Quran kifayət qədər açıq deyilmi?
Müsəlmanlar > Düşüncə sahəsi Tarix: 04 Kasım 2013 Tövsiyə et Çap et

Quran kifayət qədər açıq deyilmi?

Quranla əlaqəli günümüzün ən böyük problemlərindən biri; onun hər kəs tərəfindən başa düşülmədiyi, ancaq xüsusi adamların elmi qavrayışı və vasitəsiylə başa düşmənin mümkün ola biləcəyi fikridir. Əks təqdirdə insanı dəlalətə aparacağı fikri, camaatda yayğın bir qənaətə gətirib çıxarmışdır.

Bu baxış tərzi hal-hazırda o qədər yayğın və şəxslərin Qurana olan münasibətlərinə o qədər çox təsir edəcək səviyyəyə çatmışdır ki, elmiylə müəyyən bir yerə gəlmiş olanların belə qəlbinə “görəsən belədirmi?” şüphəsi düşməkdədir.

Halbuki ən güclü məntiq belə, Allahın həqqə çatdırmaq üçün gndərdiyi hikmətlərlə dolu olan kitabının, insanı əyriyə götürə biləcəyini qəbul etməz.

Quranın çox açıq bir kitab olduğunu bir çox ayəylə sübut etmək mümkün olduğu halda bu yazımızda ancaq Bəqərə surəsinin 159-cu və ondan sonra gələn ayələri ifadə etməklə kifayətlənəcəyik. Çünki bu ayə yuxarıdakı baxış tərzinin və bu tərzin çox böyük bir məsuliyyət daşıdığını açıq aydın ortaya qoyur:

Kitabda insanlara bəyan etdiyimiz açıq-aydın dəlillər və doğru yol göstərən ayələr vəhy olunduqdan sonra onları gizli saxlayanlara həm Allah lənət edir, həm də lənət edə bilənlər lənət oxuyurlar!/ Yalnız tövbə edənlər (əməllərini) islah edənlər və (haqqı) bəyan edənlər istisnadır. Mən onların tövbəsini qəbul edərəm. Mən tövbələri qəbul edənəm, Rəhmliyəm!/ Kafir olub kafir kimi də ölənlərə Allahın, mələklərin və bütün insanların lənəti olsun! Onlar bu lənətin içərisində həmişəlik qalarlar. Onların əzabı yüngülləşdirilməyəcək və onlara möhlət də verilməyəcəkdir.” (Bəqərə 159-162)

Girişdə ifadə etdiyimiz söz :“hər kəsin kitabdan fiqhi bir höküm çıxartmaması lazımdır,” sözü dəyərləndirildiyi zaman məsum, hətta haqlı bir görüş tərzi kimi görünə bilər. Ancaq bu məsumiyyət Quranı başa düşmə metodunda çox böyük təhlükələrə, zərərlərə yol açır.

Ən mühüm zərər şübhəsiz ki, fərdin bir-başa və xüsusi olaraq özünü əlaqələndirən din ilə əlaqəli məsələləri muhakimə edə biləcək yeganə qaynağının əlindən alınmasıdır. Müdrik biri üçün belə bir acınacaqlı vəziyyətə başqa izahatlar gətirmək lazım deyil.

Dəstəmazsız Qurana toxunulmaz kimi əlavə qadağalar da, fərdin Quranla arasına maneələr qoyur və artıq meydan Quranı izah etdiyini iddia edən xüsusi adamlara qalır. Bu xüsusi adamların hamısının niyyətlərinin pis olduğunu demək istəmirəm. Lakin arxasına düşənlərin onları mühakimə etmədən, sırf təqlidçi olmaları müəyyən bir müddət sonra bir çox səhvlərin din halına gəlməsinə səbəb olmaqdadır və həmişə də belə olmuşdur.

Nəticə isə ortadadır… Bir çox böyüklərinin kəlamlarını əzbərləyən cəmiyyətlər, bir dəfə maraqlanıb görəsən Allah Təala nə deyib? Belə demədən, mühakiməsiz özünü İslamı təmsil etmə misyasının mərkəzində görür…

Bunlara düşüncələrinin və metodlarının səhv olduğu ayə ilə göstəriləndə isə klassik cavab hazırdır…

“Sən və ya müəllimin bildiniz, bu qədər adam, o qədər məşhur bunu başa düşmədi? Bu mümkün deyil…”

Bunun arxasından bir çox yorumlar irəli sürülür. Ya da sizə ağız büzərək şəxsi əksikliklərinizdən dəm vururlar. Bəzən də ayələr göz ardı edilib, sizi şöhrəti xoş olmayan sektalarla müqayisə edərlər.

Təəssüf ki, həmişə buna bəzər qarşılıq olur.

Halbuki Allah (c.c.) rəsulu vəda həccində; “…Burada olan olmayana çatdırsın. Çünki burada olan bu məlumatı, özündən daha yaxşı qavrayana çatdıra bilər…” demişdi.  Sırf bu xəbərdarlıq belə, iman mövzusunda  (Hz. Muhamməd xaric) bir insana və ya dövrə aid etmənin, səhv metod olduğunu göstərməzmi?

Dövrümüzdə imanını mühakimə edən ancaq qınanmaqdadır…

Niyə belə olmasın ki?

-Həyatın çölünə atılmış və ancaq mistik mərasim sembolu olaraq müqəddəsləşdirilib, içinə baxılmayan Quran və Qurani baxış tərzi…

-Mühakimə mərifətinddən uzaq, hər fürsətdə “Şahidəm ki Allahdan başqa ilah yoxdur. Yenə şahidəm ki, Muhamməd (s.a.v.) Allahın qulu və elçisidir.” Dediyi halda; özünü həqiqi şahid görərək Quranı Kərimi başa düşmək üçün bir dəfə əlinə almamış müsəlman…

-Dini bir şəfaət zənciri və fərdi həzz alma ritualına çevirən sektalar…

-Ya itirəcək bir şeyləri olduğundan ya da ayələrə olan etibarsızlığından ötürü; Quranı Quranla izah edib hədisləri də uyğun ayələrlə müqayisə etmək yerinə, keçmişdəki alimlərə tərif və kiçik şərhlər yazmaqdan o yana getməyən alimlər..

-Bir formada itaət edilən robotlar yetişdirmənin xaricinə çıxmayan; elmləri keçmişdəkilərin yazdıqları ilə hüdudlayıb həyata arxasını çevirən; fərqli və azad düşüncəyə təzyiq edib icazə verməyən təlim sistemi…

– Allah Təalanın ayələrini öz səltənətlərinə uyğun görməyən dövlət sistemləri…

-Davranış olaraq; səhv səbr anlayışı və məsuliyyətsizlik…

Bu gün Müsəlmanların sahib olduqları vəziyyət bundan ibarətdir. Həlli isə, hər müsəlman şəxsin şahidliyini sözlü olmaqdan çıxarıb Quranı bilavasitə başa düşərək biliyə çevirməsidir. Quranı başa düşmənin qarşısındakı bütün maneələr qaldırılmalıdır. İnsanın Qurana yaxınlaşmasına mane olacaq ən kiçik maddi-mənəvi bidatları yaşatmaq böyük bir təhlükədir. Bunu yuxarıdakı ayələr müsəlman, münafiq, müşrik, kafir fərqi qoymadan çox açıq ifadə etməkdədir.

Allah Sözün ən gözəlini – (ayələri) bir-birinə bənzəyən və təkrarlanan Kitab kimi nazil etdi. Rəbbindən qorxanların ondan dəriləri ürpəşər. Sonra isə Allahı yad etməklə dəriləri və qəlbləri yumşalır. Bu, Allahın hidayətidir. Onunla istədiyini doğru yola yönəldir. Allahın zəlalətə saldığı şəxsə isə yol gös­­tərən olmaz.” (Zümər 39/23)

Müəllif: H. Mustafa Arslan

Azərbaycan dilinə uyğunlaşdıran: Aydın Mülayim

Materiallardan istifadə zamanı mənbə göstərilməlidir. MÜSƏLMANLAR © 2004 Bütün hüquqları qorunur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
1.347 dəfə oxundu
Kateqoriyadakı digər yazılar:
Sıra     Sərlövhə Tarix    Oxunma    
1 İslamdan İslama qədər 15.10.15 2.701 dəfə oxundu
2 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 2 26.02.11 2.362 dəfə oxundu
3 Qurbanın maddi və mənəvi əhəmiyyəti 19.10.12 1.673 dəfə oxundu
4 Müsəlmanın müsəlmandan başqa dostu olmaz 09.08.13 1.338 dəfə oxundu
5 Quran və Mədəni İnkişaf Lahiyəsi 13.07.18 356 dəfə oxundu
6 Əbu Hamid Qəzalinin fəlsəfi-etik görüşləri 17.11.09 2.705 dəfə oxundu
7 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 3 28.02.11 2.168 dəfə oxundu
8 Qurban qətliam deyil! 23.10.12 1.603 dəfə oxundu
9 Dini düşüncəmizi dəyişdirməliyik 04.09.13 1.552 dəfə oxundu
10 Коран и культурное развитие. 30.01.19 240 dəfə oxundu
11 Ramazan təqvimi 27.06.14 3.667 dəfə oxundu
12 İslamda insan cəsədi və meyityarma 16.03.11 2.428 dəfə oxundu
13 Ad qövmünün həlakı 29.10.12 1.518 dəfə oxundu
14 Sərvət, hakimiyyət və kasıblıq haqqında 07.09.13 1.977 dəfə oxundu
15 Din 31.03.10 2.995 dəfə oxundu
16 QƏNDİLLƏR 13.02.11 2.827 dəfə oxundu
17 İslamda qardaşlıq və bərabərlik 10.11.12 3.417 dəfə oxundu
18 Quran kifayət qədər açıq deyilmi? 04.11.13 1.347 dəfə oxundu
19 Peyğəmbəri tanrılaşdırmaq 30.03.10 3.120 dəfə oxundu
20 Professor Şahlar Əsgərov, “Allahın varlığının riyazi isbatı” 15.02.11 3.295 dəfə oxundu
21 Müvahhid müsəlmanın xüsusiyyətləri 10.11.12 1.745 dəfə oxundu
22 Ənənəvi İslam və həqiqi İslam 11.12.13 1.777 dəfə oxundu
23 Ağıl işlətmək 24.04.10 3.218 dəfə oxundu
24 Quranda şəfaət anlayışı 02.09.15 1.907 dəfə oxundu
25 İslam ümumbəşəri dindir 16.11.12 1.622 dəfə oxundu
26 Nəbi və Rəsul 18.12.13 1.761 dəfə oxundu
27 Məşiət və iradə 05.07.09 3.220 dəfə oxundu
28 İslamda qəbir evi və qəbristanlıq 25.10.11 4.532 dəfə oxundu
29 Qəza-qədər məsələsi 24.02.13 4.123 dəfə oxundu
30 Sədəqə malı azaltmır 19.01.14 1.535 dəfə oxundu
31 Din böyüklərini müqəddəs hesab etmək 22.07.10 2.453 dəfə oxundu
32 Quranın ecazı 21.11.11 9.128 dəfə oxundu
33 “Şeyx Əhməd vəsiyyətnaməsi” əfsanəsi 03.03.13 1.546 dəfə oxundu
34 Lə İlahə İlləllah 20.02.14 2.748 dəfə oxundu
35 Ramazanda Quran oxumaq 29.07.10 5.527 dəfə oxundu
36 Quran ayəli telefon zəngləri 18.01.12 2.841 dəfə oxundu
37 İslam dinində məhbuslara münasibət 24.03.13 1.712 dəfə oxundu
38 Təsbih və Zikr 29.04.16 1.417 dəfə oxundu
39 Pir və ziyarətgahlar 07.12.10 20.607 dəfə oxundu
40 Birlik və bərabərliyin simvolu: Həzrəti Muhəmməd 24.01.12 2.608 dəfə oxundu
41 Ümmətin islahı nə ilə mümkündür? 17.11.15 1.567 dəfə oxundu
42 Bəni-Qureyzə əsirləri haqqında peyğəmbərimizə atılan iftira 06.03.15 2.160 dəfə oxundu
43 Zəmzəm suyunun sirləri 12.12.10 5.600 dəfə oxundu
44 Ərlə arvadın sirrini açmaq 03.04.12 3.256 dəfə oxundu
45 Hüseyn (ə.s.)ın ölümünə sevinən müsəlman tapılar? 14.05.13 2.586 dəfə oxundu
46 Novruzla əlaqədar məlumatlar 21.03.15 3.161 dəfə oxundu
47 Yer üzündə gəzib dolaşmaq 17.01.11 2.422 dəfə oxundu
48 Əsl kafir kimdir? 21.07.12 9.243 dəfə oxundu
49 Dinimizdə toy və yas mərasimlərinə münasibət 26.05.13 3.013 dəfə oxundu
50 Tövhid 24.09.16 4.952 dəfə oxundu
51 Qütblərdə namaz vaxtları 07.02.11 2.285 dəfə oxundu
52 Müsəlman cəhənnəmə gedərmi? 26.04.14 3.234 dəfə oxundu
53 Qədir Xum hadisəsinin həqiqətləri 07.06.13 1.887 dəfə oxundu
54 Şiədə Təqiyyə/Kimliyini gizlətmək. 07.12.16 2.214 dəfə oxundu
55 Allahın varlığının riyazi isbatı 15.02.11 5.987 dəfə oxundu
56 Müsəlmanın davranışları 23.09.12 1.862 dəfə oxundu
57 Quranın savabı ölüyə çatırmı? 17.06.13 5.461 dəfə oxundu
58 Əli İzzətbekoviçdən İslam dünyasının Xülasəsi 14.04.17 492 dəfə oxundu
59 “Oxu” qəzetinin Abdulaziz Bayındırla müsahibəsi – 1 11.02.11 2.416 dəfə oxundu
60 İslamda analara münasibət 19.10.12 2.368 dəfə oxundu
61 Dindən dönənlərin öldürülməsi 17.05.14 2.038 dəfə oxundu
62 Əhli beyt İmamları məsumdurmu? 12.01.18 939 dəfə oxundu
63 Təəssüb və dini təəssübkeşlik 24.06.09 3.203 dəfə oxundu
64 Qərbin inkişafının paradiqması 19.02.11 3.360 dəfə oxundu
65 İslamda söyüşə münasibət 19.10.12 1.901 dəfə oxundu
66 QÜTBÜ ƏZƏM 24.03.14 2.458 dəfə oxundu
67 Müaviyə kimdi? 10.08.18 497 dəfə oxundu