Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > İman-əqidə-ibadət Tarix: 17 Kasım 2015 Tövsiyə et Çap et

Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?

Atalarımızın çoxu cəhalətləri ucbatından bu məzhəblərdən çox çəkmiş… Son əsrdə Rus işğalçılarını da əlavə edərsək fələyini çaşan bu umməti Allahından, kitabından uzaq ideologiyaların hərəsi dartdı bir tərəfə… Biri axirətdə digəri dünyada cənnət vəd etdi. Biri dini, digəri dünyəvi cəhətdən istismar etdi və hələ də etməkdədir. Kitabını unudan ummətlərin aqibəti hər zaman belə olur. Ya dünyaya aldanır ya da axirətə. Allahdan gələn kitablarda isə belə yazılır (Dünyanı da axirəti də verən Mənəm. Hər ikisini cənnnətə və cəhənnəmə dönüşdürmək sizin əlinizdədir.): “Hər kəs öz əməlinin girovudur!” (Müddəssir 38)

İndi gələk bir məzhəbi və ya hər hansı bir ideologiyanı mənimsəyib, onu həyata keçirməyə çalışanların nə hala düşdüyünə: “Bunlar, Allahın dini   (qanun), məzhəbi (yolu) yerinə alimlərinin, rəhbərlərinin yolunu, dinini, məzhəbini seçənlərdir. Fitrəti (təbiəti) pozulmuş bu insanlar hər kəsi; atasını, anasını, qardaşını, qonşusunu, dostunu öz əqidəsi (!) üzərindən dəyərləndirir və istədiyinə Allah düşməni, xalq düşməni, kafir, zalım; istədiyinə də Allah dostu, xalq dostu, mömin, adil deyə bilirlər. Onların bütün bu dəyərləndirmələri kimə və nəyə qulluq etdikləri nisbətdə dəyişir. Artıq belə bir ideologiyaya sahib olanların çoxu mənliyini, vətənini, millətini, qeyrətini və hətta hər şeyini bu uğurda çəkinmədən satar və bunu şərəf və qəhramanlıq olaraq görər. Çünki bütün dəyərlər özlərinin qəbul etdikləri məzhəb, yol, məqsəd üzərindən ölçülməkdədir.”

Ümmətin düşdüyü bu psixoloji bataqlıqdan xilas olmanın bir tək yolu vardır: Allah, qədim xalqları belə vəziyyətdən qurtarmaq üçün öz elçilərini göndərmiş, onlara həqiqətin, kitablarının, məzhəblərinin bir olduğunu, bu səbəblə başqalarına aldanıb fərqli ideologiyalara, mənbələrə və məzhəblərə bölünməmələrini tövsiyə etmişdir. Artıq Allahın elçisi və yeni bir kitabı (məzhəblərin iddia etdiyi kimi İsa və Mehdi də) gəlməyəcəyi üçün biz öz əlimizdəki Qurana bərk sarılmalıyıq! Əksi təqdirdə bu sünilik, şiəlik və dinsizlik bataqlığından ümmətin xilas olması mümkün deyildir. Bunun tək formul olduğunu Allah kitabında deyir: “Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında idiniz. O, sizi ondan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola gələsiniz.”  (Əli İmran 3/103).

Aramızda mübahisənin də həll yolunu belə bildirir: “Ey iman gətirənlər! Allaha və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə (şəriətə uyğun şəkildə itaət edin). Əgər bir şey haqqında mübahisə etsəniz, Allaha və Axirət gününə inanırsınızsa, Allaha və Elçisinə müraciət edin. Bu, (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxşıdır.” (Nisə 4/59).

Bu ayə, sünni və şiənin təfsir etdiyi kimi, mübahisə düşəndə məsələni özlərinin təyin etdikləri imamlara deyil; Allaha və Elçisinə götürmək lazımdır. Yəni, Qurana.  Yenə burada da hər iki məzhəbin başa düşdüyü kimi, Allah və Elçisi deyiləndə, bunlar fərqli iki mənbə deyil; eyni mənbədir. Allahın elçisi Allahın sözünü nəql edər və bir hərfini belə dəyişməyə haqqı yoxdur.

Qısacası, ümmətin islahı bir tək şeylə mümkün olar: “bu məzhəblər öz imamlarına və görüşlərinə Quran və sünnə ölçüsündə itaət etməli, bunun üçün də ilk əvvəl özlərinə verdikləri əlavə adlardan və üsullarından xilas olmalı, bir ümmi (uşaqlarına fərq qoymayan ana) kimi Quranı oxumalı və bulaşmış olduğu kirlərdən Onunla təmizlənməlidir!”

Müəllif: Aydın Mülayim.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.445 dəfə oxundu
2 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.395 dəfə oxundu
3 Allah haradadır? 10.08.11 3.772 dəfə oxundu
4 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.188 dəfə oxundu
5 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.679 dəfə oxundu
6 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.586 dəfə oxundu
7 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 704 dəfə oxundu
8 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 280 dəfə oxundu
9 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.102 dəfə oxundu
10 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.270 dəfə oxundu
11 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.519 dəfə oxundu
12 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.657 dəfə oxundu
13 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.372 dəfə oxundu
14 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.308 dəfə oxundu
15 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 549 dəfə oxundu
16 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 842 dəfə oxundu
17 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.726 dəfə oxundu
18 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.403 dəfə oxundu
19 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 2.898 dəfə oxundu
20 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.328 dəfə oxundu
21 Qurana qarşı davranışlarına əsasən insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 907 dəfə oxundu
22 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 483 dəfə oxundu
23 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 911 dəfə oxundu
24 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 12.831 dəfə oxundu
25 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 1.988 dəfə oxundu
26 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.739 dəfə oxundu
27 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.381 dəfə oxundu
28 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.103 dəfə oxundu
29 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 318 dəfə oxundu
30 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.638 dəfə oxundu
31 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.234 dəfə oxundu
32 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.027 dəfə oxundu
33 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.534 dəfə oxundu
34 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.362 dəfə oxundu
35 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 953 dəfə oxundu
36 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 278 dəfə oxundu
37 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.701 dəfə oxundu
38 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.857 dəfə oxundu
39 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 6.962 dəfə oxundu
40 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.327 dəfə oxundu
41 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.565 dəfə oxundu
42 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.322 dəfə oxundu
43 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 447 dəfə oxundu
44 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.284 dəfə oxundu
45 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 2.974 dəfə oxundu
46 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.775 dəfə oxundu
47 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.366 dəfə oxundu
48 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 1.965 dəfə oxundu
49 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 921 dəfə oxundu
50 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 481 dəfə oxundu
51 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.075 dəfə oxundu
52 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.304 dəfə oxundu
53 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.568 dəfə oxundu
54 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.524 dəfə oxundu
55 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 672 dəfə oxundu
56 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 951 dəfə oxundu
57 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 417 dəfə oxundu
58 Qızlar ərə gedəcək oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.592 dəfə oxundu
59 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 2.675 dəfə oxundu
60 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.114 dəfə oxundu
61 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.639 dəfə oxundu
62 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.023 dəfə oxundu
63 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.232 dəfə oxundu
64 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 309 dəfə oxundu
65 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.488 dəfə oxundu
66 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.089 dəfə oxundu
67 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.205 dəfə oxundu
68 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.021 dəfə oxundu
69 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.265 dəfə oxundu
70 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.877 dəfə oxundu
71 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 268 dəfə oxundu
72 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.491 dəfə oxundu
73 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 2.923 dəfə oxundu
74 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.935 dəfə oxundu
75 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.382 dəfə oxundu
76 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.417 dəfə oxundu
77 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 664 dəfə oxundu
78 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 368 dəfə oxundu
79 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 3.681 dəfə oxundu
80 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.759 dəfə oxundu
81 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.304 dəfə oxundu
82 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 2.425 dəfə oxundu
83 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.389 dəfə oxundu
84 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.029 dəfə oxundu
85 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 556 dəfə oxundu
86 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 519 dəfə oxundu
87 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.093 dəfə oxundu
88 Edama məhkum edilen İranlı türk gəncin şialığı sorqulayan kitabı 13.10.15 1.069 dəfə oxundu
89 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.633 dəfə oxundu
90 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.433 dəfə oxundu
91 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.600 dəfə oxundu
92 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.196 dəfə oxundu
93 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 763 dəfə oxundu
94 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 518 dəfə oxundu
95 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 706 dəfə oxundu
96 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 577 dəfə oxundu
97 Şirk və küfr 14.07.11 3.307 dəfə oxundu
98 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.821 dəfə oxundu
99 Zaman nədir? 11.11.13 1.971 dəfə oxundu
100 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.118 dəfə oxundu