Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > İman-əqidə-ibadət Tarix: 17 Kasım 2015 Tövsiyə et Çap et

Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?

Atalarımızın çoxu cəhalətləri ucbatından bu məzhəblərdən çox çəkmiş… Son əsrdə Rus işğalçılarını da əlavə edərsək fələyini çaşan bu umməti Allahından, kitabından uzaq ideologiyaların hərəsi dartdı bir tərəfə… Biri axirətdə digəri dünyada cənnət vəd etdi. Biri dini, digəri dünyəvi cəhətdən istismar etdi və hələ də etməkdədir. Kitabını unudan ummətlərin aqibəti hər zaman belə olur. Ya dünyaya aldanır ya da axirətə. Allahdan gələn kitablarda isə belə yazılır (Dünyanı da axirəti də verən Mənəm. Hər ikisini cənnnətə və cəhənnəmə dönüşdürmək sizin əlinizdədir.): “Hər kəs öz əməlinin girovudur!” (Müddəssir 38)

İndi gələk bir məzhəbi və ya hər hansı bir ideologiyanı mənimsəyib, onu həyata keçirməyə çalışanların nə hala düşdüyünə: “Bunlar, Allahın dini   (qanun), məzhəbi (yolu) yerinə alimlərinin, rəhbərlərinin yolunu, dinini, məzhəbini seçənlərdir. Fitrəti (təbiəti) pozulmuş bu insanlar hər kəsi; atasını, anasını, qardaşını, qonşusunu, dostunu öz əqidəsi (!) üzərindən dəyərləndirir və istədiyinə Allah düşməni, xalq düşməni, kafir, zalım; istədiyinə də Allah dostu, xalq dostu, mömin, adil deyə bilirlər. Onların bütün bu dəyərləndirmələri kimə və nəyə qulluq etdikləri nisbətdə dəyişir. Artıq belə bir ideologiyaya sahib olanların çoxu mənliyini, vətənini, millətini, qeyrətini və hətta hər şeyini bu uğurda çəkinmədən satar və bunu şərəf və qəhramanlıq olaraq görər. Çünki bütün dəyərlər özlərinin qəbul etdikləri məzhəb, yol və məqsəd üzərindən ölçülməkdədir.”

Ümmətin düşdüyü bu psixoloji bataqlıqdan xilas olmasının bir tək yolu vardır: Allah, qədim xalqları belə vəziyyətdən qurtarmaq üçün öz elçilərini göndərmiş, onlara həqiqətin, kitablarının, məzhəblərinin bir olduğunu, bu səbəblə başqalarına aldanıb fərqli ideologiyalara, mənbələrə və məzhəblərə bölünməmələrini tövsiyə etmişdir. Artıq Allahın elçisi və yeni bir kitabı (məzhəblərin iddia etdiyi kimi İsa və Mehdi də) gəlməyəcəyi üçün biz öz əlimizdəki Qurana bərk sarılmalıyıq! Əksi təqdirdə bu sünilik, şiəlik və dinsizlik bataqlığından ümmətin xilas olması mümkün deyildir. Bunun tək formul olduğunu Allah kitabında deyir: “Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında idiniz. O, sizi ondan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola gələsiniz.”  (Əli İmran 3/103).

Aramızda mübahisənin də həll yolunu belə bildirir: “Ey iman gətirənlər! Allaha və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə (şəriətə uyğun şəkildə itaət edin). Əgər bir şey haqqında mübahisə etsəniz, Allaha və Axirət gününə inanırsınızsa, Allaha və Elçisinə müraciət edin. Bu, (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxşıdır.” (Nisə 4/59).

Bu ayə, sünni və şiənin təfsir etdiyi kimi, mübahisə düşəndə məsələni özlərinin təyin etdikləri imamlara deyil; Allaha və Elçisinə götürmək lazımdır. Yəni, Qurana.  Yenə burada da hər iki məzhəbin başa düşdüyü kimi, Allah və Elçisi deyiləndə, bunlar fərqli iki mənbə deyil; eyni mənbədir. Allahın elçisi Allahın sözünü nəql edər və bir hərfini belə dəyişməyə haqqı yoxdur.

Qısacası, ümmətin islahı bir tək şeylə mümkün olar: “bu məzhəblər öz imamlarına və görüşlərinə Quran və sünnə ölçüsündə itaət etməli, bunun üçün də ilk əvvəl özlərinə verdikləri əlavə adlardan və üsullarından xilas olmalı, bir ümmi (uşaqlarına fərq qoymayan ana) kimi Quranı oxumalı və bulaşmış olduğu kirlərdən Onunla təmizlənməlidir!”

Müəllif: Aydın Mülayim.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.814 dəfə oxundu
2 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.885 dəfə oxundu
3 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 8.809 dəfə oxundu
4 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.361 dəfə oxundu
5 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.751 dəfə oxundu
6 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.977 dəfə oxundu
7 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 484 dəfə oxundu
8 Yanlışların arxasında olanların sayı niyə getdikcə çoxalır? 15.02.19 93 dəfə oxundu
9 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.386 dəfə oxundu
10 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.263 dəfə oxundu
11 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.836 dəfə oxundu
12 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.522 dəfə oxundu
13 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.146 dəfə oxundu
14 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 946 dəfə oxundu
15 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 563 dəfə oxundu
16 Rəsulullaha üsyan etmək, Allaha üsyan etmək kimidir? 29.03.19 62 dəfə oxundu
17 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.142 dəfə oxundu
18 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.598 dəfə oxundu
19 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.600 dəfə oxundu
20 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.800 dəfə oxundu
21 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 785 dəfə oxundu
22 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.027 dəfə oxundu
23 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 1.492 dəfə oxundu
24 Şirkin Qurandakı tərifi nədir? 26.04.19 177 dəfə oxundu
25 Ərə gedəcək qızlar, oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 2.101 dəfə oxundu
26 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.419 dəfə oxundu
27 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.171 dəfə oxundu
28 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.808 dəfə oxundu
29 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.035 dəfə oxundu
30 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.494 dəfə oxundu
31 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 415 dəfə oxundu
32 Hansı məzhəbə tabe olmaq lazımdır? 29.04.19 249 dəfə oxundu
33 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.642 dəfə oxundu
34 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.178 dəfə oxundu
35 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.335 dəfə oxundu
36 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.087 dəfə oxundu
37 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.351 dəfə oxundu
38 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.284 dəfə oxundu
39 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 288 dəfə oxundu
40 “Sənə gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 20.05.19 192 dəfə oxundu
41 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.571 dəfə oxundu
42 Xeyir və şərin Allahdan olmağı barədə məlumat 12.11.11 4.233 dəfə oxundu
43 Allah elə bir daş yarada bilərmi ki, onu qaldırmağa gücü çatmasın? 06.01.12 2.006 dəfə oxundu
44 İbadət məsələsində məcburiyyət ola bilər? 08.08.13 1.409 dəfə oxundu
45 Peyğəmbərimizin ruhu hələ də bizimlə bərabərdir? 16.02.15 1.487 dəfə oxundu
46 Allahın əmrlərini tətbiq edə bilməyən siyasətçilərin məsuliyyəti nədir? 06.06.16 700 dəfə oxundu
47 Bilmədən şirkə düşən insanın halı nədir? 19.04.17 472 dəfə oxundu
48 “Sənin yanına gəlib bağışlanma istəsələrdi” ayəsi vəsiləyə dəlil deyilmi? 19.07.19 189 dəfə oxundu
49 İnsanda vəsvəsə həmişə davam edə bilər? 14.06.11 4.190 dəfə oxundu
50 İnsanın əqidəsi və ürəyi fitnə-fəsada məruz qala bilər? 07.06.10 1.783 dəfə oxundu
51 Hənif nə deməkdir? 11.07.11 2.742 dəfə oxundu
52 “Ləbbeyk ya Əli!”, “Ləbbeyk ya Hüseyn” demək nə dərəcədə doğrudur? 02.03.16 5.583 dəfə oxundu
53 “Axırıncı din İslamdır” demək düzdür? 14.08.13 1.430 dəfə oxundu
54 Münafiqləri tanımanın bir üsulu varmı? 18.02.15 1.125 dəfə oxundu
55 Yaxşı niyyətli məmurların məsuliyyətlərinin ölçüsü nədir? 15.07.16 578 dəfə oxundu
56 Samirinin görüb başqasının görmədiyi şey nədir? 01.05.17 539 dəfə oxundu
57 Müsəlman olmayan hər kəs cəhənnəmə gedəcəkmi? 04.10.19 84 dəfə oxundu
58 Dünya imtahanında müvəffəq olmaq üçün ən çox nəyə fikir vermək lazımdır? 10.08.14 1.151 dəfə oxundu
59 Edama məhkum edilən İranlı gəncin şiəliyi mühakimə edən kitabı 13.10.15 1.213 dəfə oxundu
60 Əməl imanın bir hissəsidir? 09.06.11 1.662 dəfə oxundu
61 İnsan nə vaxt məsuliyyət daşıyır? Yetkinliklə, yoxsa rüşdlə? 06.05.14 1.608 dəfə oxundu
62 Allah Öz adları ilə məxluqata təcəlli edir? 08.11.13 1.892 dəfə oxundu
63 Günah iş görən insanlar Allaha şərik qoşmuş olurmu? 19.02.15 1.231 dəfə oxundu
64 Quranda Allahdan başqasına itaət əmri varmı? 12.07.16 885 dəfə oxundu
65 Çətin vəziyyətə düşməmək üçün əqidəmizi gizlədə bilərik? 03.05.17 566 dəfə oxundu
66 Dinimizdə hansı hallarda yalan danışmağa icazə verilmişdir? 11.11.19 22 dəfə oxundu
67 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 770 dəfə oxundu
68 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 632 dəfə oxundu
69 Şirk və küfr 14.07.11 3.683 dəfə oxundu
70 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.860 dəfə oxundu
71 Zaman nədir? 11.11.13 2.148 dəfə oxundu
72 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.227 dəfə oxundu
73 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 668 dəfə oxundu
74 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 256 dəfə oxundu
75 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.883 dəfə oxundu
76 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.569 dəfə oxundu
77 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 7.119 dəfə oxundu
78 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 865 dəfə oxundu
79 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.610 dəfə oxundu
80 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.671 dəfə oxundu
81 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 635 dəfə oxundu
82 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 309 dəfə oxundu
83 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.710 dəfə oxundu
84 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.854 dəfə oxundu
85 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 3.753 dəfə oxundu
86 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 773 dəfə oxundu
87 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 2.077 dəfə oxundu
88 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 844 dəfə oxundu
89 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 658 dəfə oxundu
90 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 101 dəfə oxundu
91 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.618 dəfə oxundu
92 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.686 dəfə oxundu
93 Allah haradadır? 10.08.11 4.499 dəfə oxundu
94 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.444 dəfə oxundu
95 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.780 dəfə oxundu
96 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.708 dəfə oxundu
97 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 775 dəfə oxundu
98 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 628 dəfə oxundu
99 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.253 dəfə oxundu
100 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.324 dəfə oxundu