Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi > İman-əqidə-ibadət Tarix: 17 Kasım 2015 Tövsiyə et Çap et

Ümmətin islahı nə ilə mümkündür?

Atalarımızın çoxu cəhalətləri ucbatından bu məzhəblərdən çox çəkmiş… Son əsrdə Rus işğalçılarını da əlavə edərsək fələyini çaşan bu umməti Allahından, kitabından uzaq ideologiyaların hərəsi dartdı bir tərəfə… Biri axirətdə digəri dünyada cənnət vəd etdi. Biri dini, digəri dünyəvi cəhətdən istismar etdi və hələ də etməkdədir. Kitabını unudan ummətlərin aqibəti hər zaman belə olur. Ya dünyaya aldanır ya da axirətə. Allahdan gələn kitablarda isə belə yazılır (Dünyanı da axirəti də verən Mənəm. Hər ikisini cənnnətə və cəhənnəmə dönüşdürmək sizin əlinizdədir.): “Hər kəs öz əməlinin girovudur!” (Müddəssir 38)

İndi gələk bir məzhəbi və ya hər hansı bir ideologiyanı mənimsəyib, onu həyata keçirməyə çalışanların nə hala düşdüyünə: “Bunlar, Allahın dini   (qanun), məzhəbi (yolu) yerinə alimlərinin, rəhbərlərinin yolunu, dinini, məzhəbini seçənlərdir. Fitrəti (təbiəti) pozulmuş bu insanlar hər kəsi; atasını, anasını, qardaşını, qonşusunu, dostunu öz əqidəsi (!) üzərindən dəyərləndirir və istədiyinə Allah düşməni, xalq düşməni, kafir, zalım; istədiyinə də Allah dostu, xalq dostu, mömin, adil deyə bilirlər. Onların bütün bu dəyərləndirmələri kimə və nəyə qulluq etdikləri nisbətdə dəyişir. Artıq belə bir ideologiyaya sahib olanların çoxu mənliyini, vətənini, millətini, qeyrətini və hətta hər şeyini bu uğurda çəkinmədən satar və bunu şərəf və qəhramanlıq olaraq görər. Çünki bütün dəyərlər özlərinin qəbul etdikləri məzhəb, yol və məqsəd üzərindən ölçülməkdədir.”

Ümmətin düşdüyü bu psixoloji bataqlıqdan xilas olmasının bir tək yolu vardır: Allah, qədim xalqları belə vəziyyətdən qurtarmaq üçün öz elçilərini göndərmiş, onlara həqiqətin, kitablarının, məzhəblərinin bir olduğunu, bu səbəblə başqalarına aldanıb fərqli ideologiyalara, mənbələrə və məzhəblərə bölünməmələrini tövsiyə etmişdir. Artıq Allahın elçisi və yeni bir kitabı (məzhəblərin iddia etdiyi kimi İsa və Mehdi də) gəlməyəcəyi üçün biz öz əlimizdəki Qurana bərk sarılmalıyıq! Əksi təqdirdə bu sünilik, şiəlik və dinsizlik bataqlığından ümmətin xilas olması mümkün deyildir. Bunun tək formul olduğunu Allah kitabında deyir: “Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında idiniz. O, sizi ondan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola gələsiniz.”  (Əli İmran 3/103).

Aramızda mübahisənin də həll yolunu belə bildirir: “Ey iman gətirənlər! Allaha və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə (şəriətə uyğun şəkildə itaət edin). Əgər bir şey haqqında mübahisə etsəniz, Allaha və Axirət gününə inanırsınızsa, Allaha və Elçisinə müraciət edin. Bu, (sizin üçün) daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxşıdır.” (Nisə 4/59).

Bu ayə, sünni və şiənin təfsir etdiyi kimi, mübahisə düşəndə məsələni özlərinin təyin etdikləri imamlara deyil; Allaha və Elçisinə götürmək lazımdır. Yəni, Qurana.  Yenə burada da hər iki məzhəbin başa düşdüyü kimi, Allah və Elçisi deyiləndə, bunlar fərqli iki mənbə deyil; eyni mənbədir. Allahın elçisi Allahın sözünü nəql edər və bir hərfini belə dəyişməyə haqqı yoxdur.

Qısacası, ümmətin islahı bir tək şeylə mümkün olar: “bu məzhəblər öz imamlarına və görüşlərinə Quran və sünnə ölçüsündə itaət etməli, bunun üçün də ilk əvvəl özlərinə verdikləri əlavə adlardan və üsullarından xilas olmalı, bir ümmi (uşaqlarına fərq qoymayan ana) kimi Quranı oxumalı və bulaşmış olduğu kirlərdən Onunla təmizlənməlidir!”

Müəllif: Aydın Mülayim.

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Dövlət başçılarını təhqir etmənin dini bir cəzası varmı? 22.04.16 745 dəfə oxundu
2 İnsanları təkfir etmək bizim vəzifəmizdir? 28.03.16 604 dəfə oxundu
3 Şirk və küfr 14.07.11 3.519 dəfə oxundu
4 Qiblə əhlini təkfir etmək nə deməkdir? 28.02.12 1.847 dəfə oxundu
5 Zaman nədir? 11.11.13 2.084 dəfə oxundu
6 Yalan danışmağın pis olduğunu hansı təbiət hadisələrindən başa düşə bilərik? 08.03.15 1.187 dəfə oxundu
7 Qumar, faiz və zina bir ölkədə qanuni isə idarəçilərinin məsuliyyəti nədir? 18.07.16 654 dəfə oxundu
8 “Hüzurumuza ilk yaratdığımız kimi gəldiniz” ayəsini necə başa düşəcəyik? 03.07.17 220 dəfə oxundu
9 Allah şirk günahını insan tövbə etsə də, heç vaxt bağışlamır? 01.03.10 3.745 dəfə oxundu
10 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.542 dəfə oxundu
11 Kafir nə deməkdir? Kafir kimlərə deyilir? 02.04.10 6.676 dəfə oxundu
12 Doğru zənn etdiyimiz səhvlərdən axirətdə məsuliyyət daşıyırıqmı? 20.11.15 848 dəfə oxundu
13 İnsanda Allah inancı anadangəlmə olur, yoxsa kəsbi? 14.11.13 1.583 dəfə oxundu
14 Qiyamətə yaxın Dəccal adında bir varlıq çıxacaqmı? 15.04.16 1.461 dəfə oxundu
15 Hər hansı bir şəxs, utandığı üçün imanını və namazını gizlədə bilərmi? 26.08.16 620 dəfə oxundu
16 Allah üçün sevmək və ya qəzəblənmək nə deməkdir? 17.07.17 258 dəfə oxundu
17 Şübhənin imana nəzərən əhəmiyyəti nədən ibarətdir? 27.06.10 2.671 dəfə oxundu
18 İman əql vasitəsilə olmalıdır? 22.11.10 1.845 dəfə oxundu
19 Məzi bulaşmış şalvarla namaz qıla bilərik? 04.01.16 3.135 dəfə oxundu
20 Hazırkı vəziyyətə görə şəriəti tətbiq etmək tez deyilmi? 26.10.15 759 dəfə oxundu
21 Teizm nə deməkdir? 18.11.13 1.996 dəfə oxundu
22 Haram ayların müasir dövrümüzdə bir hökmü varmı? 12.10.15 834 dəfə oxundu
23 Allah Təala, cəhənnəmlik olsunlar deyə insanları azdırırmı? 31.08.16 633 dəfə oxundu
24 Dövlətin dini olurmu? 07.08.17 81 dəfə oxundu
25 Allah bəzi insanların kafir kimi ölməyini istəyir? 23.12.11 2.552 dəfə oxundu
26 Qeyb və qeybə iman gətirmək nə deməkdir? 25.11.10 2.526 dəfə oxundu
27 Allah haradadır? 10.08.11 4.250 dəfə oxundu
28 Qurandakı “Allahın əli” kimi ifadələri necə başa düşməliyik? 17.01.13 2.343 dəfə oxundu
29 Planlarımız alınmırsa, nə etməliyik? 15.12.13 1.733 dəfə oxundu
30 Ağlımızdan keçən şeylərdən ötrü savab və ya günah qazanırıqmı? 15.04.15 1.681 dəfə oxundu
31 Mələklər insanlara necə şəfaət edər? 02.09.16 747 dəfə oxundu
32 İnsanı kafir edən günahlar hansılardı? 27.10.17 535 dəfə oxundu
33 Allah Ərşə istiva etdi. Bu nə deməkdir? 18.12.09 2.173 dəfə oxundu
34 Ömrünü Allah yolunda keçirən bir nəfər can üstündəykən imanını itirə bilər? 25.01.11 2.297 dəfə oxundu
35 Əhli beyti sevmək imanın şərtidirmi? 25.08.15 1.672 dəfə oxundu
36 İbrahim surəsinin 4-cü ayəsinə sizin kimi məna verən qədim dövr alimləri olub? 26.02.13 1.723 dəfə oxundu
37 Dünyanı axirətdən üstün tutmaq insanı imansız hala salır? 17.12.13 1.390 dəfə oxundu
38 Hansı hallarda günah işləyən adam kafir sayılır? 22.04.15 1.362 dəfə oxundu
39 Ərəb dilini bilmədən İslamı doğru mənbədən necə öyrənəcəyik? 09.11.16 569 dəfə oxundu
40 İmamlar xilafət davası güdmüşlərmi? 18.12.17 188 dəfə oxundu
41 Hərdən üsyan edib sonra tövbə etmək günahdır? 23.12.15 935 dəfə oxundu
42 İnsan öldüyü vaxt şeytan imanını almaq üçün gəlir? 26.01.11 2.811 dəfə oxundu
43 Əbu Bəkrin (r.a.) dindən dönənlərə qarşı apardığı döyüş nə qədər doğrudur? 17.04.14 1.422 dəfə oxundu
44 Valideynin etdiyi pisliklərin əvəzi uşaqlarından çıxır? 04.03.13 3.043 dəfə oxundu
45 İlah sözünü tanrı formasında tərcümə etmək düzdür? 18.12.13 1.349 dəfə oxundu
46 Qurana davranışları yönüylə insanlar neçə qrupa ayrılır? 27.04.15 917 dəfə oxundu
47 İbadətlərinə çox diqqət edən, amma rabitə quran bir adamın halı nədir? 23.12.16 501 dəfə oxundu
48 Bəzi hallarda ibadətlərə qarşı istəksiz olmaq normaldırmı? 22.12.17 152 dəfə oxundu
49 Bir insan digər birinə savab bağışlaya bilərmi və bunun sübutu varmı? 03.02.16 1.002 dəfə oxundu
50 Böyük günahlar hansılardır? Böyük günah törədən kafirdir? 31.01.11 15.309 dəfə oxundu
51 Şeytanın Allahdan qorxmağının mənası nədir? 22.09.11 2.106 dəfə oxundu
52 “Nə edək, ən münasibi belə imiş!” demək qədər inancına müvafiqdir? 07.04.13 1.778 dəfə oxundu
53 Həzrəti Adəm asi olmasaydı, insanların imtahanı necə olardı? 20.12.13 1.416 dəfə oxundu
54 Ölən şəxslər adına edilən yaxşılıqların savabı ölənə çatırmı? 04.05.15 1.166 dəfə oxundu
55 Təqva kəliməsinin mənası tam olaraq nədir? 17.02.17 372 dəfə oxundu
56 Allahdan başqa ilah və Rəbbdən başqa rəbb qəbul etmək nə deməkdir? 22.01.18 126 dəfə oxundu
57 Şeytan Allaha nə üçün üsyan etdi? Məgər şeytan ağılsız varlıqdır? 18.02.10 2.766 dəfə oxundu
58 İmanın zəifliyi, namazdan soyumaq və namaz qıla bilməmək 15.01.10 5.659 dəfə oxundu
59 Allahı mütləq mənada dərk etmək mümkündür? 13.10.11 2.088 dəfə oxundu
60 Vaxtaşırı olaraq Allahın varlığından şübhələnmək vəsvəsədir? 16.04.13 2.740 dəfə oxundu
61 Məqsədimiz Cənnət olmalıdır, yoxsa Allahın razılığı? 25.12.13 1.387 dəfə oxundu
62 İnsan düşdüyü mühitin təsirinə görə din mənimsəyir? 08.05.15 981 dəfə oxundu
63 Təqvanın ən alt və ən yüksək dərəcəsi nədir? 10.03.17 343 dəfə oxundu
64 Övliyaları ya da İmamları vasitəçi edənlərlə müşriklərin günahı eynimi? 23.04.18 286 dəfə oxundu
65 Səhv məalları oxuyub səhv fikirlərə qapılanların məsuliyyəti nədir? 28.12.15 2.754 dəfə oxundu
66 Biz müsəlmanıq. Elə isə niyə Allahdan hidayət istəyirik? 25.02.11 1.878 dəfə oxundu
67 Seyyidlər kimlərdir? 16.10.11 7.969 dəfə oxundu
68 Hədislər etiqadi məsələlərdə dəlil ola bilər? 18.04.13 1.343 dəfə oxundu
69 Ədalətli olmağın mütləq şərti nədir? 12.01.14 1.679 dəfə oxundu
70 İmamət imanın şərtidir? 20.01.16 1.720 dəfə oxundu
71 Qəlbi möhrlənmiş insanların iman etməkləri mümkündür? 20.03.17 468 dəfə oxundu
72 İnsan özü bilmədən kafir olar? 08.08.14 1.356 dəfə oxundu
73 Biz bütün danışıqlarımızda“inşallah” deməliyik? 10.11.11 3.164 dəfə oxundu
74 İnanmadığı halda yaxşılıq edən insan buna görə savab qazanır? 25.10.11 1.807 dəfə oxundu
75 Məgər müşriklər Allaha şərik qoşduqlarını bilmirlər? 20.04.13 1.429 dəfə oxundu
76 Xəstəliklər günahların kəffarəsidir? 28.01.14 2.072 dəfə oxundu
77 Ələvilikdə gördüyüm səmahın dindəki yeri nədir? 03.06.15 927 dəfə oxundu
78 Bilə-bilə günah işləməkdə inad edən dindən çıxarmı? 27.03.17 525 dəfə oxundu
79 Şeytan nə üçün kafir oldu? 18.03.10 2.114 dəfə oxundu
80 Qurana əsasən əsl kafirlər kimlərdir? 04.03.11 2.499 dəfə oxundu
81 Kafirlər axırını bilə-bilə nə üçün Allaha iman gətirmirlər? 25.10.11 1.588 dəfə oxundu
82 Quranda Allahın varlığına inanmayanlara kafir deyilir? 12.05.13 1.692 dəfə oxundu
83 Vətən uğrunda, Kəbə və ya Kərbəla yolunda ölmək şəhidlikdir? 30.03.16 728 dəfə oxundu
84 Demokratik sistemlərdəki seçkilərdə səs vermək şirkdirmi? 09.06.15 1.015 dəfə oxundu
85 Kafir və Müşrik kəlimələri arasındakı fərq nədir? 03.04.17 891 dəfə oxundu
86 Qızlar ərə gedəcək oğlanda hansı keyfiyyətləri axtarmalıdır? 04.04.16 1.852 dəfə oxundu
87 Təqva nədir? Qeyri-müsəlman təqvalı ola bilər? 07.03.11 3.083 dəfə oxundu
88 Ateizmlə əlaqədar təbliğata münasibətiniz nədir? 11.08.14 1.143 dəfə oxundu
89 Allahın Rəbb adı Əsmai-hüsnada nə üçün yoxdur? 19.05.13 1.749 dəfə oxundu
90 Öz roluna əsasən Allaha şərik qoşan həqiqətdə də şərik qoşmuş hesab olunur? 29.01.15 1.032 dəfə oxundu
91 Qəbir əhlindən bir şey istəmək olarmı? 25.05.16 1.349 dəfə oxundu
92 Münafiqlər özlərini münafiq olaraq görürlərmi? 05.04.17 365 dəfə oxundu
93 Ali-İmran surəsinin 86-cı ayəsi kəlimeyi-şəhadətin sübutudur? 03.05.14 1.588 dəfə oxundu
94 Allah və xilqətlə əlaqədar suallar insanı kafirləşdirir? 11.03.11 2.147 dəfə oxundu
95 Allah hər günahkar insana tövbə üçün möhlət verir? 02.01.12 2.279 dəfə oxundu
96 Məqamı Mahmud nə deməkdir? 13.08.15 1.043 dəfə oxundu
97 Böyük günah törətmək Allaha şərik qoşmaq deməkdir? 09.02.15 1.296 dəfə oxundu
98 Vəsilə nədir? 27.05.16 2.106 dəfə oxundu
99 Mücadilə surəsi 14-cü ayəsində qəzəbə düçar olan cəmiyyət hansıdır? 10.04.17 280 dəfə oxundu
100 Qeybə inanmaq nə deməkdir? 29.04.10 2.536 dəfə oxundu