Quran kifayət qədər açıq deyilmi?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi Tarix: 04 Kasım 2013 Tövsiyə et Çap et

Quran kifayət qədər açıq deyilmi?

Quranla əlaqəli günümüzün ən böyük problemlərindən biri; onun hər kəs tərəfindən başa düşülmədiyi, ancaq xüsusi adamların elmi qavrayışı və vasitəsiylə başa düşmənin mümkün ola biləcəyi fikridir. Əks təqdirdə insanı dəlalətə aparacağı fikri, camaatda yayğın bir qənaətə gətirib çıxarmışdır.

Bu baxış tərzi hal-hazırda o qədər yayğın və şəxslərin Qurana olan münasibətlərinə o qədər çox təsir edəcək səviyyəyə çatmışdır ki, elmiylə müəyyən bir yerə gəlmiş olanların belə qəlbinə “görəsən belədirmi?” şüphəsi düşməkdədir.

Halbuki ən güclü məntiq belə, Allahın həqqə çatdırmaq üçün gndərdiyi hikmətlərlə dolu olan kitabının, insanı əyriyə götürə biləcəyini qəbul etməz.

Quranın çox açıq bir kitab olduğunu bir çox ayəylə sübut etmək mümkün olduğu halda bu yazımızda ancaq Bəqərə surəsinin 159-cu və ondan sonra gələn ayələri ifadə etməklə kifayətlənəcəyik. Çünki bu ayə yuxarıdakı baxış tərzinin və bu tərzin çox böyük bir məsuliyyət daşıdığını açıq aydın ortaya qoyur:

Kitabda insanlara bəyan etdiyimiz açıq-aydın dəlillər və doğru yol göstərən ayələr vəhy olunduqdan sonra onları gizli saxlayanlara həm Allah lənət edir, həm də lənət edə bilənlər lənət oxuyurlar!/ Yalnız tövbə edənlər (əməllərini) islah edənlər və (haqqı) bəyan edənlər istisnadır. Mən onların tövbəsini qəbul edərəm. Mən tövbələri qəbul edənəm, Rəhmliyəm!/ Kafir olub kafir kimi də ölənlərə Allahın, mələklərin və bütün insanların lənəti olsun! Onlar bu lənətin içərisində həmişəlik qalarlar. Onların əzabı yüngülləşdirilməyəcək və onlara möhlət də verilməyəcəkdir.” (Bəqərə 159-162)

Girişdə ifadə etdiyimiz söz :“hər kəsin kitabdan fiqhi bir höküm çıxartmaması lazımdır,” sözü dəyərləndirildiyi zaman məsum, hətta haqlı bir görüş tərzi kimi görünə bilər. Ancaq bu məsumiyyət Quranı başa düşmə metodunda çox böyük təhlükələrə, zərərlərə yol açır.

Ən mühüm zərər şübhəsiz ki, fərdin bir-başa və xüsusi olaraq özünü əlaqələndirən din ilə əlaqəli məsələləri muhakimə edə biləcək yeganə qaynağının əlindən alınmasıdır. Müdrik biri üçün belə bir acınacaqlı vəziyyətə başqa izahatlar gətirmək lazım deyil.

Dəstəmazsız Qurana toxunulmaz kimi əlavə qadağalar da, fərdin Quranla arasına maneələr qoyur və artıq meydan Quranı izah etdiyini iddia edən xüsusi adamlara qalır. Bu xüsusi adamların hamısının niyyətlərinin pis olduğunu demək istəmirəm. Lakin arxasına düşənlərin onları mühakimə etmədən, sırf təqlidçi olmaları müəyyən bir müddət sonra bir çox səhvlərin din halına gəlməsinə səbəb olmaqdadır və həmişə də belə olmuşdur.

Nəticə isə ortadadır… Bir çox böyüklərinin kəlamlarını əzbərləyən cəmiyyətlər, bir dəfə maraqlanıb görəsən Allah Təala nə deyib? Belə demədən, mühakiməsiz özünü İslamı təmsil etmə misyasının mərkəzində görür…

Bunlara düşüncələrinin və metodlarının səhv olduğu ayə ilə göstəriləndə isə klassik cavab hazırdır…

“Sən və ya müəllimin bildiniz, bu qədər adam, o qədər məşhur bunu başa düşmədi? Bu mümkün deyil…”

Bunun arxasından bir çox yorumlar irəli sürülür. Ya da sizə ağız büzərək şəxsi əksikliklərinizdən dəm vururlar. Bəzən də ayələr göz ardı edilib, sizi şöhrəti xoş olmayan sektalarla müqayisə edərlər.

Təəssüf ki, həmişə buna bəzər qarşılıq olur.

Halbuki Allah (c.c.) rəsulu vəda həccində; “…Burada olan olmayana çatdırsın. Çünki burada olan bu məlumatı, özündən daha yaxşı qavrayana çatdıra bilər…” demişdi.  Sırf bu xəbərdarlıq belə, iman mövzusunda  (Hz. Muhamməd xaric) bir insana və ya dövrə aid etmənin, səhv metod olduğunu göstərməzmi?

Dövrümüzdə imanını mühakimə edən ancaq qınanmaqdadır…

Niyə belə olmasın ki?

-Həyatın çölünə atılmış və ancaq mistik mərasim sembolu olaraq müqəddəsləşdirilib, içinə baxılmayan Quran və Qurani baxış tərzi…

-Mühakimə mərifətinddən uzaq, hər fürsətdə “Şahidəm ki Allahdan başqa ilah yoxdur. Yenə şahidəm ki, Muhamməd (s.a.v.) Allahın qulu və elçisidir.” Dediyi halda; özünü həqiqi şahid görərək Quranı Kərimi başa düşmək üçün bir dəfə əlinə almamış müsəlman…

-Dini bir şəfaət zənciri və fərdi həzz alma ritualına çevirən sektalar…

-Ya itirəcək bir şeyləri olduğundan ya da ayələrə olan etibarsızlığından ötürü; Quranı Quranla izah edib hədisləri də uyğun ayələrlə müqayisə etmək yerinə, keçmişdəki alimlərə tərif və kiçik şərhlər yazmaqdan o yana getməyən alimlər..

-Bir formada itaət edilən robotlar yetişdirmənin xaricinə çıxmayan; elmləri keçmişdəkilərin yazdıqları ilə hüdudlayıb həyata arxasını çevirən; fərqli və azad düşüncəyə təzyiq edib icazə verməyən təlim sistemi…

– Allah Təalanın ayələrini öz səltənətlərinə uyğun görməyən dövlət sistemləri…

-Davranış olaraq; səhv səbr anlayışı və məsuliyyətsizlik…

Bu gün Müsəlmanların sahib olduqları vəziyyət bundan ibarətdir. Həlli isə, hər müsəlman şəxsin şahidliyini sözlü olmaqdan çıxarıb Quranı bilavasitə başa düşərək biliyə çevirməsidir. Quranı başa düşmənin qarşısındakı bütün maneələr qaldırılmalıdır. İnsanın Qurana yaxınlaşmasına mane olacaq ən kiçik maddi-mənəvi bidatları yaşatmaq böyük bir təhlükədir. Bunu yuxarıdakı ayələr müsəlman, münafiq, müşrik, kafir fərqi qoymadan çox açıq ifadə etməkdədir.

Allah Sözün ən gözəlini – (ayələri) bir-birinə bənzəyən və təkrarlanan Kitab kimi nazil etdi. Rəbbindən qorxanların ondan dəriləri ürpəşər. Sonra isə Allahı yad etməklə dəriləri və qəlbləri yumşalır. Bu, Allahın hidayətidir. Onunla istədiyini doğru yola yönəldir. Allahın zəlalətə saldığı şəxsə isə yol gös­­tərən olmaz.” (Zümər 39/23)

Müəllif: H. Mustafa Arslan

Azərbaycan dilinə uyğunlaşdıran: Aydın Mülayim

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.347 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 Din böyüklərini müqəddəs hesab etmək 22.07.10 2.453 dəfə oxundu
2 Quranın ecazı 21.11.11 9.124 dəfə oxundu
3 “Şeyx Əhməd vəsiyyətnaməsi” əfsanəsi 03.03.13 1.538 dəfə oxundu
4 Lə İlahə İlləllah 20.02.14 2.741 dəfə oxundu
5 Ramazanda Quran oxumaq 29.07.10 5.525 dəfə oxundu
6 Quran ayəli telefon zəngləri 18.01.12 2.830 dəfə oxundu
7 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.698 dəfə oxundu
8 Təsbih və Zikr 29.04.16 1.392 dəfə oxundu
9 Pir və ziyarətgahlar 07.12.10 20.215 dəfə oxundu
10 Birlik və bərabərliyin simvolu: Həzrəti Muhəmməd 24.01.12 2.601 dəfə oxundu
11 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.556 dəfə oxundu
12 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.147 dəfə oxundu
13 Zəmzəm suyunun sirləri 12.12.10 5.572 dəfə oxundu
14 Ərlə arvadın sirrini açmaq 03.04.12 3.238 dəfə oxundu
15 Hüseyn (ə.s.)ın ölümünə sevinən müsəlman tapılar? 14.05.13 2.569 dəfə oxundu
16 Novruzla əlaqədar məlumatlar 21.03.15 3.155 dəfə oxundu
17 Yer üzündə gəzib dolaşmaq 17.01.11 2.417 dəfə oxundu
18 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.190 dəfə oxundu
19 Dinimizdə toy və yas mərasimlərinə münasibət 26.05.13 3.004 dəfə oxundu
20 Tövhid 24.09.16 4.766 dəfə oxundu
21 Qütblərdə namaz vaxtları 07.02.11 2.283 dəfə oxundu
22 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.220 dəfə oxundu
23 Qədir Xum hadisəsinin həqiqətləri 07.06.13 1.886 dəfə oxundu
24 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.102 dəfə oxundu
25 Allahın varlığının riyazi isbatı 15.02.11 5.967 dəfə oxundu
26 Müsəlmanın davranışları 23.09.12 1.862 dəfə oxundu
27 Quranın savabı ölüyə çatırmı? 17.06.13 5.444 dəfə oxundu
28 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 492 dəfə oxundu
29 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 1 11.02.11 2.415 dəfə oxundu
30 İslamda analara münasibət 19.10.12 2.355 dəfə oxundu
31 Dindən dönənlərin öldürülməsi 17.05.14 2.036 dəfə oxundu
32 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 801 dəfə oxundu
33 Təəssüb və dini təəssübkeşlik 24.06.09 3.195 dəfə oxundu
34 Qərbin inkişafının paradiqması 19.02.11 3.356 dəfə oxundu
35 İslamda söyüşə münasibət 19.10.12 1.898 dəfə oxundu
36 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.457 dəfə oxundu
37 Müaviyə kimdi? 10.08.18 445 dəfə oxundu
38 İslamdan İslama qədər 15.10.15 2.675 dəfə oxundu
39 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 2 26.02.11 2.362 dəfə oxundu
40 Qurbanın maddi və mənəvi əhəmiyyəti 19.10.12 1.671 dəfə oxundu
41 Müsəlmanın müsəlmandan başqa dostu olmaz 09.08.13 1.337 dəfə oxundu
42 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 347 dəfə oxundu
43 Əbu Hamid Qəzalinin fəlsəfi-etik görüşləri 17.11.09 2.704 dəfə oxundu
44 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 3 28.02.11 2.168 dəfə oxundu
45 Qurban qətliam deyil! 23.10.12 1.602 dəfə oxundu
46 Dini düşüncəmizi dəyişdirməliyik 04.09.13 1.548 dəfə oxundu
47 Коран и культурное развитие. 30.01.19 233 dəfə oxundu
48 Ramazan təqvimi 27.06.14 3.667 dəfə oxundu
49 İslamda insan cəsədi və meyityarma 16.03.11 2.425 dəfə oxundu
50 Ad qövmünün həlakı 29.10.12 1.518 dəfə oxundu
51 Sərvət, hakimiyyət və kasıblıq haqqında 07.09.13 1.966 dəfə oxundu
52 Din 31.03.10 2.990 dəfə oxundu
53 QƏNDİLLƏR 13.02.11 2.825 dəfə oxundu
54 İslamda qardaşlıq və bərabərlik 10.11.12 3.382 dəfə oxundu
55 Quran kifayət qədər açıq deyilmi? 04.11.13 1.347 dəfə oxundu
56 Peyğəmbəri tanrılaşdırmaq 30.03.10 3.118 dəfə oxundu
57 Professor Şahlar Əsgərov, “Allahın varlığının riyazi isbatı” 15.02.11 3.294 dəfə oxundu
58 Müvahhid müsəlmanın xüsusiyyətləri 10.11.12 1.742 dəfə oxundu
59 Ənənəvi İslam və həqiqi İslam 11.12.13 1.775 dəfə oxundu
60 Ağıl işlətmək 24.04.10 3.215 dəfə oxundu
61 Quranda şəfaət anlayışı 02.09.15 1.881 dəfə oxundu
62 İslam ümumbəşəri dindir 16.11.12 1.622 dəfə oxundu
63 Nəbi və Rəsul 18.12.13 1.756 dəfə oxundu
64 Məşiət və iradə 05.07.09 3.214 dəfə oxundu
65 İslamda qəbir evi və qəbristanlıq 25.10.11 4.492 dəfə oxundu
66 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.110 dəfə oxundu
67 Sədəqə malı azaltmır 19.01.14 1.531 dəfə oxundu