Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > İman-əqidə-ibadət Tarix: 17 Kasım 2015 Tövsiyə et Çap et

Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?

Atalarımızın çoxu cəhalətləri ucbatından bu məzhəblərdən çox çəkmiş… Son əsrdə Rus işğalçılarını da əlavə edərsək fələyini çaşan bu umməti Allahından, kitabından uzaq ideologiyaların hərəsi dartdı bir tərəfə… Biri axirətdə digəri dünyada cənnət vəd etdi. Biri dini, digəri dünyəvi cəhətdən istismar etdi və hələ də etməkdədir. Kitabını unudan ummətlərin aqibəti hər zaman belə olur. Ya dünyaya aldanır ya da axirətə. Allahdan gələn kitablarda isə belə yazılır (Dünyanı da axirəti də verən Mənəm. Hər ikisini cənnnətə və cəhənnəmə dönüşdürmək sizin əlinizdədir.): “Hər kəs öz əməlinin girovudur!” (Müddəssir 38)

İndi gələk bir məzhəbi və ya hər hansı bir ideologiyanı mənimsəyib, onu həyata keçirməyə çalışanların nə hala düşdüyünə: “Bunlar, Allahın dini   (qanun), məzhəbi (yolu) yerinə alimlərinin, rəhbərlərinin yolunu, dinini, məzhəbini seçənlərdir. Fitrəti (təbiəti) pozulmuş bu insanlar hər kəsi; atasını, anasını, qardaşını, qonşusunu, dostunu öz əqidəsi (!) üzərindən dəyərləndirir və istədiyinə Allah düşməni, xalq düşməni, kafir, zalım; istədiyinə də Allah dostu, xalq dostu, mömin, adil deyə bilirlər. Onların bütün bu dəyərləndirmələri kimə və nəyə qulluq etdikləri nisbətdə dəyişir. Artıq belə bir ideologiyaya sahib olanların çoxu mənliyini, vətənini, millətini, qeyrətini və hətta hər şeyini bu uğurda çəkinmədən satar və bunu şərəf və qəhramanlıq olaraq görər. Çünki bütün dəyərlər özlərinin qəbul etdikləri məzhəb, yol, məqsəd üzərindən ölçülməkdədir.”

Ümmətin düşdüyü bu psixoloji bataqlıqdan xilas olmanın bir tək yolu vardır: Allah, qədim xalqları belə vəziyyətdən qurtarmaq üçün öz elçilərini göndərmiş, onlara həqiqətin, kitablarının, məzhəblərinin bir olduğunu, bu səbəblə başqalarına aldanıb fərqli ideologiyalara, mənbələrə və məzhəblərə bölünməmələrini tövsiyə etmişdir. Artıq Allahın elçisi və yeni bir kitabı (məzhəblərin iddia etdiyi kimi İsa və Mehdi də) gəlməyəcəyi üçün biz öz əlimizdəki Qurana bərk sarılmalıyıq! Əksi təqdirdə bu sünilik, şiəlik və dinsizlik bataqlığından ümmətin xilas olması mümkün deyildir. Bunun tək formul olduğunu Allah kitabında deyir: “Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında idiniz. O, sizi ondan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola gələsiniz.”  (Əli İmran 3/103).

Aramızda mübahisənin də həll yolunu belə bildirir: “Ey iman gətirənlər! Allaha və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə (şəriətə uyğun şəkildə itaət edin). Əgər bir şey haqqında mübahisə etsəniz, Allaha və Axirət gününə inanırsınızsa, Allaha və Elçisinə müraciət edin. Bu, (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxşıdır.” (Nisə 4/59).

Bu ayə, sünni və şiənin təfsir etdiyi kimi, mübahisə düşəndə məsələni özlərinin təyin etdikləri imamlara deyil; Allaha və Elçisinə götürmək lazımdır. Yəni, Qurana.  Yenə burada da hər iki məzhəbin başa düşdüyü kimi, Allah və Elçisi deyiləndə, bunlar fərqli iki mənbə deyil; eyni mənbədir. Allahın elçisi Allahın sözünü nəql edər və bir hərfini belə dəyişməyə haqqı yoxdur.

Qısacası, ümmətin islahı bir tək şeylə mümkün olar: “bu məzhəblər öz imamlarına və görüşlərinə Quran və sünnə ölçüsündə itaət etməli, bunun üçün də ilk əvvəl özlərinə verdikləri əlavə adlardan və üsullarından xilas olmalı, bir ümmi (uşaqlarına fərq qoymayan ana) kimi Quranı oxumalı və bulaşmış olduğu kirlərdən Onunla təmizlənməlidir!”

Müəllif: Aydın Mülayim.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.507 dəfə oxundu
2 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.097 dəfə oxundu
3 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.225 dəfə oxundu
4 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.026 dəfə oxundu
5 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.272 dəfə oxundu
6 Vəsilə nədir? 27.05.16 1.920 dəfə oxundu
7 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 272 dəfə oxundu
8 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.498 dəfə oxundu
9 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 2.972 dəfə oxundu
10 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 1.942 dəfə oxundu
11 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.387 dəfə oxundu
12 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.422 dəfə oxundu
13 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 671 dəfə oxundu
14 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 376 dəfə oxundu
15 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 3.769 dəfə oxundu
16 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.761 dəfə oxundu
17 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.348 dəfə oxundu
18 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 2.569 dəfə oxundu
19 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.396 dəfə oxundu
20 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.037 dəfə oxundu
21 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 558 dəfə oxundu
22 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 524 dəfə oxundu
23 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.094 dəfə oxundu
24 Edama məhkum edilen İranlı türk gəncin şialığı sorqulayan kitabı 13.10.15 1.075 dəfə oxundu
25 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.634 dəfə oxundu
26 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.461 dəfə oxundu
27 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.616 dəfə oxundu
28 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.201 dəfə oxundu
29 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 765 dəfə oxundu
30 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 522 dəfə oxundu
31 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 715 dəfə oxundu
32 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 588 dəfə oxundu
33 Şirk və küfr 14.07.11 3.355 dəfə oxundu
34 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.828 dəfə oxundu
35 Zaman nədir? 11.11.13 2.000 dəfə oxundu
36 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.123 dəfə oxundu
37 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 634 dəfə oxundu
38 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 178 dəfə oxundu
39 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.536 dəfə oxundu
40 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.507 dəfə oxundu
41 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 5.850 dəfə oxundu
42 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 830 dəfə oxundu
43 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.533 dəfə oxundu
44 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.272 dəfə oxundu
45 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 587 dəfə oxundu
46 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 199 dəfə oxundu
47 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.644 dəfə oxundu
48 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.835 dəfə oxundu
49 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 2.642 dəfə oxundu
50 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 736 dəfə oxundu
51 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 1.851 dəfə oxundu
52 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 826 dəfə oxundu
53 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 592 dəfə oxundu
54 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 63 dəfə oxundu
55 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.466 dəfə oxundu
56 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.417 dəfə oxundu
57 Allah haradadır? 10.08.11 3.866 dəfə oxundu
58 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.224 dəfə oxundu
59 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.684 dəfə oxundu
60 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.598 dəfə oxundu
61 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 715 dəfə oxundu
62 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 407 dəfə oxundu
63 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.114 dəfə oxundu
64 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.280 dəfə oxundu
65 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.548 dəfə oxundu
66 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.662 dəfə oxundu
67 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.379 dəfə oxundu
68 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.318 dəfə oxundu
69 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 558 dəfə oxundu
70 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 149 dəfə oxundu
71 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 857 dəfə oxundu
72 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.755 dəfə oxundu
73 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.412 dəfə oxundu
74 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 2.934 dəfə oxundu
75 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.332 dəfə oxundu
76 Qurana qarşı davranışlarına əsasən insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 909 dəfə oxundu
77 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 488 dəfə oxundu
78 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 122 dəfə oxundu
79 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 931 dəfə oxundu
80 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 13.438 dəfə oxundu
81 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.018 dəfə oxundu
82 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.750 dəfə oxundu
83 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.402 dəfə oxundu
84 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.118 dəfə oxundu
85 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 324 dəfə oxundu
86 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 90 dəfə oxundu
87 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.657 dəfə oxundu
88 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.330 dəfə oxundu
89 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.035 dəfə oxundu
90 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.570 dəfə oxundu
91 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.373 dəfə oxundu
92 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 956 dəfə oxundu
93 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 286 dəfə oxundu
94 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.715 dəfə oxundu
95 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.863 dəfə oxundu
96 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.141 dəfə oxundu
97 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.336 dəfə oxundu
98 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.583 dəfə oxundu
99 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.381 dəfə oxundu
100 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 454 dəfə oxundu