Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > İman-əqidə-ibadət Tarix: 17 Kasım 2015 Tövsiyə et Çap et

Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?

Atalarımızın çoxu cəhalətləri ucbatından bu məzhəblərdən çox çəkmiş… Son əsrdə Rus işğalçılarını da əlavə edərsək fələyini çaşan bu umməti Allahından, kitabından uzaq ideologiyaların hərəsi dartdı bir tərəfə… Biri axirətdə digəri dünyada cənnət vəd etdi. Biri dini, digəri dünyəvi cəhətdən istismar etdi və hələ də etməkdədir. Kitabını unudan ummətlərin aqibəti hər zaman belə olur. Ya dünyaya aldanır ya da axirətə. Allahdan gələn kitablarda isə belə yazılır (Dünyanı da axirəti də verən Mənəm. Hər ikisini cənnnətə və cəhənnəmə dönüşdürmək sizin əlinizdədir.): “Hər kəs öz əməlinin girovudur!” (Müddəssir 38)

İndi gələk bir məzhəbi və ya hər hansı bir ideologiyanı mənimsəyib, onu həyata keçirməyə çalışanların nə hala düşdüyünə: “Bunlar, Allahın dini   (qanun), məzhəbi (yolu) yerinə alimlərinin, rəhbərlərinin yolunu, dinini, məzhəbini seçənlərdir. Fitrəti (təbiəti) pozulmuş bu insanlar hər kəsi; atasını, anasını, qardaşını, qonşusunu, dostunu öz əqidəsi (!) üzərindən dəyərləndirir və istədiyinə Allah düşməni, xalq düşməni, kafir, zalım; istədiyinə də Allah dostu, xalq dostu, mömin, adil deyə bilirlər. Onların bütün bu dəyərləndirmələri kimə və nəyə qulluq etdikləri nisbətdə dəyişir. Artıq belə bir ideologiyaya sahib olanların çoxu mənliyini, vətənini, millətini, qeyrətini və hətta hər şeyini bu uğurda çəkinmədən satar və bunu şərəf və qəhramanlıq olaraq görər. Çünki bütün dəyərlər özlərinin qəbul etdikləri məzhəb, yol, məqsəd üzərindən ölçülməkdədir.”

Ümmətin düşdüyü bu psixoloji bataqlıqdan xilas olmanın bir tək yolu vardır: Allah, qədim xalqları belə vəziyyətdən qurtarmaq üçün öz elçilərini göndərmiş, onlara həqiqətin, kitablarının, məzhəblərinin bir olduğunu, bu səbəblə başqalarına aldanıb fərqli ideologiyalara, mənbələrə və məzhəblərə bölünməmələrini tövsiyə etmişdir. Artıq Allahın elçisi və yeni bir kitabı (məzhəblərin iddia etdiyi kimi İsa və Mehdi də) gəlməyəcəyi üçün biz öz əlimizdəki Qurana bərk sarılmalıyıq! Əksi təqdirdə bu sünilik, şiəlik və dinsizlik bataqlığından ümmətin xilas olması mümkün deyildir. Bunun tək formul olduğunu Allah kitabında deyir: “Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında idiniz. O, sizi ondan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola gələsiniz.”  (Əli İmran 3/103).

Aramızda mübahisənin də həll yolunu belə bildirir: “Ey iman gətirənlər! Allaha və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə (şəriətə uyğun şəkildə itaət edin). Əgər bir şey haqqında mübahisə etsəniz, Allaha və Axirət gününə inanırsınızsa, Allaha və Elçisinə müraciət edin. Bu, (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxşıdır.” (Nisə 4/59).

Bu ayə, sünni və şiənin təfsir etdiyi kimi, mübahisə düşəndə məsələni özlərinin təyin etdikləri imamlara deyil; Allaha və Elçisinə götürmək lazımdır. Yəni, Qurana.  Yenə burada da hər iki məzhəbin başa düşdüyü kimi, Allah və Elçisi deyiləndə, bunlar fərqli iki mənbə deyil; eyni mənbədir. Allahın elçisi Allahın sözünü nəql edər və bir hərfini belə dəyişməyə haqqı yoxdur.

Qısacası, ümmətin islahı bir tək şeylə mümkün olar: “bu məzhəblər öz imamlarına və görüşlərinə Quran və sünnə ölçüsündə itaət etməli, bunun üçün də ilk əvvəl özlərinə verdikləri əlavə adlardan və üsullarından xilas olmalı, bir ümmi (uşaqlarına fərq qoymayan ana) kimi Quranı oxumalı və bulaşmış olduğu kirlərdən Onunla təmizlənməlidir!”

Müəllif: Aydın Mülayim.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.493 dəfə oxundu
2 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 4.977 dəfə oxundu
3 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 1.929 dəfə oxundu
4 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.329 dəfə oxundu
5 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.258 dəfə oxundu
6 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 837 dəfə oxundu
7 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 186 dəfə oxundu
8 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.533 dəfə oxundu
9 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.758 dəfə oxundu
10 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.413 dəfə oxundu
11 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.235 dəfə oxundu
12 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.437 dəfə oxundu
13 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.094 dəfə oxundu
14 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 339 dəfə oxundu
15 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.174 dəfə oxundu
16 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 2.819 dəfə oxundu
17 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.667 dəfə oxundu
18 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.262 dəfə oxundu
19 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 1.842 dəfə oxundu
20 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 826 dəfə oxundu
21 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 320 dəfə oxundu
22 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 1.980 dəfə oxundu
23 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.161 dəfə oxundu
24 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.479 dəfə oxundu
25 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.366 dəfə oxundu
26 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 567 dəfə oxundu
27 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 864 dəfə oxundu
28 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 200 dəfə oxundu
29 Qızlar ərə gedəcək oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.334 dəfə oxundu
30 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 2.438 dəfə oxundu
31 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.018 dəfə oxundu
32 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.522 dəfə oxundu
33 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 942 dəfə oxundu
34 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.035 dəfə oxundu
35 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 184 dəfə oxundu
36 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.367 dəfə oxundu
37 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 1.983 dəfə oxundu
38 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.078 dəfə oxundu
39 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 921 dəfə oxundu
40 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.166 dəfə oxundu
41 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.488 dəfə oxundu
42 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 125 dəfə oxundu
43 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.387 dəfə oxundu
44 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 2.242 dəfə oxundu
45 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.839 dəfə oxundu
46 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.282 dəfə oxundu
47 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.321 dəfə oxundu
48 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 567 dəfə oxundu
49 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 159 dəfə oxundu
50 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 3.475 dəfə oxundu
51 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.685 dəfə oxundu
52 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.103 dəfə oxundu
53 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 1.792 dəfə oxundu
54 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.293 dəfə oxundu
55 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 937 dəfə oxundu
56 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 466 dəfə oxundu
57 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 988 dəfə oxundu
58 Edama məhkum edilen İranlı türk gəncin şialığı sorqulayan kitabı 13.10.15 959 dəfə oxundu
59 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.556 dəfə oxundu
60 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.335 dəfə oxundu
61 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.464 dəfə oxundu
62 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.099 dəfə oxundu
63 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 606 dəfə oxundu
64 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 595 dəfə oxundu
65 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 497 dəfə oxundu
66 Şirk və küfr 14.07.11 3.116 dəfə oxundu
67 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.739 dəfə oxundu
68 Zaman nədir? 11.11.13 1.830 dəfə oxundu
69 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.029 dəfə oxundu
70 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 516 dəfə oxundu
71 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.265 dəfə oxundu
72 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.261 dəfə oxundu
73 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 4.907 dəfə oxundu
74 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 722 dəfə oxundu
75 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.420 dəfə oxundu
76 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.013 dəfə oxundu
77 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 482 dəfə oxundu
78 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.507 dəfə oxundu
79 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.747 dəfə oxundu
80 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 2.038 dəfə oxundu
81 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 649 dəfə oxundu
82 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 1.685 dəfə oxundu
83 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 736 dəfə oxundu
84 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 476 dəfə oxundu
85 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.318 dəfə oxundu
86 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.267 dəfə oxundu
87 Allah haradadır? 10.08.11 3.446 dəfə oxundu
88 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.034 dəfə oxundu
89 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.571 dəfə oxundu
90 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.446 dəfə oxundu
91 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 615 dəfə oxundu
92 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 1.979 dəfə oxundu
93 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.183 dəfə oxundu
94 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.365 dəfə oxundu
95 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.559 dəfə oxundu
96 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.284 dəfə oxundu
97 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.179 dəfə oxundu
98 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 440 dəfə oxundu
99 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 729 dəfə oxundu
100 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.592 dəfə oxundu