oxundu
50 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.164 dəfə oxundu
51 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 358 dəfə oxundu
52 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 121 dəfə oxundu
53 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 989 dəfə oxundu
54 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 14.874 dəfə oxundu
55 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.076 dəfə oxundu
56 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.769 dəfə oxundu
57 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.383 dəfə oxundu
58 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 977 dəfə oxundu
59 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 329 dəfə oxundu
60 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 263 dəfə oxundu
61 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.732 dəfə oxundu
62 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.555 dəfə oxundu
63 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.071 dəfə oxundu
64 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.698 dəfə oxundu
65 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.655 dəfə oxundu
66 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.602 dəfə oxundu
67 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 464 dəfə oxundu
68 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.738 dəfə oxundu
69 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.874 dəfə oxundu
70 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.694 dəfə oxundu
71 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.342 dəfə oxundu
72 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.049 dəfə oxundu
73 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 926 dəfə oxundu
74 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 521 dəfə oxundu
75 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.343 dəfə oxundu
76 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.133 dəfə oxundu
77 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.801 dəfə oxundu
78 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.410 dəfə oxundu
79 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 715 dəfə oxundu
80 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.004 dəfə oxundu
81 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 704 dəfə oxundu
82 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.108 dəfə oxundu
83 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.449 dəfə oxundu
84 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.582 dəfə oxundu
85 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.643 dəfə oxundu
86 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.027 dəfə oxundu
87 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.323 dəfə oxundu
88 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 349 dəfə oxundu
89 Qızlar ərə gedəcək oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.797 dəfə oxundu
90 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 2.971 dəfə oxundu
91 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.140 dəfə oxundu
92 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.730 dəfə oxundu
93 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.292 dəfə oxundu
94 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.051 dəfə oxundu
95 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 279 dəfə oxundu
96 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.566 dəfə oxundu
97 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.134 dəfə oxundu
98 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.263 dəfə oxundu
99 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.036 dəfə oxundu
100 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.462 dəfə oxundu