Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > İman-əqidə-ibadət Tarix: 17 Kasım 2015 Tövsiyə et Çap et

Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?

Atalarımızın çoxu cəhalətləri ucbatından bu məzhəblərdən çox çəkmiş… Son əsrdə Rus işğalçılarını da əlavə edərsək fələyini çaşan bu umməti Allahından, kitabından uzaq ideologiyaların hərəsi dartdı bir tərəfə… Biri axirətdə digəri dünyada cənnət vəd etdi. Biri dini, digəri dünyəvi cəhətdən istismar etdi və hələ də etməkdədir. Kitabını unudan ummətlərin aqibəti hər zaman belə olur. Ya dünyaya aldanır ya da axirətə. Allahdan gələn kitablarda isə belə yazılır (Dünyanı da axirəti də verən Mənəm. Hər ikisini cənnnətə və cəhənnəmə dönüşdürmək sizin əlinizdədir.): “Hər kəs öz əməlinin girovudur!” (Müddəssir 38)

İndi gələk bir məzhəbi və ya hər hansı bir ideologiyanı mənimsəyib, onu həyata keçirməyə çalışanların nə hala düşdüyünə: “Bunlar, Allahın dini   (qanun), məzhəbi (yolu) yerinə alimlərinin, rəhbərlərinin yolunu, dinini, məzhəbini seçənlərdir. Fitrəti (təbiəti) pozulmuş bu insanlar hər kəsi; atasını, anasını, qardaşını, qonşusunu, dostunu öz əqidəsi (!) üzərindən dəyərləndirir və istədiyinə Allah düşməni, xalq düşməni, kafir, zalım; istədiyinə də Allah dostu, xalq dostu, mömin, adil deyə bilirlər. Onların bütün bu dəyərləndirmələri kimə və nəyə qulluq etdikləri nisbətdə dəyişir. Artıq belə bir ideologiyaya sahib olanların çoxu mənliyini, vətənini, millətini, qeyrətini və hətta hər şeyini bu uğurda çəkinmədən satar və bunu şərəf və qəhramanlıq olaraq görər. Çünki bütün dəyərlər özlərinin qəbul etdikləri məzhəb, yol və məqsəd üzərindən ölçülməkdədir.”

Ümmətin düşdüyü bu psixoloji bataqlıqdan xilas olmasının bir tək yolu vardır: Allah, qədim xalqları belə vəziyyətdən qurtarmaq üçün öz elçilərini göndərmiş, onlara həqiqətin, kitablarının, məzhəblərinin bir olduğunu, bu səbəblə başqalarına aldanıb fərqli ideologiyalara, mənbələrə və məzhəblərə bölünməmələrini tövsiyə etmişdir. Artıq Allahın elçisi və yeni bir kitabı (məzhəblərin iddia etdiyi kimi İsa və Mehdi də) gəlməyəcəyi üçün biz öz əlimizdəki Qurana bərk sarılmalıyıq! Əksi təqdirdə bu sünilik, şiəlik və dinsizlik bataqlığından ümmətin xilas olması mümkün deyildir. Bunun tək formul olduğunu Allah kitabında deyir: “Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında idiniz. O, sizi ondan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola gələsiniz.”  (Əli İmran 3/103).

Aramızda mübahisənin də həll yolunu belə bildirir: “Ey iman gətirənlər! Allaha və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə (şəriətə uyğun şəkildə itaət edin). Əgər bir şey haqqında mübahisə etsəniz, Allaha və Axirət gününə inanırsınızsa, Allaha və Elçisinə müraciət edin. Bu, (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxşıdır.” (Nisə 4/59).

Bu ayə, sünni və şiənin təfsir etdiyi kimi, mübahisə düşəndə məsələni özlərinin təyin etdikləri imamlara deyil; Allaha və Elçisinə götürmək lazımdır. Yəni, Qurana.  Yenə burada da hər iki məzhəbin başa düşdüyü kimi, Allah və Elçisi deyiləndə, bunlar fərqli iki mənbə deyil; eyni mənbədir. Allahın elçisi Allahın sözünü nəql edər və bir hərfini belə dəyişməyə haqqı yoxdur.

Qısacası, ümmətin islahı bir tək şeylə mümkün olar: “bu məzhəblər öz imamlarına və görüşlərinə Quran və sünnə ölçüsündə itaət etməli, bunun üçün də ilk əvvəl özlərinə verdikləri əlavə adlardan və üsullarından xilas olmalı, bir ümmi (uşaqlarına fərq qoymayan ana) kimi Quranı oxumalı və bulaşmış olduğu kirlərdən Onunla təmizlənməlidir!”

Müəllif: Aydın Mülayim.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 889 dəfə oxundu
2 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.778 dəfə oxundu
3 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.417 dəfə oxundu
4 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 2.986 dəfə oxundu
5 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.337 dəfə oxundu
6 Qurana qarşı davranışlarına əsasən insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 912 dəfə oxundu
7 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 497 dəfə oxundu
8 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 138 dəfə oxundu
9 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 964 dəfə oxundu
10 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 14.270 dəfə oxundu
11 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.062 dəfə oxundu
12 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.760 dəfə oxundu
13 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.406 dəfə oxundu
14 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.131 dəfə oxundu
15 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 347 dəfə oxundu
16 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 111 dəfə oxundu
17 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.707 dəfə oxundu
18 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.443 dəfə oxundu
19 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.049 dəfə oxundu
20 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.644 dəfə oxundu
21 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.380 dəfə oxundu
22 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 959 dəfə oxundu
23 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 322 dəfə oxundu
24 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 253 dəfə oxundu
25 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.727 dəfə oxundu
26 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.872 dəfə oxundu
27 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.443 dəfə oxundu
28 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.337 dəfə oxundu
29 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.652 dəfə oxundu
30 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.516 dəfə oxundu
31 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 461 dəfə oxundu
32 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.335 dəfə oxundu
33 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.087 dəfə oxundu
34 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.792 dəfə oxundu
35 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.400 dəfə oxundu
36 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.022 dəfə oxundu
37 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 926 dəfə oxundu
38 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 508 dəfə oxundu
39 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.100 dəfə oxundu
40 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.385 dəfə oxundu
41 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.581 dəfə oxundu
42 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.600 dəfə oxundu
43 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 708 dəfə oxundu
44 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.000 dəfə oxundu
45 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 600 dəfə oxundu
46 Qızlar ərə gedəcək oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.725 dəfə oxundu
47 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 2.866 dəfə oxundu
48 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.134 dəfə oxundu
49 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.701 dəfə oxundu
50 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.025 dəfə oxundu
51 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.298 dəfə oxundu
52 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 335 dəfə oxundu
53 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.539 dəfə oxundu
54 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.112 dəfə oxundu
55 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.252 dəfə oxundu
56 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.030 dəfə oxundu
57 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.280 dəfə oxundu
58 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.000 dəfə oxundu
59 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 279 dəfə oxundu
60 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.515 dəfə oxundu
61 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.026 dəfə oxundu
62 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.953 dəfə oxundu
63 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.397 dəfə oxundu
64 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.458 dəfə oxundu
65 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 676 dəfə oxundu
66 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 394 dəfə oxundu
67 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 3.865 dəfə oxundu
68 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.764 dəfə oxundu
69 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.397 dəfə oxundu
70 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 2.826 dəfə oxundu
71 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.400 dəfə oxundu
72 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.072 dəfə oxundu
73 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 561 dəfə oxundu
74 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 530 dəfə oxundu
75 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.104 dəfə oxundu
76 Edama məhkum edilen İranlı türk gəncin şialığı sorqulayan kitabı 13.10.15 1.081 dəfə oxundu
77 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.642 dəfə oxundu
78 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.497 dəfə oxundu
79 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.656 dəfə oxundu
80 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.205 dəfə oxundu
81 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 790 dəfə oxundu
82 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 534 dəfə oxundu
83 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 726 dəfə oxundu
84 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 595 dəfə oxundu
85 Şirk və küfr 14.07.11 3.420 dəfə oxundu
86 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.833 dəfə oxundu
87 Zaman nədir? 11.11.13 2.032 dəfə oxundu
88 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.152 dəfə oxundu
89 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 640 dəfə oxundu
90 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 201 dəfə oxundu
91 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.613 dəfə oxundu
92 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.515 dəfə oxundu
93 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.153 dəfə oxundu
94 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 836 dəfə oxundu
95 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.551 dəfə oxundu
96 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.345 dəfə oxundu
97 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 595 dəfə oxundu
98 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 229 dəfə oxundu
99 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.659 dəfə oxundu
100 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.840 dəfə oxundu