Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > İman-əqidə-ibadət Tarix: 17 Kasım 2015 Tövsiyə et Çap et

Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?

Atalarımızın çoxu cəhalətləri ucbatından bu məzhəblərdən çox çəkmiş… Son əsrdə Rus işğalçılarını da əlavə edərsək fələyini çaşan bu umməti Allahından, kitabından uzaq ideologiyaların hərəsi dartdı bir tərəfə… Biri axirətdə digəri dünyada cənnət vəd etdi. Biri dini, digəri dünyəvi cəhətdən istismar etdi və hələ də etməkdədir. Kitabını unudan ummətlərin aqibəti hər zaman belə olur. Ya dünyaya aldanır ya da axirətə. Allahdan gələn kitablarda isə belə yazılır (Dünyanı da axirəti də verən Mənəm. Hər ikisini cənnnətə və cəhənnəmə dönüşdürmək sizin əlinizdədir.): “Hər kəs öz əməlinin girovudur!” (Müddəssir 38)

İndi gələk bir məzhəbi və ya hər hansı bir ideologiyanı mənimsəyib, onu həyata keçirməyə çalışanların nə hala düşdüyünə: “Bunlar, Allahın dini   (qanun), məzhəbi (yolu) yerinə alimlərinin, rəhbərlərinin yolunu, dinini, məzhəbini seçənlərdir. Fitrəti (təbiəti) pozulmuş bu insanlar hər kəsi; atasını, anasını, qardaşını, qonşusunu, dostunu öz əqidəsi (!) üzərindən dəyərləndirir və istədiyinə Allah düşməni, xalq düşməni, kafir, zalım; istədiyinə də Allah dostu, xalq dostu, mömin, adil deyə bilirlər. Onların bütün bu dəyərləndirmələri kimə və nəyə qulluq etdikləri nisbətdə dəyişir. Artıq belə bir ideologiyaya sahib olanların çoxu mənliyini, vətənini, millətini, qeyrətini və hətta hər şeyini bu uğurda çəkinmədən satar və bunu şərəf və qəhramanlıq olaraq görər. Çünki bütün dəyərlər özlərinin qəbul etdikləri məzhəb, yol və məqsəd üzərindən ölçülməkdədir.”

Ümmətin düşdüyü bu psixoloji bataqlıqdan xilas olmasının bir tək yolu vardır: Allah, qədim xalqları belə vəziyyətdən qurtarmaq üçün öz elçilərini göndərmiş, onlara həqiqətin, kitablarının, məzhəblərinin bir olduğunu, bu səbəblə başqalarına aldanıb fərqli ideologiyalara, mənbələrə və məzhəblərə bölünməmələrini tövsiyə etmişdir. Artıq Allahın elçisi və yeni bir kitabı (məzhəblərin iddia etdiyi kimi İsa və Mehdi də) gəlməyəcəyi üçün biz öz əlimizdəki Qurana bərk sarılmalıyıq! Əksi təqdirdə bu sünilik, şiəlik və dinsizlik bataqlığından ümmətin xilas olması mümkün deyildir. Bunun tək formul olduğunu Allah kitabında deyir: “Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında idiniz. O, sizi ondan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola gələsiniz.”  (Əli İmran 3/103).

Aramızda mübahisənin də həll yolunu belə bildirir: “Ey iman gətirənlər! Allaha və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə (şəriətə uyğun şəkildə itaət edin). Əgər bir şey haqqında mübahisə etsəniz, Allaha və Axirət gününə inanırsınızsa, Allaha və Elçisinə müraciət edin. Bu, (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxşıdır.” (Nisə 4/59).

Bu ayə, sünni və şiənin təfsir etdiyi kimi, mübahisə düşəndə məsələni özlərinin təyin etdikləri imamlara deyil; Allaha və Elçisinə götürmək lazımdır. Yəni, Qurana.  Yenə burada da hər iki məzhəbin başa düşdüyü kimi, Allah və Elçisi deyiləndə, bunlar fərqli iki mənbə deyil; eyni mənbədir. Allahın elçisi Allahın sözünü nəql edər və bir hərfini belə dəyişməyə haqqı yoxdur.

Qısacası, ümmətin islahı bir tək şeylə mümkün olar: “bu məzhəblər öz imamlarına və görüşlərinə Quran və sünnə ölçüsündə itaət etməli, bunun üçün də ilk əvvəl özlərinə verdikləri əlavə adlardan və üsullarından xilas olmalı, bir ümmi (uşaqlarına fərq qoymayan ana) kimi Quranı oxumalı və bulaşmış olduğu kirlərdən Onunla təmizlənməlidir!”

Müəllif: Aydın Mülayim.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.218 dəfə oxundu
2 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.317 dəfə oxundu
3 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.735 dəfə oxundu
4 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.764 dəfə oxundu
5 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.394 dəfə oxundu
6 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.384 dəfə oxundu
7 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 576 dəfə oxundu
8 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 203 dəfə oxundu
9 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 969 dəfə oxundu
10 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.887 dəfə oxundu
11 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.431 dəfə oxundu
12 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 3.128 dəfə oxundu
13 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.362 dəfə oxundu
14 Qurana davranışları yönüylə insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 924 dəfə oxundu
15 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 506 dəfə oxundu
16 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 164 dəfə oxundu
17 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 1.059 dəfə oxundu
18 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 16.153 dəfə oxundu
19 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.122 dəfə oxundu
20 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.799 dəfə oxundu
21 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.421 dəfə oxundu
22 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.179 dəfə oxundu
23 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 407 dəfə oxundu
24 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 145 dəfə oxundu
25 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.802 dəfə oxundu
26 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.830 dəfə oxundu
27 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.110 dəfə oxundu
28 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.825 dəfə oxundu
29 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.402 dəfə oxundu
30 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 984 dəfə oxundu
31 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 368 dəfə oxundu
32 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 311 dəfə oxundu
33 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.797 dəfə oxundu
34 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.881 dəfə oxundu
35 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.447 dəfə oxundu
36 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.358 dəfə oxundu
37 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.734 dəfə oxundu
38 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.887 dəfə oxundu
39 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 479 dəfə oxundu
40 Yanlışların arxasında olanların sayı niyə getdikcə çoxalır? 15.02.19 92 dəfə oxundu
41 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.373 dəfə oxundu
42 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.228 dəfə oxundu
43 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.827 dəfə oxundu
44 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.489 dəfə oxundu
45 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.111 dəfə oxundu
46 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 937 dəfə oxundu
47 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 549 dəfə oxundu
48 Rəsulullaha üsyan etmək, Allaha üsyan etmək kimidir? 29.03.19 52 dəfə oxundu
49 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.129 dəfə oxundu
50 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.564 dəfə oxundu
51 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.595 dəfə oxundu
52 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.774 dəfə oxundu
53 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 766 dəfə oxundu
54 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.024 dəfə oxundu
55 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 1.252 dəfə oxundu
56 Şirkin Qurandakı tərifi nədir? 26.04.19 153 dəfə oxundu
57 Ərə gedəcək qızlar, oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 2.014 dəfə oxundu
58 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.307 dəfə oxundu
59 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.165 dəfə oxundu
60 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.781 dəfə oxundu
61 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.034 dəfə oxundu
62 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.461 dəfə oxundu
63 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 399 dəfə oxundu
64 Hansı məzhəbə tabe olmaq lazımdır? 29.04.19 214 dəfə oxundu
65 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.613 dəfə oxundu
66 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.170 dəfə oxundu
67 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.310 dəfə oxundu
68 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.084 dəfə oxundu
69 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.321 dəfə oxundu
70 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.238 dəfə oxundu
71 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 284 dəfə oxundu
72 “Sənə gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 20.05.19 175 dəfə oxundu
73 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.563 dəfə oxundu
74 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 3.723 dəfə oxundu
75 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.994 dəfə oxundu
76 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.405 dəfə oxundu
77 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.483 dəfə oxundu
78 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 696 dəfə oxundu
79 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 456 dəfə oxundu
80 “Sənin yanına gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 19.07.19 29 dəfə oxundu
81 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 4.102 dəfə oxundu
82 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.776 dəfə oxundu
83 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.659 dəfə oxundu
84 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 4.266 dəfə oxundu
85 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.426 dəfə oxundu
86 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.110 dəfə oxundu
87 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 575 dəfə oxundu
88 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 538 dəfə oxundu
89 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.140 dəfə oxundu
90 Edama məhkum edilən İranlı gəncin şiəliyi mühakimə edən kitabı 13.10.15 1.206 dəfə oxundu
91 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.661 dəfə oxundu
92 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.596 dəfə oxundu
93 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.830 dəfə oxundu
94 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.226 dəfə oxundu
95 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 857 dəfə oxundu
96 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 559 dəfə oxundu
97 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 764 dəfə oxundu
98 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 612 dəfə oxundu
99 Şirk və küfr 14.07.11 3.629 dəfə oxundu
100 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.855 dəfə oxundu