Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > İman-əqidə-ibadət Tarix: 17 Kasım 2015 Tövsiyə et Çap et

Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?

Atalarımızın çoxu cəhalətləri ucbatından bu məzhəblərdən çox çəkmiş… Son əsrdə Rus işğalçılarını da əlavə edərsək fələyini çaşan bu umməti Allahından, kitabından uzaq ideologiyaların hərəsi dartdı bir tərəfə… Biri axirətdə digəri dünyada cənnət vəd etdi. Biri dini, digəri dünyəvi cəhətdən istismar etdi və hələ də etməkdədir. Kitabını unudan ummətlərin aqibəti hər zaman belə olur. Ya dünyaya aldanır ya da axirətə. Allahdan gələn kitablarda isə belə yazılır (Dünyanı da axirəti də verən Mənəm. Hər ikisini cənnnətə və cəhənnəmə dönüşdürmək sizin əlinizdədir.): “Hər kəs öz əməlinin girovudur!” (Müddəssir 38)

İndi gələk bir məzhəbi və ya hər hansı bir ideologiyanı mənimsəyib, onu həyata keçirməyə çalışanların nə hala düşdüyünə: “Bunlar, Allahın dini   (qanun), məzhəbi (yolu) yerinə alimlərinin, rəhbərlərinin yolunu, dinini, məzhəbini seçənlərdir. Fitrəti (təbiəti) pozulmuş bu insanlar hər kəsi; atasını, anasını, qardaşını, qonşusunu, dostunu öz əqidəsi (!) üzərindən dəyərləndirir və istədiyinə Allah düşməni, xalq düşməni, kafir, zalım; istədiyinə də Allah dostu, xalq dostu, mömin, adil deyə bilirlər. Onların bütün bu dəyərləndirmələri kimə və nəyə qulluq etdikləri nisbətdə dəyişir. Artıq belə bir ideologiyaya sahib olanların çoxu mənliyini, vətənini, millətini, qeyrətini və hətta hər şeyini bu uğurda çəkinmədən satar və bunu şərəf və qəhramanlıq olaraq görər. Çünki bütün dəyərlər özlərinin qəbul etdikləri məzhəb, yol, məqsəd üzərindən ölçülməkdədir.”

Ümmətin düşdüyü bu psixoloji bataqlıqdan xilas olmanın bir tək yolu vardır: Allah, qədim xalqları belə vəziyyətdən qurtarmaq üçün öz elçilərini göndərmiş, onlara həqiqətin, kitablarının, məzhəblərinin bir olduğunu, bu səbəblə başqalarına aldanıb fərqli ideologiyalara, mənbələrə və məzhəblərə bölünməmələrini tövsiyə etmişdir. Artıq Allahın elçisi və yeni bir kitabı (məzhəblərin iddia etdiyi kimi İsa və Mehdi də) gəlməyəcəyi üçün biz öz əlimizdəki Qurana bərk sarılmalıyıq! Əksi təqdirdə bu sünilik, şiəlik və dinsizlik bataqlığından ümmətin xilas olması mümkün deyildir. Bunun tək formul olduğunu Allah kitabında deyir: “Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında idiniz. O, sizi ondan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola gələsiniz.”  (Əli İmran 3/103).

Aramızda mübahisənin də həll yolunu belə bildirir: “Ey iman gətirənlər! Allaha və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə (şəriətə uyğun şəkildə itaət edin). Əgər bir şey haqqında mübahisə etsəniz, Allaha və Axirət gününə inanırsınızsa, Allaha və Elçisinə müraciət edin. Bu, (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxşıdır.” (Nisə 4/59).

Bu ayə, sünni və şiənin təfsir etdiyi kimi, mübahisə düşəndə məsələni özlərinin təyin etdikləri imamlara deyil; Allaha və Elçisinə götürmək lazımdır. Yəni, Qurana.  Yenə burada da hər iki məzhəbin başa düşdüyü kimi, Allah və Elçisi deyiləndə, bunlar fərqli iki mənbə deyil; eyni mənbədir. Allahın elçisi Allahın sözünü nəql edər və bir hərfini belə dəyişməyə haqqı yoxdur.

Qısacası, ümmətin islahı bir tək şeylə mümkün olar: “bu məzhəblər öz imamlarına və görüşlərinə Quran və sünnə ölçüsündə itaət etməli, bunun üçün də ilk əvvəl özlərinə verdikləri əlavə adlardan və üsullarından xilas olmalı, bir ümmi (uşaqlarına fərq qoymayan ana) kimi Quranı oxumalı və bulaşmış olduğu kirlərdən Onunla təmizlənməlidir!”

Müəllif: Aydın Mülayim.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 816 dəfə oxundu
2 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.688 dəfə oxundu
3 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.383 dəfə oxundu
4 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 2.857 dəfə oxundu
5 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.321 dəfə oxundu
6 Qurana qarşı davranışlarına əsasən insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 906 dəfə oxundu
7 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 480 dəfə oxundu
8 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 883 dəfə oxundu
9 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 12.080 dəfə oxundu
10 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 1.969 dəfə oxundu
11 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.735 dəfə oxundu
12 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.354 dəfə oxundu
13 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.098 dəfə oxundu
14 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 312 dəfə oxundu
15 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.599 dəfə oxundu
16 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.135 dəfə oxundu
17 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.015 dəfə oxundu
18 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.476 dəfə oxundu
19 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.343 dəfə oxundu
20 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 949 dəfə oxundu
21 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 273 dəfə oxundu
22 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.681 dəfə oxundu
23 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.848 dəfə oxundu
24 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.681 dəfə oxundu
25 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.326 dəfə oxundu
26 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.519 dəfə oxundu
27 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.241 dəfə oxundu
28 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 440 dəfə oxundu
29 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.258 dəfə oxundu
30 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 2.923 dəfə oxundu
31 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.761 dəfə oxundu
32 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.351 dəfə oxundu
33 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 1.940 dəfə oxundu
34 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 916 dəfə oxundu
35 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 461 dəfə oxundu
36 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.059 dəfə oxundu
37 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.263 dəfə oxundu
38 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.557 dəfə oxundu
39 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.493 dəfə oxundu
40 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 659 dəfə oxundu
41 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 946 dəfə oxundu
42 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 346 dəfə oxundu
43 Qızlar ərə gedəcək oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.507 dəfə oxundu
44 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 2.581 dəfə oxundu
45 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.105 dəfə oxundu
46 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.613 dəfə oxundu
47 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.020 dəfə oxundu
48 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.206 dəfə oxundu
49 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 296 dəfə oxundu
50 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.465 dəfə oxundu
51 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.072 dəfə oxundu
52 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.169 dəfə oxundu
53 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.010 dəfə oxundu
54 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.257 dəfə oxundu
55 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.808 dəfə oxundu
56 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 257 dəfə oxundu
57 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.478 dəfə oxundu
58 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 2.338 dəfə oxundu
59 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.919 dəfə oxundu
60 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.370 dəfə oxundu
61 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.406 dəfə oxundu
62 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 659 dəfə oxundu
63 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 361 dəfə oxundu
64 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 3.601 dəfə oxundu
65 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.758 dəfə oxundu
66 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.238 dəfə oxundu
67 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 2.004 dəfə oxundu
68 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.385 dəfə oxundu
69 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.012 dəfə oxundu
70 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 556 dəfə oxundu
71 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 513 dəfə oxundu
72 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.070 dəfə oxundu
73 Edama məhkum edilen İranlı türk gəncin şialığı sorqulayan kitabı 13.10.15 1.057 dəfə oxundu
74 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.629 dəfə oxundu
75 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.408 dəfə oxundu
76 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.578 dəfə oxundu
77 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.189 dəfə oxundu
78 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 738 dəfə oxundu
79 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 514 dəfə oxundu
80 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 696 dəfə oxundu
81 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 574 dəfə oxundu
82 Şirk və küfr 14.07.11 3.244 dəfə oxundu
83 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.819 dəfə oxundu
84 Zaman nədir? 11.11.13 1.942 dəfə oxundu
85 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.107 dəfə oxundu
86 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 617 dəfə oxundu
87 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 127 dəfə oxundu
88 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.410 dəfə oxundu
89 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.488 dəfə oxundu
90 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 5.218 dəfə oxundu
91 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 813 dəfə oxundu
92 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.508 dəfə oxundu
93 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.156 dəfə oxundu
94 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 571 dəfə oxundu
95 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 102 dəfə oxundu
96 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.607 dəfə oxundu
97 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.821 dəfə oxundu
98 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 2.349 dəfə oxundu
99 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 730 dəfə oxundu
100 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 1.797 dəfə oxundu